Druckschrift 
Scripta ad Hanibaldum episcopum super quattuor libros Sententiarum : Mit Textanfängen
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

DI.XIIII

ſumit ſacr̄i ſpecie ſed nō cous xp̄i. qꝛ ſub ſpeciebꝰ noneſt corpus xp̄i nō vt ordinabile ad humanu vſum ⁊ adcibandū ſpiritualiter. ſed iam non eſt ad hoc ordinabile. ⁊ ideo deſinit ibi eſſe. hoc autē videtur derogare veritati ſacramenti ad quam ſpectat vt cōſecratio tamdiuꝑſeueret qͣꝫdiu ſpecies ille manēt ſicut ⁊ in alijs ſacr̄is ēvt in oleo ꝯſecrato ⁊ in alijs hmōi. Et iō alij dicunt qd̓brutū ſumit ſpeciē ⁊ rem ꝯtentā ſub ſpecie. nō tn̄ ſumitſpūaliter nec ſacr̄aliter ſed corꝑaliter tm̄. tria nō ſumitvt ſpeciē ſed vt rem. ẜm hāc opinionē dd̓m ad illud magiſtri qd̓ nō ſumit vt ſacr̄m ſed vt rem. Ad. ij. de bap.dd̓m ꝙ nō eſt ſil̓e qꝛ qd̓ eſt res ⁊ ſignū in baptiſmo .ſ. caracter nō ꝯtinet̉ ſub exteriori ablutōe ſed hic ſub ſpecieꝯtinet̉ verū corpꝰ xp̄i. Ad. iij. De voce dd̓m ꝙ non eſtſil̓e qꝛ ſignificatio vocis nō ꝯtinet̉ ſub ea. ſed tm̄ repn̄tatur ſicut ſignificatū ſpecici ꝯtinet̉ ſub ſpecie.O quintū ſic ꝓcedit̉. ⁊ videt̉. ꝙ hereſis nō dicatꝑuerſitatē fidei. Hereſis em̄ vt dicit Iſid̓. idemTeſt qd̓ diuiſio. diuiſio aūt opponit̉ vnioni q̄ fit ꝑcharitatē. qꝛ amor eſt virtus mutua vt dicit dyo. Ergohereſis magis ad ꝑuerſitatē odij qͣꝫ fidei ꝑtinet. Pͣ.Suꝑſtitio religioni opponit̉ non fidei ſed hereſis ſuperſtitio dicit̉. gͦ magis ad ꝑuerſitatē religiōis qͣꝫ fidei ꝑtinet. Pͣ. Hiero. dicit ꝙ ex ꝟbis inordinate ꝓlatis incurrit̉ hereſis. ſed fides nō ꝯſiſtit in vbis oris ſed in aſſēſu cordis. ergo hereſis nō dicit ꝑuerſitatē fidei. Contra hereſis eſt pctm̄. gͦ alicui ꝟtuti opponit̉. ſed nō niſi fidei. gͦ hereſis dicit ꝑuerſitatē fidei. ℟º. Hereſis diuiſio interp̄tat̉. qꝛ gͦ pr̄ia adunatio fideliū ē ꝑ fidē. iō diuiſio a cōi fide ſpēal̓r hereſis appellat̉ qꝛ ꝟo nullꝰ a diſpoſitōne noīat̉ ſimpliciter ſed ab ꝑfecto habitu. iō non qͥcūqꝫ deuiat a cōi fide ſed qͥ ꝑtinaciter deuiat ꝓprie hereticꝰdicit̉. Un̄ ad rōnem heretici duo ꝯcurrūt. Unū .ſ. errorin rōe qd̓ eſt hereſis initiū. Alterū .