DI.XXI

D tertiū ſic ꝓcedit̉. ⁊ videt̉. ꝙ penitens in finevite nō ſuſtinebit penā purgatorij. poſt hancvitā pena purgatorij excedit omnē penā huiꝰmundi vt habet̉ in litterra ſed pena ad qͣꝫ tenetur penitens non eſt tanta qͣnte ſunt multę pena huiusmundi gͦ ſi punit̉ in purgatorio punit̉ plus debito et ſicfit ei iniuria ¶ Pͣ. Om̄e pctm̄ pōt ī hoc mūdo expiari ꝑpenas inflictas patienter toleratas ſed mors eſt maxima penaruꝫ ergo ſi penitēs cam patienter ſuſtineat peream total̓r expiat̉. ¶ Pͣ. Iudiciū ſacerdotis qd̓ fit claue nō errante deus cōfirmat ſed aliqn̄ ſacerdos debitadiſcretōe adhibita ꝑ quā error clauis excludit̉ iniungitminorē pnīam qͣꝫ ſit ꝯdignū ergo videt̉ qd̓ ſi pnīam expleat ad minꝰ in tali caſu penā in purgatorio nō patiet̉p̄cipue cuꝫ ignorania eū excuſare videat̉. ¶ Contra. Iuſticia diuina exigit vt pctm̄ vel aldeo vel ab hoīe puniaſed nō eſt punitū ſufficiēter pctm̄ ab hoīe qui decidit infine penitēs ergo punit̉ a deo. ¶ Pͣ. Nullus ex ſua negligentia debꝫ ꝯmodū reꝑtare ſed ſi nō puniret̉ talis infuturo reꝑtaret cōmodū de negligētia pnīe dilate gͦ ⁊cͣ.¶ ℟º. Od̓m ꝙ culpa ꝑ penā ordinat̉ inqͣꝫtuꝫ ꝑ eā ad ordine iuſticie reducit̉. Iuſticia autē in quadā equalitateꝯſiſtit. Un̄ cuilibet culpe determinata pena debet̉ vbi gͦhec pena aliquo mō fuerit expiata nō ẜuaret̉ ordo diuine iuſticie niſi eam pctōr nō ſuſtineret ꝯtritio aūt peītētis ⁊ abſolutio ſacerdotis ſunt expiatiua pene ẜm aliq̄determinatā qͣꝫtitatem vn̄ oportet ꝙ illud qd̓ ſuꝑē penitens in hac vita vl̓ in alia ſuſtineat. ¶ Ad. j. homo nondebet plus. ⁊c̄. dicēdum. ꝙ quamuis pena purgatorijnon ſit in hoc mundo debiata tamen eſt in alio ſicuteadem culpa ẜm diuerſum foꝝ grauius punit̉ in vnaꝓuincia qͣꝫ in alia ⁊ maior ei pena debetur ¶ Ad ſecundum dicendum ꝙ pena mortis naturalis cū ſit debitanaturaliter peccato originali non ſatiſfaciat ꝓ peccatoactuali ſed pena mortis illate pro deo ſiue collate poſſer ſatiſfacere ¶ Ad. iij. dicendū ꝙ etiam in caſu illo penitens poſt hanc vitam penam ſuſtinet cum pena ſibdebita ꝓ peccato non ſit totaliter expiata nec per ꝯtritonem nec ꝑ abſolutionem nec per ſatiſfactionem ꝑactāclauis autē qͣꝫuis in inpoſitiōe ſatiſfactionis nō errauerit ẜm iudicij equitateꝫ errauit tam̄ ſecundū rei veritatē nec ignorātia excuſat a reatu peccati p̄teriti ſꝫ futuriD. iiij. ſic ꝓceditur ⁊ videt̉ ꝙ nullus poſſit ꝓalio ſatiſfacere. ij. coꝝ. vj. dicitur. omēs nosiuſtificari oportꝫ ante tribunal xp̄i vt referatvnuſquiſqꝫ ꝓpria corporis ⁊c̄. ergo non aliena ¶ Pͣ. iij. ſunt ꝑtes penitētie ſed non poteſt hō ꝯteriaut cōfiteri ꝓ alio nec ſatiſfacere ¶ Pͣ. Quādo quis ſuſcipit ſatiſfactionē ꝓ aliquo ille cuiꝰ ſatiſfactio ſuſcipit̉anteqͣꝫ aliꝰ ſatiſfaciat decedēs aut punit̉ ꝓ peccatis illisaut non. ſi nō gͦ ante ſatiſfactionē debita ſaluat̉ ſi ſic gͦidē pctm̄ bis punitur. ſi alius poſt ſatiſfactionē īpleat¶ Contra. gal̓. vj. dicit̉ alter alteriꝰ onera portate ergovnus poteſt alterius onera portare ¶ Pͣ. Plus poteſtcaritas apud deū qͣꝫ homines. ſꝫ caritas hūana poteſtalterius debitū ſoluere gͦ multomagis diuina ¶ ℟. pnitētia ꝓpter duo iniungitur .ſ. ad ſoluēdū debitū culpp̄terite ⁊ preſtandū remedium future. ſecundo mō nonpoteſt aliqͥs ꝓ aliquo ſatiſfacere qꝛ ꝑ maceratōꝫ carnisvnius nō macerat̉ caro alteriꝰ. ſed primo mō poteſt duꝫmodo ſatiſfaciēs ſit in caritate qꝛ poteſt ita penitetiamꝑficere ſicut ille cui iniūgitur. ſꝫ qꝛ iniūgitur nō tantuꝫad ſoluēdū debitū ſed ad p̄ſtandum remediū vt dictuꝫeſt ideo non debet vniꝰ ſatiſfactio ꝓ alio recipi niſi defectus aliquis appareat ī penitentie ꝑ quā ſit impotesad ſatiſfaciendū ¶ Ad. j. dicendū ꝙ ꝓpria homīs du-

