Ouit ille̓ qui nihil ignorat: ⁊c infra. Non putet aliquis ꝙ iuriſdictionem illuſtris regis francorum perturbare aūt minuere intendamus: cum ipſe iuriſdictionem nōſtram nec velit nec debeat impedireSed cum dominus dicat in euāgelio. Si peccauerit in te frater tuus:vade ⁊ corripe eum inter te ⁊ ipſumſolū ſi te audierit: lucratus eris frēmtuū ſi te non audierit: adhibe tecuꝫvnum vel duos: vt in ore duorumvel trium teſtium ſtet omne verbuꝫQd̓ ſi nō audierit: dic eccleſie. ſi auteccleſiam non audierit: ſit tibi ſicute̓tnicus et publicanus: ⁊ rex anglieſit paratus ſufficienter oſtendere: ꝙrex francorum peccat in ipſū: ⁊ ip̄ecirca eum in correctione proceſſit ſecundum regulam euangelicā: ⁊ tandeꝫ quia nullo modo profecit: diciteccleſie: quomodo nos qui ſumusad regimen vniuerſalis eccleſie ſuꝑna diſpoſitione vocati: mandatumdiuinum poſſimus non exaudire:ut non procedamus ſecundum formam ipſius: niſi forſitan ipſe coramnobis uel legato noſtro ſufficienteꝫin contrariū rationem oſtēdat. Nōeniꝫ intendimus iudicare de feudocuius ad ipſum ſpectat iudicium: niſi forte iure cōmuni per ſpeciale priuilegium: uel contrariam conſuetudinem aliquid ſit detractum. ſed decernere de peccato cuius ad nos ꝑtinet ſine dubitatione cenſura: quaꝫ

in quemlibet exercere poſſumus etdebemus. Non igitur iniurioſum ſibi debet regia dignitas reputare ſiſuper hoc apoſtolico iudicio ſe cōmittat: cum valentinianus inclytusimperator ſuffraganeis mediolan̄.eccleſie dixiſſe legatur: talem in pōtificali ſede conſtituere procuretis:cui ⁊ nos qui gubernamus imperium: ſyncere noſtra capita ſubmittamus: ⁊ eius monita cum tanqͣꝫ homines deliquerimus ſuſcipiamus:neceſſario velut medicamenta curātis. Nec ſic illud humillimum omittamus quod theodoſius ſtatuit imperator: et carolus innouauit: de cuius genere rex ipſe noſcitur deſcendiſſe: quicūqꝫ videlicet litem habēsſiue petitor fuerit ſiue reus ſiue ī initio litis vel decurſis temporum curriculis: ſiue cum negocium peroratur: ſiue cum iam ceperit promi ſententia: ſi iudicium elegerit ſacroſancte ſedis antiſtitis: illico ſine aliquadubitatione etiam ſi pars alia refragetur ad epiſcopoꝝ iudicium cumſermone litigantium dirigatur. Cūenim non humane conſtitutōni ſeddiuine potius innitamur: quia poteſtas noſtra non eſt ex hoͣmine: ſꝫex deo nullus qui ſit ſane mentis ignorat: quin ad officium noſtrū ſpectet de quocunqꝫ mortali peccatoquemlibet corrige̓re chriſtianum: ⁊ſi correctionē ꝯtempſerit per diſcretionē eccleſiaſticaꝫ cohercere. Sed

