Druckschrift 
Scripta ad Hanibaldum episcopum super quattuor libros Sententiarum : Mit Textanfängen
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

HI.IIII

℟º. Dd̓m ꝙ actus excuſari dicit̉ ꝑ hoc qd̓ ei ſubtrahitur rō culpe. vn̄ accuſabilis eēt ſi ſubtrahat̉ in toto ſiuein ꝑte quedā em̄ excuſant a toto quedā a tāto. ip̄a autēcarnalis copula poſt pctm̄ quādam turpitudinē habetad genꝰ culpe ꝑtinentē inqͣꝫtū ex pctō originali ꝓcedit ꝓpter inobedientiā quādā inferioris ꝑtis ad rōem qͣꝫ habet annexam. vn̄ niſi hmōi deformitas per aliqd̓ bonūrecōpenſaret̉ carnalis copula abſqꝫ culpa eſſe nō poſſetrecompenſat̉ aūt ꝑ hmōi inqͣꝫtum ꝓles facit intentionērectā fides actōne iuſtā ſacrm̄ deo dicatā. ⁊ iō actus matrimonij ꝑ bona p̄dicta a culpa excuſat̉ ⁊ honeſtus redditur. Ad. j. ergo dd̓m ꝙ in actu nutritiue nō eſt delectatio a deo vehemēs rōnem total̓r ligans ſicut in actugeneratiue eo qd̓ generatiua eſt nō ſolū in ſe corrupta ſꝫetiā in effectu ꝑ pctm̄ originale vn̄ actꝰ nutritiue non hꝫinobediētie turpitudinē ⁊ ꝑ ꝯſeq̄ns neqꝫ erubeſcētia qͣꝫhꝫ actus generatiue. Ad. ij. dd̓ꝫ ꝙ ſuꝑ habūdātia dilectōis que culpa eſt nō attendit̉ ſolū ẜm intentionē qͣꝫtitatis ſed ẜm ꝙ excedit̉ ordo rōnis qͥ ꝑ delectationē mr̄imonialis actus nō excedit̉ ſed ſeruat̉ qͣꝫuis em̄ actu rōligeret̉ vel impediat̉ tn̄ nihil ſit cōtra id qd̓ habitu rō tenet ſed ẜm ꝙ ratō p̄ordinabit nec eſt incōueniēs ꝙ actꝰrōnis ad momentū impedit̉ ꝓpter aliqͣ alia bona. Adtertiū dd̓m ꝙ ſemꝑ in actu matrimonij aliqd̓ pctm̄ incidit niſi hac intentōe fiat ꝯiunctio vt ꝓles ꝓcuret̉ qd̓ ꝑtinet ad bonū ꝓlis vel ſaltē. vt debitū reddat̉ qd̓ ꝑtinetad bonū fidei. motus aūt nature ſolius tendit in ꝓlemhabendā abſolute que intentō nō eſt recta niſi vlteriusreferat̉ in deū ⁊ qd̓ ꝓles querat̉ ad cultuꝫ dei ſuſcipiēdaet nutriēda. vitatio ꝟo fornicatōis intenta nō excuſat atoto qꝛ aliter quis pōt fornicationē vitare .ſ. penitus abſtinendo nō em̄ total̓r excuſat̉ qui facit minus malū vtvitet maius ſi poſſit vtrūqꝫ vitare. ſimil̓r etiā nec ſanitas corꝑis intenta quelibet in ſe ſit finis bonꝰ nō tn̄ eſtmatrimonio ꝯgruus ſicut nec baptiſmus.O quartū ſic ꝓcedit̉ ⁊ videt̉ ꝙ qn̄qꝫ aliquis exlibidine ad vxorē accedat preter p̄dicta matrimonij bona mortal̓r peccet ꝯſenſus em̄ in delectationē eſt pctm̄ mortale. ſꝫ quicūqꝫ cognoſcit vxorē cauſa delectatōis ꝯſentit in delectationē ergopeccat mortal̓r. Pͣ. Qui acciꝑet baptiſmū