teſtes ue̓l alie locum habere nonpoſſint. ¶ Porro ſpeciales cāe poſſunt occurrere: in quibus caſualitereſt aliud obſeruandū: ut uerbi gr̄a:ſi ſuper alicuius electione uel cōpula maritali queſtio moueatur: tuncetenim ne propter longam moramtn̄ ſpiritualibus ⁊ temporalibus paiiatur eccleſia leſionem: ul̓ uiro ſiuemulieri fornicationis occaſio prebeatur: maxime cum propinquitatisgradus opponitur lege diuina prohibitus in huiuſmodi cāſibus ſi cōtumax apparuerit is in quem fuitactio dirigenda: ſeu quia peremptoria citatione recepta uenire contemnit: ſeu quia malicioſe ſeipſuꝫ occultat: ſeu quia impēdit ne poſſit ad eūcitatio peruenire. teſtes lite non cōteſtata ſunt merito admittendi: ⁊ nihilominus ſi de cauſa liqueat addiffinitiuam ſententiam procedendū. ¶ Si vero aliter abſens fuerit ⁊

agatur de ſpirituali coniugio intereccleſiam ⁊ prelatum iam cōtractoelectione maxime confirmata illudin hoc articulo uolumus obſeruariquod ſuper expectatione taliuꝫ perſonaruꝫ in ſacris eſt cānonibus diffinitum. ¶ Quod ſi forſan agaturde ſpirituali coniugio contrahendo: is qui eſt in prelatum electus. ꝑſpacium ſex menſium expectetur:niſi penſatis negociorum circunſtantiis per ſuperioris ꝓuident iammagis vel minus fuerit expectandus. ¶ Si auteꝫ de carnali ꝯiugioſit agendum: alterūter tādiu coniuguꝫ expectetur donec de ipſius obitu ueriſimiliter preſumatur: quia cūſine culpa ſit abſens: vt ſi captiuitate uel egritudine: aut alio iuſto impedimento forſitan teneatur: aut etiam propria ſed non maͣlicioſa volūtate in remotis partibus moram faciat: vt de facili uel in breui citari nō

depoſitionibus ⁊ per teſtes etiam poſt mortem ipſorum teſtium ⁊ inperſonas: dūmodo teſtes haberet ꝑ quos poſſet hoc probare. C. d̓ teſti. l. fi. xxiiii. q. ii. ſane. ii. ar. C. ſi pen. ap. quāuis. ſed quia poterat contingere ꝙ illi interim morerentur: vel alias ut dictum eſt impederenturideo infra annum debet denunciari ipſi reo receptionem talem factaꝫeſſe contra eum: qd̓niſi fecerit: non ualebit talis receptioteſtium.a ¶ Uel alie. exceptiones elidentes pͥncipale negocium: utputa preſcpͥtio quātunc poterat probare vel pactum d̓ nōpetendo vel conſimiles: quia poteſteſſe: ꝙ tunc temporis probationes ſuper his haberi nonpoſſent. ar. ff. ad. l.acquil̓. in lege. ⁊. ff.d̓ fur. ꝗdam.b ¶ Alicuius. electinon confirmati. ⁊nondum conſenſit.e ¶ Electione. Puta ꝙ non ſit canonice celebrata: vel ꝙ electus ſit criminoſus. ⁊ lꝫ videatur loqui. c. in p̄lato poteſt idem dici in electione cuiuſlibet clerici. quia ibi leditur eccleſia ex longa mora. uel etiam ſi vocatur ut conſentiat ⁊ non veniat. sͣd̓ elec. ſtatuimus. in ꝯcilio lugdunenſi.d ¶ Prohibitus. jͣ. d̓ reſti. ſpō. lr̄as. ⁊. xxx. q. iii. pictacium.e ¶ Caſibus. ſuperfluunt iſti ablatiui: quia hoc aduerbium tūc quodp̄ceſſit ſufficeret.f ¶ Malicioſe occultat. ſi. v. q. i. ꝗdam. sͣ. de alie. iudi. mu. cau. fac. c. i.⁊ sͣ. d̓ offi. dele. c. ꝯſultationibus.g ¶ Impedit. talis habetur ꝓ citato denūciatione facta publice ad domum ſuam. jͣ. d̓ cle. nō reſi. ex tue. ⁊. jͣ. de dolo ⁊ contu. c. vlt. ff. d̓ euic.