Druckschrift 
Scripta ad Hanibaldum episcopum super quattuor libros Sententiarum : Mit Textanfängen
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LI.IIHI

bus ſe debēt hoīes ad ſpūalia p̄parare. Quoꝝ primūeſt ab aduētu vſqꝫ ad epiphania ꝓpter ꝯmunione in natiuitate ſūt a. lxx. vſqꝫ ad octaua paſce. ꝓpter cōionempaſcalē. Tertiū a tribꝰ diebus ante aſcēſionē vſqꝫ ad octauā pentecoſtes his tribꝰ temꝑibus ẜm antiquos canones tenebantur ꝯmunicare fidelis nec eſt ſimile dealijs ſacramētis que non ſūt omnino ſpiritualia DI.XXXIIIDe ritur hic de antiqͥs pr̄ibꝰ ⁊c̄. Hic q̄runt̉. iiij Primovtrum habere plures vxores ſit cōtra legem nature. Scd̓o vtrū habere ꝯcubinam. Tertio vtrum vxorem repudiare. Quarto vtrū virginitas ſit ⁊irtusO primū ſic ꝓcedit̉ et videtur ꝙ habere plures vxores nō ſit ꝯtra legē nature. lex em̄ nature omni tēꝑe obligat. ſed aliquo tꝑe licuitplures vxores habere vt in lr̄a dicit̉. nec p̄t dici ꝙ hoc fuit ꝑ aliqͣꝫ diſpēſationē cū ſuꝑ hͦ nec diſpenſationis reuocatio facta legatur. gͦ plures vxores haberenō eſt ꝯtra legē nature Pͣ. Mr̄imoniū ad legē nature ꝑtinet ẜm ꝙ in officiū nature eſt. ſic aūt non repugnat mr̄imonio plures vxores habere. qꝛ vnꝰ vir poteſtplures feminas fecūdare. vnde ⁊ in quibuſdaꝫ aīalibꝰvnus mas plures femīas habet. gͦ habere plures vxores non eſt cōtra legē nature. Pͣ. Omne qd̓ eſt cōtralegem nature eſt cōtra p̄ceptū cui ꝯſuetudo nō p̄iudicat. ſed ſic habet̉. aug. dicit ⁊ vt in lr̄a habere plures vxores nō erat cōtra p̄ceptū ⁊ peccatū non erat quādo moerat. gͦ hr̄e plures vxores nō eſt ꝯtra legē nature. Econtra vir ⁊ ml̓ier in mr̄imonio ad paria obligātur ſeqꝯtra legem nature ē ꝙ vna mulier habeat plures virosqd̓ oſtendit naturalis zelus viri nolēs habere ꝯſortiūin vxorē. gͦ ꝯͣ legē nature ē ꝙ vnus vir habeat plures viores Pͣ. Cōtra legē nature eſt ꝙ aliquis rē vniꝰ alteri tradat ſꝫ quādo aliquis cū vna ꝯtrahit tradit ei ſuicorꝑis ptātem gͦ ꝯͣ legem nature eſt vt ea viuēte cū aliamr̄imoniū cōtrahat. ℟º. dd̓ ꝙ aliquid poteſt ꝯͣ legeꝫnature eſſe dupliciter. vno modo quia repugnat nature hominis ex qua eſt animal ſicut viciū ſodomiticū eſtcōtra naturā ꝑ quod ꝓlis generatio impeditur a natura omniū aīaliū intenta ſic nō eſt ꝯͣ le. nature qꝛ vnusvir habet plures vxores. eſt aūt ſic ꝯͣ legē nature ꝙ vnavxor habeat plures viros vnus .n. poteſt plures fecundare non aūt vna a