principal̓rꝓpter lucra acquirēdāa mortal̓r peccaret ſed nō eſt minꝰturpis finis delectatio libidīoſa qͣꝫ acqͥſitio tꝑaliū rerūcū gͦ mr̄imōiū ſit ſacrm̄ ſic̄ etiā baptiſmꝰ videt̉ ꝙ qͥcūqꝫvtit̉ mr̄imonio cognoſcēdo vxorē cā libidinoſe delectationis mortal̓r peccet Pͣ. Nullus arcet̉ ab introitu eocleſie niſi excōicatus nec aliquis excōicat̉ iuſte niſi propctō mortali. cogͦſcens aūt vxorē ex ſola libidine arcetur ab introitu eccl̓ie vt in lr̄a dicit̉. ergo mortal̓r peccat Sed cōtra eſt qd̓ dicit Augꝰ. ꝙ talis ꝯcubitus ponit̉ inter pctā quottidiana ꝓ quibꝰ dicit̉ pr̄ nr̄ hec aūt ſunt venialia pctā ergo cognoſcere vxorē cauſa libidinis nō eſtpctm̄ mortale. Pͣ. Delectari in re ſua non facit pctm̄mortale ſed cognoſcēs vxorē cauſa delectatōnis queritdelectationē in re ſua ergo nō peccat mortal̓r. ¶℟℟º. dcendū ꝙ libido dupl̓r pōt mouere ad actū matrimonijuno mō ſingulariter qn̄ .ſ. ita delectationē querit vt nullum reſpectu ad matrimoniū habeat ſed accedit ad vxorem ſicut ad aliā ad quā nō minus libēter accederet ettalis motus eſt directe ꝯtra bona mr̄imonij. vn̄ conſtatꝙ mortaliter peccat. ⁊ talis dicit̉ ardētior amator vxorqꝛ talis ardor limites mr̄imonij trāſit. Alio mō mouetlibido nō ſingl̓r ſed cum mr̄imonij ꝯſideratōe cum aliquis q̄rit in vxore delectationē qͣꝫ in ea nō q̄reret ſi vxornō eſſet talis aut libidinis motus nō eſt ꝯtra bona matrimonij ſed preter ca. vn̄ talis nō peccat mortal̓r ſed ve

nialiter. Ad. j. ergo dd̓m ꝙ ꝯſenſus in delectatōeꝫ eſmortale pctm̄ nō in quācunqꝫ ſed in illā que ꝯſequituactū peccati mortalis in talē aūt delectationē nō ſenꝯſentit vir cauſa libidinis vxorem cognoſcēs. Ad. ſicunduꝫ dd̓m ꝙ baptiſmꝰ ſingl̓r eſt inſtitutus ad ſpūalēſalutē. vn̄ quicūqꝫ aliū finē principalē ꝯſtituit. mortal̓rpeccat. ſed mr̄imoniū inſtitutū eſt etiā in remediū. ⁊ ijnō oīno extra intentionē mr̄imonij efficit̉ qui ſue libidini querit ſatiſfacere in vxore. Ad. iij. dd̓m ꝙ nō arcet̉ab ingreſſu eccleſie. quaſi excōicatus ſed qꝛ eſt ineptusad ſpiritualiū contemplationē.XXXII DICiendum eſt etiā ꝙcum in om̄ibꝰ ⁊cͣ. Hic querunt̉ quattuor. Primo vtrū in redditiōe debitivir ⁊ vxor ſint equales. Scd̓o vtrūex neceſſitate p̄cepti vnius ꝯiugū alteri debitū reddereteneat̉. Tertio vtrū hoc debitū impediat ne vnus cōiugū ꝯtinue votū poſſit emittere abſqꝫ ꝯſenſu alterius. Quarto vtrū tempus ſacr̄i redditionē impediat.D primū ſic ꝓcedit̉ ⁊ videt̉. ꝙ in redditōe