cum v̓ba priuilegii obſcura ſunt ⁊ ambigua tunc eius eſt intepretatio: cuius ēcondere. Ubi vero aperta ſunt ⁊ clara poteſt iudex dicere: obſtat priuilegiumvel non obſtat. arg. predicte decre. accepimus. Sed qualiter poteſt papa eſſeiudex in cauſa ſua: cum alius debet eſſe iudex qͣꝫ actor: vt. iiii. q. iiii. c. i. ⁊. ii. C.ne quis in re ſua ius ſibi. di. l. vna. Papa enim in tali caſu litigat per procuratorem. īfra d̓ confirmat. vtili.cum dilecta. Item quia liteſſine omni ſuſpitione procedere debent. iii. q. v. qui ſuſpecti. Item quia res eccleſieromane proprie ſunt pape:ſicut res fiſci ſunt imperatoris quaſi patrimonium. ff.ne quid in loco publi. l. i. §.hoc interdictum. Item decauſa fiſcali cognoſcere debet procurator ceſaris. ff. deoffi. proconſu. nec quicqͣꝫ.ſꝫ dic ꝙ papa pōt eē iudexin cauſa ſua: ſicut imperatorin cauſa fiſcali. ff. de his quein teſta. delen. l. ꝓxime. ⁊. x.xi. di. nunc autem. Et prelatus poteſt eſſe teſtis in cā eocleſie ſue. xxiiii. q. ii. ſuꝑ prudentiam. Sic ⁊ ep̄us iudexeſt in cauſa eccl̓ie ſue. xxiii. qiiii. guiliſarius. ⁊. vii. q. i. ſic̄.Conſultius tamen ⁊ honeſtius faciet ſi alij hoc commiſerit. argu. ii. q. vii. nos ſiincōpetenter. ⁊. ff. d̓ offi. procon. l. nec quicqͣꝫ. Et intelgitur de pͥuil̓. que papa concedit alijs eccl̓ijs: ⁊ nō d̓ illiſpͥuilegiis que a domino papa collata ſunt romane eccleſie. sͣ. d̓ tranſac. c. i. ⁊. xxi.di. in nouo. ⁊. c. qͣꝫuis: de aliis priuilegiis bene iudicatper alios. Vel poteſt exponi: nolumus iudicari per alios: niſi per delegatoſ a nobis: ⁊ ſic eſt planum: quiaexquo papa dat pͥuilegiumvel indulgentiā vl̓ etiā ꝯfirmationem: nullus d̓ illis ꝯgnoſcit āmodo ſine eiusmandato. jͣ. d̓ ꝯfir. vtili. ul̓ inutili. c. i. ⁊. ii.Ouit ille caſus. Rex anglie ⁊ rex francie ſuꝑ quadā diſcordia quaminter ſe habebāt occaſione feudi ſuꝑ comitatu pictauie compoſueruntadinuicem. ⁊ ꝯpoſitō illa fuit hincinde iuramento firmata: tandeꝫ rex francienon obſtante iuramento venit ꝯtra illam compoſitionem occupando dictumcomitatum. Rex anglie ſepe monuit illum ut ꝯpoſitionē ſeruaret ⁊ pacta inita int̓ eos: Sed cum ille deſiſtere nollet rex anglie denunciauit h̓ eccleſie. vnd̓dominus papa intellecta denunciatione illa quia ille veniebat ꝯͣ pacē ⁊ pacisfedera iuramento firmata: cum ad ipſum ꝑtineat corrigere d̓ peccato quēlibꝰchriſtianum: ſcribit dominus papa p̄latis francie ⁊ pͥmo inducit ꝯtra eum illāauctoritatē euangelij: nec tamē ꝓpterea in hoc derogare vult in aliquo iuriſdictōni illius: nec intendit iudicare d̓ feudo ſꝫ decernere d̓ peccato illius cuiuſcenſura ad ipſum ſpectat: niſi ꝑ priuilegium vl̓ cōtrariam ꝯſuetudinē iuri communi ſit detractum ſꝫ decernere d̓ peccato cuius cenſura ad ipſum ꝑtinet. tardem oſtendit ꝙ ipſe non debet ſibi iniuriam reputare: exemplo valentiniani⁊ aliorum imꝑatorum oſtendendo ꝙ ad ipſum ꝑtinet corigere quemlibet d̓peccato ⁊ pacis federa reformare. Vnde ꝯmittit cauſam iſtam cuidam abbati: qui de plano d̓ querimonia illa ꝯgnoſcat. Quod ſi rex francie humilitenon acquieuerit: p̄cipit cuidam legato: ꝙ ipſe ꝓcedat in negocio ſecundū formam ſibi traditam.c ¶ Noſtram. Per hoc quod dicitur h̓: patet: ꝙ eccleſia vl̓ papa non habetvtrunqꝫ gladium. xcvi. di. cum ad verum. ⁊. jͣ. d̓ app. ſi duobus. ⁊. jͣ. qui fi. ſintlegit. cauſam que. Imperium enim ⁊ ſacerdotium ab eodem principio ꝓceſſerunt. in aut̓. quomodo oportet. e. in prin. coll̓. i. Non ergo de temporali iuriſdictione debet intromittere ſe papa. niſi in ſubſidium ſcilicet cum iudex ſecularis negligens eſt vel cum vacat imperium. infra titu. ꝓxi. lꝫ. ⁊. c. ſe. Sed vide