ſ. ꝑtinacia in voluntate qd̓ eſt hereſis cōplementū. tales gͦꝓprie dicunt̉ heretici qꝛ errori rōis in his que ſunt fidei admiſcent ꝑtinaciam volūtatis. Ad pͥmū charitas facit vnionē dd̓mqd̓ facit cōplementū vnionis ſed pͥncipiū vnionis eſt excognitōe. ⁊ iō diuiſio q̄ eſt ī fide hereſim ꝯſtituit. Adſcd̓m dd̓m ꝙ fides eſt principiū eoꝝ q̄ ad religione reqͥrunt̉ qꝛ oīs religio ſiue cultus dei eſt. q̄dā fidei ꝓteſtatōvn̄ qd̓ religiōi oppōit̉. opponit̉ fidei Ad. iij. de Hiero.dd̓ꝫ ꝙ iordinata ꝓlationē vocat qn̄ qͥs ita ſentit ⁊ defendit. ⁊ iō in actu cordis nō oris ꝯſiſtit hereſis. DI.XIIIIOſt hoc de penitētiagendū eſt. Hic qͣrunt̉ quinqꝫ. Prmo de neceſſitate pnīe. Scd̓o vtrumpnīa ſit ſacr̄m. Tertio. vtrū ſit virtus Quarto de effectu pnīe. Quinto vtrū ꝑ pnīam oꝑamortificata reuiuiſcāt.O primū ſic ꝓcedit̉. ⁊ videt̉ ꝙ nō ſit pnīa neceſſaCria ſuꝑ illd̓ pſal. Qui ſemi. in la. ⁊cͣ. dicit glo. noli eſſe triſtis ſi aſſit tibi bona volūtas vn̄ metit̉ pax. ſedaliqͥs p̄t hr̄e bonā volūtatē ſine dolore pnīe. ⁊ ſine actuali ꝯſideratōe pctōꝝ ſuoꝝ. gͦ pnīa nō eſt pctōri neceſſaria ad ſalutē. Pͣ. Sicut ſe habet auerſio a deo ad dānationē ita ꝯuerſio ad deū ad ſalutē. ſꝫ auerſio a deo ſine oī delectatōe p̄t eſſe cā dānatōis. gͦ ꝯuerſio ad deū ſine oī dolore pnīe p̄t eſſe cā ſalutis. ⁊ ſic idem qd̓ prius. Pͣ. Lu .vij. ſuꝑ illud dimiſſa ſunt ei pctā ml̓ta. dicitglo. de ardore charitatis rubiginē pctōꝝ in ea ꝯſūpſit.ſed aliqͥs p̄t ꝯuerti ad deū ꝑ ardentē charitatē ſine hoꝙ ꝯuertatur ad pctā ꝑ pnīam. gͦ ſine pnīa pōt aliqͥs ſalutem ꝯſeqͥ poſt pctm̄. Contra Aug. dicit in li. de pnīa

nemo ſue volūtatis arbiter ꝯſtitutꝰ pōt inchoare nouāvitā: niſi peniteat eū veteris vite. ſed nullus p̄t ꝯſeqͥ ſalutē ſine nouitate vite. gͦ ſine pnīa nullus ſaluari pōt.Pͣ. Sicut baptiſmꝰ ordinat̉ ꝯͣ originale pctm̄: ita penitētia ꝯͣ actuale. ſed nemo p̄t ab originali mūdari niſiꝑ baptiſmū vel actu vel ꝓpoſito. gͦ nec ab actuali ſine penitentia. gͦ eſt neceſſaria. ℟º. Manēte cauſa maneteffectus. cauſa aūt quare al̓iqͥs priuat̉ gr̄a ꝑ pctm̄ eſt inequalitas pctōris: qua deū offendit .ſ. qua pctōr ſubtrahit deo qd̓ debitū erat. vn̄ qͣꝫdiu iſta inequalitas ad eqͣlitatē nō reducit̉ nō pōt priuatio gr̄e ceſſare. hoc aūt facit pnīa ꝑ ſuū actū. qꝛ deo debitū ſubtractū ꝑ offenſā reſtituit ꝑ emendā vn̄ ſine actu pnīe pctōri ſalus eſſe nō p̄t Ad primū aliqͥs pōt habere dd̓m ꝙ falſum eſt qꝛ bona volūtas que ad pacē eternā ſufficiat ſine pnīa eē nōpoteſt. qꝛ nō eſt ad equalitatē iuſticie reducta. Ad. ij.dd̓m ꝙ auerſio a deo ſine omni delectatōe pōt eſſe cauſa deprauatōis ꝙ nō ſemꝑ habeat delectationē ſenſibilem: habet tn̄ quandā placentiā volūtatis. ⁊ ſil̓r oportet ꝙ ꝯuerſiōi ad deū adiungat̉ diſplicentia ⁊ hic dolorpnīe dicit̉. Ad. iij. aliquis pōt cōuerti ad deū dd̓m