DI.XII
O ſcd̓m ſic ꝓcedit̉ ⁊ videt̉ ꝙ ſpēs nō ſint frangibiles forma eī ſine mat̓ia ſimplex ē. gͦ ī diuiſibil̓ gͦ nō p̄t frāgi. ¶ Pͣ. ſic̄ forma ſb̓alis ē inqͣlibet ꝑte mat̓ie ita corpꝰ xp̄i totū ē ſub qͣlibꝫte ſpēꝝ ſꝫ diuiſa mat̓ia ẜm qͣꝫtitatē diuidit̉ ⁊ ꝑ accidēsforma ſi gͦ ſpēs diuidūt̉ ī ſacr̄o ⁊ corpꝰ xp̄i diuidet̉ qd̓ eſtinōueniēs ¶ Pͣ. Signū dꝫ ꝯuenire ſigͣto. ſꝫ ī ſigͣto .ſ. corpore xp̄i gl̓ificato nulla fit fractio. gͦ nec in ſigno. ¶ Cōtra Mat. xvj. dicit̉. ꝙ dn̄s bn̄dixit ⁊ fregit gͦ fuit ibi fractio. ſed nō in corꝑe gͦ in ſpecie. ¶ Pͣ. Species ille retinent naturā panis: panis ꝟo frangibilis eſt gͦ ⁊ ſpeciesille. ¶ ℟º. dd̓m ꝙ quidā dixerūt ꝙ in ſacr̄o iſto non eſtfractio. ſed tm̄ videt̉. ſed hͦ nō p̄t eſſe. qꝛ ſenſus in hoc ſacramēto nō decipit̉ in ꝓprijs ſenſibꝰ neqꝫ in cōmunibꝰ.ſed ſolū in ſenſibꝰ ꝑ accidēs quoꝝ iudiciū ad ſenſū nonꝑtinet ſed magis ad rōem vel extimationē. ꝯtinuū autēet numerꝰ ꝑ que fractio diiudicat̉ ſunt de ſenſibꝰ cōibꝰ.et iō alij dicūt ꝙ eſt ibi fractio ſed nō in ſubiecto. ſꝫ hocnon pōt eſſe cum albedo que eſt ꝑfeetiꝰ ens qͣꝫ paſſio nōſit ibi niſi in ſubiecto. ⁊ iō dd̓m eſt ꝙ eſt ibi vera fractio⁊ ſubiectū ſi eius ſunt dimēſiōes. qꝛ fractio oīs eſt q̄daꝫdiuiſio. diuiſio ꝟo eſt paſſio quanti vt eſt qͣꝫtū. inſacr̄oꝟo eſt aliqd̓ qͣꝫtū ꝑ modū quanti vt ſpecies. alqͥd ꝟo eſtibi qͣꝫtū ſed nō ꝑ modū quanti vt corpꝰ xp̄i. iō dd̓m eſtꝙ fractio ſiue diuiſio ſit in ſpecichꝰ nō in corꝑe ¶ Ad. j.ergo dd̓m ꝙ qͣꝫuis ſit ibi materia ſine forma. nō tn̄ ſinemo materie cū retineat dimēſiōes pͥſtinas ⁊ modū ſubſiſtendi. ¶ Ad. ij. dd̓m ꝙ nihil qd̓ attribuit̉ corꝑi mediante ſua quantitate. cōpetit corꝑi xp̄i ẜm ꝙ eſt in ſacr̄ovn̄ nec fractio. nec eſt ſil̓e de forma ſubſtātiali materialque comꝑat̉ ad materiā aliqͦ mō mediātibꝰ dimenſiōbus interminatis. ⁊ ꝓpter hͦ diuidit̉ ꝑ accidēs ad diuiſonē corꝑis nō aūt formā ſpūalis vt aīa rōnalis ⁊ ſimiliter nec corpus xp̄i qd̓ nō comꝑat̉ mediantibꝰ ſuis dimēſionibꝰ ad ſacr̄m. ¶ Ad. iij. de ſigno dd̓m ꝙ ꝯueniētia ſigni ad ſignatū eſt in rep̄ſentādo nō in eſſendo nōem̄ martelli qͥaffixi ſunt in circulo poſito ante tabernaꝫvbi vinū feriatū vēdit̉ ſunt ī vino feriato.D tertiū ſic ꝓcedit̉. ⁊ videt̉ ꝙ ſpecies qͥ in hocſacr̄o remaneāt nutrire nō poſſint. nutrimentum em̄ īmutāt id qd̓ nutrit̉ ſed ſpēs ſine ſb̓aLexn̄tes nō pn̄t īmutare aliqd̓ corpꝰ cū oē agēsagat ſibi ſimile corpus aūt aliud non pōt fieri ſpecies ſine ſb̓a gͦ ſpēs nutrire nō pn̄t. ¶ Pͣ. Faciliꝰ eſt aliqͥd alteri ꝑmiſceri qͣꝫ in ip̄m ꝯu̓ti. ſed