debiti nō ſint equales vir ⁊ vxor. qꝛ ꝓpter ꝙ vnūqd̓qꝫ ⁊ illud magis. ſed mulier facta eſt ꝓptervirū. vt ptꝫ Gen̄. ij. Faciamꝰ ei adiutoriū ſil̓iſibi ergo etiaꝫ in carnali oꝑe vir eſt principalior. Per carnalē copulā ꝓles generat̉. ſed ꝓles principaliꝰ ēa pr̄e qͣꝫ a mr̄e. nam pater dat formā. mater materiā ẜmph̓m. in li. de aīalibꝰ. ergo in carnali copula vir principalior eſt Pͣ. Mr̄imoniū qͣꝫtū ad carnalē copulā ſignficat ꝯiunctionē xp̄i ad eccl̓iam ꝑ carnis ꝯformitate ſecin hac ꝯinnctōe xp̄s eſt principalior qͣꝫ eccl̓ia ergo et virqͣꝫ vxor. Sed cōtra eſt ꝙ mulier nō eſt formata de capite viri ne dn̄a reputaretur neqꝫ de pedibꝰ ne videat̉ ancilla. ſed de latere vt ſocia habeat̉ vt in ſe. li. habitū eſt. gͦſaltē in his que ad mr̄imoniū ſpectāt vir et mulier ſuntequales. Pͣ. Unitas eſt cauſa equalitatis ſed in carnali oꝑe vir ⁊ mulier vniunt̉. vt dicit̉ Gen̄. ij. Erūt duoin carne vna ergo ⁊c̄. ℟º. dd̓m ꝙ actus mr̄imonialispoteſt ꝯſiderari qͣꝫtum ad duo. vicꝫ qͣꝫtuꝫ ad modū agidi. ⁊ qͣꝫtum ad ptātē. primo mō vir ⁊ mulier in actu mr̄imoniali nō ſunt pares. viro em̄ nobilior cōpetit modꝰcum vir ſit agens in generatione femina vero patiens.ſed quantū ad ẜm vir ⁊ mulier ſunt ꝑes qꝛ ſicut vir nōhabet ptātem ſui corꝑis. ſed mulier ita nec ecōuerſo vtptꝫ. jͣ. ad Cor̄. vij. quautū vero ad diſpenſationē domꝰet familie vir ſimpliciter vxori p̄fertur vt caput corpori. Ad. j. dd̓m ꝙ ratio illa ꝓcedit ẜm primū modū. nampatiēs eſt ꝓpter agentē ⁊ nō ecōnerſo. ⁊ ſil̓r dd̓m ad ẜmnam forma eſt in generato ex agēte ſed materia ex patiete Ad. iij. dd̓ꝫ ꝙ ſignificatio illa accipit̉ ẜm ſil̓itudinevnionis nō ptātis ſicut em̄ vir ⁊ mulier carnal̓r vniūt.ita xp̄s eccl̓ie eſt vnitus ꝑ cōformitatē carnalis naturinō tn̄ eccl̓ia accepit aliquā ptātem in xp̄o ſicut vxor īvirum ſed ecōuerſo ⁊ iō nō eſt ſimile.O ſcd̓m ſic ꝓcedit̉ ⁊ videt̉. ꝙ nō ſemꝑ vnus ceiugū teneat̉ debituꝫ reddere poſcenti. nullūsem̄ tenet̉ facere hoc qd̓ eſt in piudiciū ꝓprie ſak lutis vel corꝑalis vel ſpūalis ſed reddere debitum vxori. qn̄qꝫ eſt noxiū ſaluti corꝑali vel rōne infirmitatis vel rōe ſolutōis iam facte ⁊ ſil̓r ſpūali qꝛ ille q̄ vxcri debitū reddit non pōt carnes agni edere. vt Hierodicit ergo nō de neceſſitate tenetur vir ad debitu reddedum. Pͣ. Redditio debiti nō debet bono ꝓlis cōtrariari ad qd̓ principal̓r ordinat̉ ſed redditio debiti qn̄qꝫordinat̉ in malū ꝓlis. vt patꝫ in cōmixtione leproſoꝝ