pliciter dicunt̉. Aut ꝓprie quādo ipſemet facit aliquidaut interp̄tatiue q̄ facit alius ꝓ eo. ¶ Ad. ij. dd̓ ꝙ ſic̄ inarticulo neceſſitatis poteſt quis ꝓ alio ſatiſfacere ſic ⁊ 7fiteri. vt ſi ipſe nō poſſet loqui. vel dd̓ ꝙ non ē ſimile qꝛverecūdia quam quis ſuſtinet in cōfeſſione eſt maxīaꝑs ſatiſfactionis non aūt ſic verecūdaret̉ hō ſi ꝑ aliū cōfiteret̉ ſicut ſi ꝑ ſe. pena aūt tāta poteſt ab alio ꝑſolui ſicut a ſeipſo. ¶ Ad. iij dicēdū ꝙ qͣꝫdiu non eſt ſolutū debitū ꝑ alterum oportet quod ꝑ ſeipſū ſoluat ⁊ ſi poſteaſoluat̉ ꝑ alteꝝ ꝓderit ſoluēti ī ſatiſfactōꝫ pctōꝝ ꝓprioꝝ¶ DIXXIOlet etiam queri.¶ Hic q̄rūt̉. iiij. ¶ Primo an ſit purgatoriū ¶ Scd̓o an ꝑ pēaꝫ purgatorij r̄mittat̉ pctm̄ vēiale ¶ Tertō an̄ ꝑ cōfeſſionēgeneralē. ¶ Quarto vtrū in qͦlibet caſuhō teneatur celare ea que ſub ſigillo confeſſionis habꝫG. j. ſic ꝓceditur ⁊ videt̉ ꝙ purgatoriuꝫ nonſit. Apo. viiij. dicit̉ Beati mortui qui in dn̄omo. amo. iā dicit ſpi. vt requi. ergo illis qui indn̄o moriuntur nō manet aliqͥs locus penaAis purgatorius ſed nec illis qui in domino nō moriūtur gͦ poſt hanc vitā nō ē aliquis locꝰ purgatoriꝰ ¶ PͣDeus eſt ꝓnior ad remunerandū bona qͣꝫ ad puniēduꝫmala. ſed pctōres ꝓpter aliqua bona que fecerunt nō retardāt̉ a pena ¶ Pͣ. Greg. Qualis qͥſqꝫ exit hinc talis īiuditio pn̄tabitur ergo ſi exit non purgabit̉ vſqꝫ ad diēiudicij ſed nec poſt. gͦ non eſt locus purgatoriꝰ aīarum¶ Pͣ. Ignis purgatorius durior eſtqͣꝫ quicqͥd in hͦ ſeculo penaꝝ videre aūt ſētire aut cogitare quis poteſt: vtaug. dicit. ſed peccato penitentis debet̉ aliqua pena inhac vita ergo ſi in purgatorio puniet̉. punietur vltra ꝯdignū. ¶ Cōtra. aliqͥ decedūt hinc ſine culpa ꝓpt̓ ꝯtritionē habitam ⁊ tn̄ cudebito pene ꝓpter ſatiſfactionē inpletam. aut gͦ illā penam ſoluēt ⁊ ita reſtat poſt hāc vitam locus purgatoriꝰ. aut non. ⁊ ſic ꝑit diuina iuſticia¶ Pͣ. Apoſt. dicit. jͣ. ad. coꝝ. iij. ꝙ qui edificat lignumfenum ſtipulam ſaluus erit ſic tn̄ qͣſi ꝑ ignem. ſed nonꝑ ignem inferni qꝛ ad iſtuꝫ non ſequitur ſalus. gͦ purgatorij ¶ ℟. Purgatoriuꝫ ponere neceſſarium eſt ex diuina iuſticia q̄ non dimittit pctm̄ iupunitum qꝛ ẜm aug.aut deus aut homo punit peccatum. cum ergo morientis peccatum in hac vita non fuerit ſufficiēter punituꝫoportet poſt hanc vitam puniri ſed non in inferno qꝛtingit talem decederein gratia que non compatitur ſecum penam infernalem. ergo neceſſarium eſt eſſe purgatorium ¶ Ad primum dicendum ꝙ loquitur de laboribus in operando non in patiendo. ¶ Ad. ij. dicendum ꝙ verum eſt quantū eſt de ſe īpedimētū aūt ꝯtīgitex parte noſtra nam bona facta cum mortali non ſuntvere bona ſed mala facta cum charitate vere mala ſunt¶ Ad. iij. dicendum ꝙ illud intelligitur de charitatepredominante non de quacunqꝫ. in iuſto vero ſemperpredominatur caritas. ī peccatore vero īiquitas ¶ Ad.iiij. dicendum quod pena purgatorij erit grauiſſima ꝓpter conditionem patientis ſcilicꝫ anime que eſt principium ſentiendi pena enim que ſuſtinetur in locis ſenſibilibus ē plus afflictiua. vnde non ſequitur ꝙ aliquispuniatur per eam vltra condignū. quia ſecundum diu̓ſum forum vel diuerſam conditionem patientis taxat̉diuerſa dignitas pene.D. ij. ſic ꝓcedit̉ ⁊ videt̉ ꝙ veīalis culpa ꝑ purgatoriū nō d̓ leat̉ ſuꝑ illud. j. Io. v. e pctm̄ admortē. glo. qd̓ ī hac vita n̄ corrigit̉ fruſtra deillo pꝰ morte venia ſꝑat̉. gͦ nulla culpa poſt