tur ꝙ papa maior ſit imperatore. xcvi. di. duo ſunt. ⁊ sͣ. d̓ maio. ⁊ obe.ſolite. nam iura celeſtis imperij ⁊ terreni petro commiſſa a deo ſunt. xxii. di. c. i. ipſe .n. vtrunqꝫ gladium habuit: vt dicit euangeliſta ecce duogladij ſunt hic: quam poteſtatem ſuis ſucceſſoribus tranſm ſit. xl. diſt.c. i. verum executionem gladij temporalis imperatoribus ⁊ regibuscommiſit eccleſia: ⁊tamen iuriſdictionēcauſarumᵛ ciuiliumaliquando per ſacerdotes exercuit. xi. qi. relatum. Quedaꝫenim poſſumus aliis committere qunobis nō poſſumꝰretinere. argu. jͣ. deinſtitu. c. vlt. nec debet epiſcopus ſibiretinere quod debꝫalijs dare. xii. q. ii.quatuor. ⁊ melius.xi. q. i. te quidem. d̓hac materia habesinfra qui fil. ſint leg.cauſam.d ¶ Etnicus. xlv. di.ſed illud. xxiiii. q. i.omnibus. jͣ. de iureiuran. quemadmodum.¶ Peccat in ip̄m.nl offendit vel lediteum. aliter accipiturpeccare in aliquemin auctoritate illa. ſipeccauerit. ⁊cͣ.f ¶ Proceſſit illumadmonendo: vt ſeruaret federa pacisalias denunciansnon auditur: niſiadmonitione premiſſa. jͣ. d̓ accu. cum dilectus cū ſuis ꝯcor.Intendimus. reſpōſio tacite queſtionis.h ¶ Iudicare de feudo. directe .ſ. ſed tantum ratione peccati ⁊ inducēdo ad penitentiam. vi. q. i. illi qui. ⁊. xxii. q. i. p̄dicandum. ⁊. xxiii. q. iijecce. ⁊ ſic per conſequentiam cogit reſtituere feudum. argumē. xiiii. q.vi. ſi res aliena. qualiter queſtio feudi tractari debeat: dicitur. sͣ. eo.ceterum.i ¶ Ipſum .ſ. qn̄ queſtio eſt d̓ feudo inter vaſallos: tūc iudicium ꝑtinetad dn̄m feudi. d̓ hac materia no. sͣ. e. ceteꝝ.k ¶ Conſuetudinem. Nota ꝙ conſuetudo parificatur priuilegio. ix. q.iii. ꝯqueſtus. ⁊. lxiii. di. quia ſancta. ⁊. lxiiii. di. quia ꝑ ambitiones. Itēpatet hic: ꝙ conſuetudo dat iuriſdictionem. sͣ. d̓ arb. dilecti. ⁊. C. d̓ emācipa. l. i. ⁊ vlt. ⁊. lxiii. di. quia ſancta. ⁊ ꝙ ꝯſuetudo iuri ꝯmuni preiudicet: habes hic.l ¶ Quicunqꝫ videlicet. ſed cum hec lex ſit abrogata penam ſuſtinet recitator ⁊ auditor. C. de veteri iure enucle. l. vl. §. hec omnia igitur vt ꝗdmembranam occupat. xix. di. ſi romanorum? reſpondeo lꝫ ſit etiā ſublata noticia: tamen ipſius neceſſaria eſt. vt. vii. di. fuerunt. vt on̄dat quātam dilectionem habuit ꝓmulgator legis erga ſacerdotium: ⁊ ratō eiꝰdurat: lꝫ ius ciuile deſtruatur. ff. d̓ capi. dimi. eas. Item eſt argu. ꝙ eccleſia poteſt iuducere legem: cum ꝓ ipſa facit ſed eaꝫ ꝯtra ſe recipere r̄tenetur. xi. di. lege. legem iſtam habes. xi. q. i. ꝗcunqꝫ cū ſermone. sͣ. d̓in integ. reſti. c. cū ex litteris.m ¶ Ex homine. ſimiliter imperium a ſolo deo eſt. xxiii. q. iiii. q̄ſitū. ⁊.liij. di. ſit rector.n ¶ Corrigere quemlibet. ſaltem indirecte. ii. q. i. multi. v̓. ſiꝗs frater ⁊cͣ.Arg. contra. ff. de peti. here. hereditas. in fi. quandoqꝫ tamen aliquis