hꝰ modi ſpeciebꝰ nō p̄t aliqͥd alid̓ ꝑmiſceri qꝛ accidēs ſb̓e nō ꝑ miſcet̉ vt pꝫ ꝑ ph̓min pͥmo de generatōe. gͦ ml̓tominꝰ ſpecies iſte poſſūt cōuerti in ſubiectū verti ¶ Pͣ. Oīs cibꝰ qͥ nutrit in corpustranſit ⁊ ſuꝑfluitates ex eo reſoluunt̉. ſed cibꝰ iſte nō vadit in corpꝰ vt Amb̓. dicit in lr̄a. gͦ nō nutrit. ¶ Sedeſt qd̓ dicit̉ in glo. j. Cor̄. xi. ſuꝑ illud alius quidē eſurialius aūt ebrius eſt qd̓ aliqͥ ex vſu huiꝰ ſacr̄i inebrientInno. dicit. in quo ſil̓itudo deficeret in eo ſacr̄mnō eſſet ſi ibi non eſſet ſꝫ ibi ſacr̄m ſe ꝓderet ⁊ locū fideauferret. ſil̓itudo aūt nō eſſet ſi nō nutriret ſicut aliꝰ pnis. gͦ hoc ponendo ſequit̉ incōueniēs p̄dictū. ¶ ℟º. d̓cendū ꝙ quidā dixerūt ꝙ ſpēs ille nō nutriūt ſed reficiunt ⁊ inebriāt ex ſola īmutatōe accidētali. ſicut aliqͥ inebriant̉ vel reficiunt̉ ex ſolo odore vel ſapore. ſed ꝯ hoc ēꝙ odor ⁊ ſapor ⁊ ſi famē leniant nō tn̄ naturā ſuſtētantqd̓ tn̄ ex vſu huiꝰ ſacr̄i accideret ſi in magna quantitateſumeret̉. Un̄ quaſi cōiter dicit̉ qd̓ nutriūt ſicut alij cibꝑ hoc qd̓ ꝯuertunt̉ in ſb̓a mnutriti. qd̓ quidē ex hoc apparet verū qd̓ in alias res ꝯuerti poſſūt hmōi ſpēs ſicutin ꝟmes ꝑ putrifactōe ⁊ ī cinerē ꝑ cōbuſtionē ⁊ pari rōein carnē ⁊ ſanguinē ꝑ cōmeſtionē. Modū tn̄ huiꝰ ꝯuer-
ſionis quidā aſſignāt ⁊ hec ꝙ ſb̓a panis redit qd̓ nō pōteſſe ſi ſb̓a panis ꝓprie accipiat̉. non em̄ eſt ibi ſb̓a panisſpeciebꝰ panis corruptis. nec iterū remanentibꝰ. qꝛ adhūc durat ibi corpꝰ xp̄i ſi ꝟo ꝑ ſb̓am panis materia intelligat̉ ſic pōt ītelligi ſb̓a panis redire inqͣꝫtū materia panis redit. que nō pōt intelligi eadē numeeo qꝛ ſi totꝰ panis ꝯuerſus eſt in corpꝰ xp̄i nō pōt redire aliqua ꝑs panis niſi intelligat̉ ꝙ corpꝰ xp̄i ꝯuertat̉ in panē qd̓ eſt abſurdū. pōt tn̄ intelligi ꝙ alia numero materia in diuīaꝟtute reſtituat̉ vel ꝑ corruptionē alteriꝰ corꝑis. vel ꝑ nouā creationē quoꝝ tn̄ pͥmus ꝯͣdicit ſenſus. ſcd̓o ꝟo ſctōrū dicta q̄ dicūt nihil de nouo creari qͣꝫtū ad materiaꝫcorꝑalē. Et iō alijs videt̉ qd̓ ſicut illis ſpēbꝰ diuina ꝟtute p̄ſtat̉ vt ſubſiſtere poſſint ita etiā cū hoc ſimul eis preſtat̉ vt omnē actōꝫ ⁊ paſſionē habeāt ⁊ ꝟtutē quā haberent ſb̓e ſi ibi remanerēt ⁊ hoc ꝓpter latentiā ſacr̄i ne ſidep̄hendat̉ euacuet̉ fides. ¶ Ad. j. gͦ dd̓m ꝙ ꝓximū pͥncipiū actōis natural̓ eſt qualitas qua mediāte etiā forma ſubſtātialis agit qualitas aūt ī hoc ſacr̄o manet inſubiecto ſicut an̄ erat ſꝫ in dimēſiōibꝰ qͥbꝰ mediātibꝰ inſb̓a eſt quelibet ꝟtus gͦ illa actio qͣꝫ qͣlitas panis vel vinihabebat ex p̄ſentia ſb̓e habet in