pluribꝰ. Alio mō dicitur aliquideſſe ꝯͣ legē nature qꝛ ē ꝯͣ naturā hominis ex qͣ eſt homoſcilicet ꝯͣ rōneꝫ ſicut furtū eſt ꝯͣ legem nature inquātuꝫſcilicet aliquid fit cui ratio naturaliter repugnat. Repugnat autem aliquid rationi dupliciter. vno modoſicut id cum quo nullomodo poteſt ſtare bonū rationis. ſicut furtum homicidiū ⁊ huiuſmodi. Alio modoſicut id cum quo poteſt aliqualiter ſtare bonum quodratio intendit ſꝫ tn̄ cum aliqua difficultate vel incōmoditate ⁊ ſic habere plures vxores eſt ꝯͣ legē nature. intidit em̄ natural̓ rō in hoīe nō ſolū ꝓpter creatōeꝫ ꝓlis ſꝫetiā ꝯmunicationē in vita q̄ non poteſt defacili eſſe pacifica ſi vnus vir habeat plures vxores Ad. j. gͦ dd̓ ꝙid qd̓ ē ꝯͣ legē nature ſicut exiſtens ꝯtrariū nature generatōis vel totaliter bonū rōnis excludens nullo p̄t tēpore licere. qd̓ aūt ē ꝯͣ legē nature vtpote difficultatē faciens in obtinēdo rationis bono poteſt ꝑ diſpēſationēſuꝑioris fieri licitum aliqͣ neceſſaria cauſa exiſtente. lexautē mr̄imouij eſt a ſolo deo ꝑ cuius diſpenſationeꝫ ſāctorum patrū mētibꝰ inſpiratā et eorū exempl̓s der iuatam ad alios licuit aliqn̄ plures vxores habere illo .ſ.

tēꝑe quo genus humanū ⁊ cultus diuinus carnali ml̓tiplicatōne indigebāt qd̓ nō eſt tꝑe gratie quādo caltꝰdiuinꝰ ſpūaliter ml̓tiplicatur. Ad. ij. dd̓ ꝙ ratio illaꝓcedit primo mō Ad. iij. dd̓ ꝙ ideo dicit. aug. ꝙ nonerat ꝯͣ p̄ceptū legis nature ꝓ illo tp̄e nō obligabat et iōnon eſt mirū ſi ꝯſuetudo in hͦ p̄ualebat ex diuina diſpēſatione originē habēs. Ad. iiij. patet reſpōſio ex dictis ꝙ nō eſt ſimile de viro et vxore. Ad. v. dd̓ ꝙ ratioilla ꝓcedit ad ꝓbandū ꝙ pluralitas vxoꝝ totaliter bonū ratiōis excluderet ſi vxor haberet talē in viri corꝑepoteſtatē ꝙ ſemꝑ et ꝯtinue ei debitū reddere teneret̉.D. ij. ſic ꝓcedit̉ et videtur ꝙ habere ꝯcubinaꝫnon ſit ꝯͣ legē nature. quicqͥd em̄ eſt ꝯͣ legē nature eſt pctm̄ mortale. ſꝫ accedere ad ꝯcubinānō ē pctm̄ mortale qd̓ pꝫ ex hͦ ꝙ iudas qͥ horruit ſimplex mēdatiū nō horruit ſimplicē fornicatōꝫ vtptꝫ gen̄. xxxviij. gͦ accede̓ ad ꝯcubinā nō ē ꝯͣ. le. na Pͣ.Nō eſt credēdū ꝙ abraā ⁊ iacob aliqͥdꝯͣ legē nature fecerint. habuerūt aūt ꝯcubinas vt in. gen̄. legit̉ gͦ nō eſt ꝯͣle. na. Pͣ. Uti re ſua non ē cōtra. le. na. ſed ancilla eſtres dn̄i ſi gͦ dominus ſuus vtatur vt ꝯcubina non eſt ꝯͣle. na. Sed ꝯͣ. mr̄imoniū eſt naturale vt patet etiā īph̓m in. viij. ethi. hoc autem