ꝙfalſum eſt qꝛ ſicut inter hoīes nō reſtituit̉ amicicia ꝑ offenſaꝫ ſoluta niſi ꝑ aliqnē de offenſa dolorē ita nec charitas que eſt amicicia hoīs ad deū poſt pctm̄ nō reſtituitur niſi ꝑ pnīam.O ſcd̓m ſic ꝓcedit̉ ⁊ videtur. ꝙ pnīa nō ſit ſacr̄m. In omni ſacr̄o noue legis eſt aliqua materia elementi viſibilis que eſt ſignū ⁊ cauſa gr̄e. ſed in pnīa nihil tale eſt ergo nō eſt ſacr̄m no. le. Pͣ. In prima diſ.dicit mgr̄ ſacr̄a no. le. ꝯſiſtunt in rebꝰ ⁊ ꝟbis. hic aūt nulla eſt certa ⁊ determinata forma ꝟboꝝ. gͦ non eſt ſacr̄m Contra. nūerat̉ inter ſeptē ſacr̄a noͣ. le. ⁊cͣ. Pͣ. Sacramenta ſunt medicine diuinitꝰ inſtitute ſpūaliū morboꝝ ſed p̄cipua medicina hmōi morboꝝ pnīa eſt gͦ ⁊cͣ. ℟º. ẜm hug. Sacrm̄ eſt in quo diuina virtus ſub tegumento rerū ſenſibiliū ſecretiꝰ oꝑatur ſalutē cum gͦ diuina ꝟtus in pnīa ſub tegumēto rerū ſenſibiliū .i. actuum extrinſecoꝝ ſecretiꝰ oꝑetur ſalutē pnīa eſt ſacr̄m.Ad primū dd̓m de materia ſenſibili ꝙ materia ſenſibilis accipit̉ large ꝓ om̄i re ſenſibili ſiue ſit exterior ſubſtantia ſiue actio humana. Ad. ij. de ꝟbis dd̓m. ꝙ inpnīa ẜm ꝙ eſt ſacr̄m ſunt res ⁊ v̓ba. v̓ba quippe ſunt inꝯfeſſione ⁊ abſolutōe. ſed nō requirit̉ tanta ꝟboꝝ determinatio qꝛ nō eſt hic aliqua materia ꝟbo ſctīficanda Ad. iij. de iure naturali. dd̓m ꝙ qͣꝫuis pnīa interior q̄eſt virtus ſit de iure naturali. tn̄ ẜm ꝙ eſt in diſpenſatōeminiſtroꝝ eccl̓ie eſt ſacr̄m.Ad. iij. ſic ꝓcedit̉ ⁊ videt̉ ꝙ pnīa nō ſit virtus qꝛpnīa eſt dolor gͦ paſſio nō eſt ꝟtus. Pͣ. Qui habet vnam ꝟtutē habet om̄s gͦ pnīa nōͣ eſt in innotentibꝰ in quibꝰ ſunt alie ꝟtutes. gͦ ⁊c̄. Pͣ. Om̄is ꝟtuseſt de bono ⁊ de difficili. ſed pnīa eſt de malo gͦ nō eſt virtus. Contra nō merent̉ niſi actu ꝟtutꝭ. actu ꝟo pnīemeremur gͦ eſt virtꝰ. Pͣ. Cōtraria mutuo ſe expellūtergo cuꝫ pnīa expellat viciū ip̄a eſt virtus. ℟º. Od̓mꝙ in pnīa ſe habꝫ homo vt recipiēs recōciliationē a deoꝑ miniſtros eccl̓ie ⁊ ſic eſt ſacramentū ⁊ vt agens ad hācrecōciliationē et ſic eſt virtus qꝛ ille habitus eſt virtuscuius actō ex recta electione ꝓcedit. Scd̓m enim ph̓mprincipale in virtute morali eſt electio. Sed actus penitentie qui eſt emendare pctm̄ ſub ſpeciali ratōe vt eſtdei offenſa ex recta electōe ꝓcedit ergo eſt ſpiritual̓ virtus. Sed qꝛ nō habet deū ꝓ obiecto. ideo nō eſt virtꝰtheologica ſed moralis. harum autē ſunt duo genera?qꝛ q̄dā reſpiciūt deū vt finē remotū. vt tꝑantia que habet paſſiones ꝓ materia ⁊ quietē animi pro fine ꝓximo