ſacr̄o ꝟ̓tute diuīa ad immutandū etiā ſubſtātial̓r. nec oꝑtet qd̓ mutatio fiat inſil̓itudinē ſpecierū ſꝫ in ſil̓itudinē ſb̓e cuiꝰ ꝟtute agunt¶ Ad. ij. dd̓m ꝙ ẜm naturā accidēs in ſb̓am ꝯuerti nōp̄t ſicut nec ſubſiſtere vtrūqꝫ aūt in hͦ ſacr̄o fit ꝟtute diuina. ¶ Ad. iij. dd̓m ꝙ circa mixtionē eſt triplex opinio.quidā nanqꝫ dicūt ꝙ qͥcunqꝫ liqͦr addat̉ ſpeciebꝰ vini inquacūqꝫ quātitate deſinit ibi eē ſanguis xp̄i. Alij ꝟo qd̓in qͣcunqꝫ quātitate apponat̉ liqͦr aliꝰ adhuc eſt ſub ꝑtibus vini ſāguis xp̄i. Tertij dicūt medio mō qd̓ ſpeciēsille eodē mō corrūpant̉ vel manēt facta additōne alterius liquoris ſicut fieret qn̄ eſſet ſb̓a vini et qͣꝫdiu manēteedē ſpēs nūero vel ſpecie in toto ⁊ in ꝑte manet ibi ſanguis xp̄i facta ꝟo mutatōe nō manet. ¶ Ad. iiij. dd̓m. ꝙv̓bū Amb̓. referendū eſt ad corpꝰ xp̄i qd̓ ꝯtinet̉ ſub ſacr̄onon aūt ad ſpecies.O qͣrtū ſic ꝓcedit̉ ⁊ videt̉. ꝙ ꝑ ſacr̄m nō dimittūt̉ pctā veīalia qͣ rōe remittit vnū eadē rōe remittit oīa. gͦ poſt cōmunionē poſſet aliqͥs dicere ſe nullū hr̄e pctm̄ gͦ eſt ꝯͣ illud. j. Io. j. Si dixerimꝰꝙ pctm̄ ⁊cͣ. ¶ Pͣ. Sacrm cauſat remiſſionē culpe ꝑ gratiā q̄ in eo infundit̉. ſed gr̄a opponit̉ pctō mortali magꝭqͣꝫ veniale gͦ ſi cuchariſtia delet venialia ml̓tomagis debet delere mortalia. ¶ Pͣ. Hoīes qͦtidie ī pctā venialialabunt̉. ſi gͦ ſacr̄m remiſſionē venialiū oꝑat̉. videt̉ ꝙ ſitqͦtidie accipiēdū. ¶ Pͣ. Uidet̉ ꝙ ꝑ hͦ ſacr̄m nō augeant̉ꝟtutes. ſi eī ibi ꝟtutes augēt̉ gͦ imꝑfectꝰ freq̄nter celebrādo cito p̄t fieri ꝑfectꝰ ¶ Contra ẜm dyo. euchariſtia habet v̓tutē ꝑfectiſſimā. nihil aūt ꝑficit̉ niſi ꝑ augmentūꝟtutꝭ gͦ euchariſtia auget ꝟtutes. ¶ Pͣ. Inno. iij. euchariſtia liberat a malo. ꝯſeruat in bono. delet venialia. etcauet mortalia. ¶ ℟. Propͥus effectꝰ cuiuſlibet ſacr̄i debet aſſumi ex ſil̓itudīe effectꝰ natural̓ mediate illiꝰ ſacr̄iſicut expurgatio veteris vite ſil̓is eſt expurgatōi ſordiūexterioꝝ facte ꝑ aquā babtiſmi. eſt em̄ effectꝰ baptiſmiexpurgatio veteris vite. ⁊ iō cū materiale in hͦ ſacr̄o ſitcibus oportet ꝙ effectꝰ ꝓprius huius ſacr̄i accipiat̉. ẜmſil̓itudinē ad effectū cibi. cibꝰ aūt corꝑalis. pͥmo in cibatū ꝯuertit̉ ⁊ ex ꝯuerſione deꝑdita reſtaurat. ⁊ quātitatēauget. ſed cibꝰ ſpūs nō ꝯuertit̉ in māducātē ſꝫ euꝫ ad ſeꝯuertit. Un̄ ꝓprius effectꝰ huiꝰ ſacr̄i eſt ꝯuerſio hoīs inxp̄m vt dicat cum apl̓o viuo ego iam nō ego viuit ꝟo inme xp̄s Gal̓. ij. Et ad hͦ ſequunt̉ duo effectꝰ .ſ. augmentū ſpūal̓ quātitatꝭ in augm̄to ꝟtutū ⁊ reſtauratō de ꝑditoꝝ ī remiſſiōe vēialiū ⁊ reꝑatō cuiuſcūqꝫ d̓fectꝰ p̄cedētꝭ