nō eſſet ſi ſine ꝑiuditio legis nature vir poſſet ꝯiūgi mulieri preter mr̄imoniumgͦ ꝯtra le. na. eſt ꝯcūbinā habere. Pͣ. p̄cepta decalogad. le. na. ꝑtinent ſed accedere ad ꝯcubinā eſt ꝯͣ hͦ p̄ceptū decalogi nō mechaberis vt in. iij. li. dictū eſt gͦ habere ꝯcubinā eſt ꝯtra legem nature. ℟º. dd̓ ꝙ habere cōcubiniaꝫ eſt ꝯͣ legem nature qꝛ ꝯtrariat̉ bono qd̓ naturaintendit ex carnali ꝯiūctione in omnibꝰ animalibꝰ. intendit em̄ natura non ſolū ꝓlis generationē ſed etiameducationē q̄ ſi non poſſit fieri a bono generantiū ſufficienter requirit̉ ꝙ ambo ꝯmaneant ad ꝓlis educatiōeꝫvt etiā in quibuſdā animalibꝰ patet. homo aūt ſuꝑ hocindiget a ꝑentibꝰ inſtrui qd̓ longū terpꝰ requirit vndeaccedere ad ml̓ierē quancūqꝫ indifferenter ſine aliquovinculo generandi cū ea eſt ꝯͣ legē nature. Ad. j. dicē.dum ꝙ cū ꝯcubitus fornicarius ſit ꝯͣ fedus ſocietatisinter ꝑentes et ꝓlem eſt ꝯͣ caritatē ⁊ ideo non peccatummortale. nec oportet iudā a peccato mortali excuſare qͥin venditionē fr̄is ꝯſēſit. magis tn̄ horruit mendatiuꝫqͣꝫ fornicationē ꝓpter fidei fractionē. Ad. ij. dicenduꝫꝙ abraā ⁊ iacob habuerūt ꝯcubinas qͣs vxorio affectucognoſcebāt. erant em̄ qͣꝫtum ad aliquid ꝯcubine ſcilꝫqͣꝫtum ad diſpenſationē familie inqͣꝫtū non hēbant dominiū ſed erat ancille. hoc onī cum non eſſet ꝯͣ principale matrimonij bona diſpenſationē recipiebat. vnde⁊ in ſcriptura dicunt̉ aliqn̄ vxores aliquando ꝯcubine Ad. iij. dd̓ ꝙ licet ancilla ſit res domini inqͣꝫtum adminiſteriū nō tn̄ quantū ad ꝯcubitū. vn̄ accedendo adconcubinā accedit ad nō ſuam.O tertiū ſic ꝓcedit̉. ⁊ videt̉ ꝙ repudiare vxorēnō ſit ꝯtra le. nature. Lex em̄ moy. legi nature nō fuit ꝯtraria ſed lex moy. libellū repudiꝑmiſit nec hoc eſſe mala on̄dit vel ip̄e legiflator vel aliquis ꝓph̓aꝝ gͦ repudiare vxorē nō eſt ꝯͣ le. nature. Fſacr̄a nō ſunt de le. na. vn̄ nec mr̄imoniū ẜm ꝙ eſt ſacrmſꝫ ẜm ꝙ eſt nature officiū inſeꝑabilitas aūt mr̄imonicōpetit ẜm ꝙ ē eccl̓ie ſacr̄m nō aūt ẜm ꝙ eſt ī nature officiū cū frequēter bonū ꝓlis qͣꝫ natura intēdit ꝑ hoc lipediat̉ qꝛ aliqͥs vir nō p̄t ex aliqͣ vxore genexare qͥ geneꝰraret ex alia. gͦ repudiare vxorē nō eſt ꝯͣ legē nature ¶FAgar aliqͦ mō vxor fuit abrae vt dictū eſt ⁊ cū abraa eaeiecit. vt habet̉ Gen̄. xxj. gͦ repudiare vxorē nō eſt ꝯ legenature. alias abraaꝫ hoc minime feciſſet. Sed cōtrade le, nature eſt vt quos deus ꝯiunxit hō nō ſeꝑet ſed ꝑ