ſi dictum. §. ſi pn̄te. ⁊. l. ſi idem. §. pn̄ti. Et ita ſufficit ꝙ publice edictuꝫꝓponatur ad domum ſuam: vel eccleſiam vt dicunt iura predicta: ⁊ citari poteſt litteris vel edictis. ff. d̓ fideicom. l. cum vero. §. penult. ⁊ ſūttres modi contumacie: ⁊ quocunqꝫ illoꝝ aliquis contumax ſit. habetur pro ꝯtumace. Primum modū habes hic. ⁊ alios duos modosmacie habes. xi. q. iii. certū eſt.b ¶ Si vero aliter .i. non per ꝯtumaciam. sͣ. d̓ offi. delega. conſultationibus.i ¶ Maxime. ꝓprie. ſic. sͣ. de elec. cum inter. v̓. ut ꝑ mutuum. ⁊cͣ. Aliiexponunt maxime .i. tantum.k ¶ In ſacris canonibus. De hac abſentia varie loquuntur canonesQuidam dicunt d̓ duobus menſibus. vii. q. i. preſentium. Quidamde tribus ſeptimanis. vt. e. cauſa. q. i. ſi quis in clero. Et quidam d̓ ꝗnqꝫ annis. jͣ. de cle. non reſi. c. ii. Quidam d̓ tribus. Quidam de ꝗnqmenſibus. e. di. quoniam. ⁊. lxxv. di. quoniam. Quidam de vna hora. xci. di. clericus. xcii. di. c. vlti. Super hac expectatione dicendum ēꝙ ſi aliquis eſt abſens in eo loco: vnde poſſit citari uel in ſtudio vel inaliquo loco: vbi apparet manifeſte: quia non latitat: prelatus illius ipſum legittime monere debet: ut ad ſuam eccleſiam reuertatur infra tempus conueniens ſecundum locorum diſtantiam ⁊ temporis qualitatem ab ipſo prelato prefigendum. Quod ſi non venerit: poterit poſtmodum ſuo beneficio ſpoliari: niſi rationabilem cauſam oſtendat: qͣre venire non poſſit. infra de cleri. reſi. inter quatuor. ⁊. c. vlt. ⁊ infra deappel. peruenit. ii. uel ſi alias de licentia prelati ſui ſe abſentat: vſqꝫ adcertum tempus ſibi ſtatutum infra quod reuertatur: tunc ſi non reuertatur ad terminum epiſcopus poteſt illum priuari beneficio: ⁊ officioniſi iuſta cauſa impediatur: ⁊ ſic loquitur illud capitulum. vii. q. i. preſentium. ¶ Dico tamen: ꝙ ſiue clericus ſit abſens de licentia epiſcopi ad certum tempus ſiue preter licentiam: epiſcopus ſemper ipſum

pͥmo monere debet: vt redeat per iura predicta. jͣ. d̓ cle. non reſi. c. inter. ⁊. c. vl.⁊. jͣ. de ap. peruenit. ii. alias non teneret ſententia lata contra abſentem nō vocatum neqꝫ citatum. Et iura antiqua que hic ſignantur: ſic intelliguntur. Uerum eſt ꝙ clerici ab eccleſiis ſuis abeſſe non debent: tamen ſi hoc contingat taliter ſunt vocandi anteqͣꝫ ſpolientur. ⁊ ita ſeruandum eſt circa eos qui comparent ⁊ citari poſſunt. Si vero neſcitur vbi ſint: nec citari poſſunt perſonaliter: trine citationis edictum apudeorum eccleſias publice ꝓponatur: vt reuertantur. ⁊ſi vltra ſex menſes uenire diſtulerint ſuis beneficiis poſtea ſpolientur. jͣ. de cleri. nōreſiden. ex tue. ⁊ ſic qualitercunqꝫ ſit aliquis abſens ſēper debet citari predicto modo. Item videtur ꝙ meliorſit conditio illorum qui malicioſe ſe abſentant. qͣꝫ conditio illorum qui comparent ⁊ citari poſſunt perſonaliter: quia illi habent ſexmenſes: iſti citantur ad arbitrium prelati: uel ad menſem: uel duos: uel plures:uel minus ſecundū ꝙ requirit ⁊ exigit diſtantia locorum: ſed illud contingit:quia neſcitur vbi ſunt: quiapoteſt eſſe ꝙ ſunt multumremoti vel impediti: nec inbreui poſſunt per ꝯſanguineos reuocari uel amicos. Et ideo maius tempus⁊ certum datur eis: ultra quod eccleſia vacare non debet. jͣ. de conceſ. preben.nulla. ⁊ hoc locum habet in his clericis ⁊ prelatis qui iam confirmati ſunt: ⁊poſſeſſionem diutius habuerunt vl̓ etiam conſenſerunt. de his vero qui ſolūmodo electi ſunt: nec confirmationem vel poſſeſſionem habuerunt teneas qd̓hic dicitur: quia expectantur per ſex menſes plus uel minus ſecundū ꝙ viſūfuerit ſuperiori: cum per ꝯtumaciam non eſt abſens. Si uero ille qui accuſabat electionem aut excipit contra electum: non comparet anno elapſo. electus.poteſt confirmari. ff. d̓ mu. ⁊ ho. reus. Sed non credo ꝙ tantum ſit expectādus: immo ſuperior prefigit ei certum terminum infra quem compareat proſecuturus intentionem ſuam: alioquin confirmabit eum. jͣ. de accuſa. licet. ⁊. jͣ.d̓ clan. deſpon. cum inhibitio. ⁊. jͣ. qui ma. accuſa. poſ. cum in tua. ⁊ hoc totuꝫexpeditum eſt. sͣ. d̓ elec. ſtatuimus. ſꝫ in epiſcopatu dantur accuſatori tres mēſes. in aut̓. d̓ ſanctiſ. epiſco. §. ſiquid autem. colla. ix. ſed potius iſta in arbitrioſuperioris ꝯſiſtunt. jͣ. de dolo ⁊ ꝯtu. cum olim .i. contra. ſed ibi ſoluitur. Si vero contra prelatum abſentem agatur criminaliter: uel etiam ciuiliter per denūciationem alicuius: tunc citetur vt veniat ad defendendum ſe. Si non veniatexcommunicetur propter contumaciam: ⁊ expectabitur per annum: ⁊ poſt annum procedatur contra ipſum ſuper bonis: non ſuper crimine ſecundum ꝙtraditur. xi. q. iii. rurſus. ⁊. c. quicunqꝫ. ⁊. jͣ. de dolo ⁊ contumacia veritatis. vbide hoc.l ¶ Expectandus. poſtmodum proceditur contra eum ⁊ recipientur teſtes. ⁊diffinitiue procedetur vel alius eligatur. ſi non vult conſentire: ⁊ nil ei opponitur.m ¶ Sit agendum. cū non ſit abſens ꝑ ꝯtumaciam.n ¶ Preſumatur. per famam: quia ſenex erat: vel etiam quia in acie fuit: nec redijt: preſumitur ꝙ his caſibus ſit mortuus: ⁊ ſi contrahat credens ita excuſatur ab adulterio: etiam ſi viuat propter ignorantiam. xxxiiii. q. ii. cum per bellicam: quia non committitur adulterium ſine dolo. ff. d̓ adult. l. pe. vel ſi receperat litteras illorum cum quibus militauit. C. de repu. aut̓. hodie tn̄ dicitur.ꝙ non debet ꝯtrahere: niſi pͥmo ſit certa de morte ipſius. jͣ. d̓ ſe. nup. dominꝰ.jͣ. d̓ ſpon. in preſentia. ſed ſatis certum eſt illi per ſolas huiuſmodi violentas p̄ſumptiones poſtqͣꝫ aliquanto tempore duxerit expectandum forte ꝑ annumvel etiā ꝗnqꝫ annis. vt in p̄dicta aut̓. hodie.o ¶ Malicioſa. iiii. q. iii. §. item his qui nō detractandi cauſa.p ¶ Citari non poſſit. Si nō poteſt citari contra ipſum ꝓcedi non poteſt. Etſic eſt ar. ꝙ non tenet ſententia cum peremptorium non ꝑuenit in noticiā abſentis. iii. q. ix. caueant. ff. que ſen. ſine ap. reſcin. l. i. §. item ex eo edicto. C. quomodo ⁊ quando iu. eo que. ⁊. ff. locati. §. item queritur. §. exercitu. Sed uerius eſt: ꝙ ſufficiat ſi diligens ſit inquiſitio facta: licet non ſit inuentus. infra de

m 3