LI.III

¶ Ad ſcd̓m de additione in euangelio ꝙ additio euangelij dicit̉ fieri ad legem ẜm ītellectum legis litteralē nōẜm ſpūalem vel ad ip̄am inqͣꝫtum lex ciuilis nō inqͣꝫtūſpūalis. Sic enī euangelium erat in lege non ẜm verborum exp̄ſſionem ſed ẜm legis intentionem. ¶ Ad tertium nihil ꝓhibet animū niſi gratia dicendum cohiberianimū dupliciter eſt. vel ꝑ modū inclinātis ſic ꝓhibetgr̄a. vel ꝑ modū iubētis ⁊ ſic lex.D t̓ertium ſic ꝓceditur ⁊ videtur ꝙ lex vetusiuſtificabat. Mat. xix. Si vis ad vitā ingredi ſerua mandata. ergo obſeruantia mandatorum moralium legis de qͥbus loquitur. vttam p̄ſtabat. ergo iuſtificabat. ¶ Pͣ Roma. iij. ex operibus legis non iuſtificabit̉. glo. Aug. loquit̉ ẜm cerimonialia non ẜm moralia que iuſtificabāt. ergo lex vetusiuſtificabat. ¶ Pͣ Beda. dicit ꝙ iuſticia legis ſuo tēpore cuſtodita nbn ſolū bona temporalia ſed etiaꝫ vitamcōferebat eternam. ergo vere iuſtificabat. ¶ Cōtra ſuillud psͣ. lex dn̄i immaculata. glo. lex vetus non faciebat animas īmaculatas ergo nō iuſtificabat ¶ Pͣ Super illud. ij. Coꝝ. iij. littera occidit. glo. littera occidēsē decalogus. ergo lex occidebat qͣꝫtum ad moralia etiā⁊ non iuſtificabat. ¶ ℟º iuſtificari dupliciter cōtingitvel iuſticiam cōferendo vel ad iuſticiā diſponēdo. Cōferendo dupliciter cōtingit. iuſtificare aut iuſticiaꝫ poſliticam acquiſitaꝫ. ſic oꝑa legꝭ iuſtificabāt. quia bonoshabitus relinquebāt. ſed de hac iuſticia non loquimurhic. aut iuſticiam gratuitam infuſam. hoc modo lex vetus non iuſtificabat ſed noua. quia gratiam ⁊ iuſticiaꝫin ſacr̄is miniſtrat. Ad iuſticiam diſponendo dupliciter ꝯtingit iuſtificari. aut iuſticiam ꝓmerendo ſic opera legis iuſtificabant. quia augmentū iuſticie apud d̓um ꝓmerebātur. aut etiam docendo ſic etiam lex iuſtificabat declinatiōem mali ⁊ oꝑationem boni docendoſed quia magis docebat declinationem in qua cōſiſtitinchoatio iuſticie. Lex vero noua magis oꝑationē boni in qua cōplementum iuſticie. ideo lex vetus dicebatur docendo iuſtificare imꝑfecte. euangelium vero ꝑfecte. ⁊ ſic patet ſolutio ad qͣttuor prima. ¶ Ad vltimumlittera occidit dicendū ꝙ lex dicit̉ dupliciter occidere.Uno modo ꝑ cauſam morte tēporali in p̄ceptis iudicialibus. Altero modo ꝑ occaſionē morte etiam eterna īp̄ceptis moralibus. ⁊ hoc triplici rōne Una ratio ſumitur ex ꝑte rei cōcupiſcibilis quā oſtēdēdo nec gratiā adcauendum dando concupiſcentiā excitabat. ſicut aquaviſa ſitim. Altera ex ꝑte cōcupiſcentie que naturaliterin vetitū qd̓ in arduū tendit. Lex auteꝫ ꝓhibendo ſiuevetando rem vetitaꝫ qͣſi arduam ꝯſtituebat. Tertia exꝑte actꝰ ꝯcupiſcēdi cuiꝰ inordinationi ꝑ quā legi naturali repugnat circūſtantiā p̄uaricatiōis legis ſcpͥte peccatū aggrauantē addebat.D quartum ſic ꝓceditur ⁊ videtur ꝙ lex nonꝓmittebat tēporalia. ⁊ ſic nō differat ab euāgelio ꝓmittendo eterna qd̓ ꝓmittitur in legeeſt p̄mium ꝟtutis ſed bonum temporale nonpoteſt eſſe p̄mium ꝟtutis. quia p̄mium melius eſt merito. ergo nō eſt p̄miſſum in lege. ¶ Pͣ Uidetur ꝙ male aſſignetur differētia legis ⁊ euangelij penes timoreꝫ⁊ amorem. multi in veteri teſtamēto obſeruabāt legemex amore. multi ī nouo ex timore obſeruant eam. ergonon eſt differētia legis vtriuſqꝫ. ¶ Pͣ Uidetur ꝙ nullaſit differentia hic. Lex eſt grauitatis euāgelium ſuauitatis Mat. v. Iota vnū ⁊cͣ. dicit glo. ꝙ om̄ia legalia īeuangelio recapitulātur Et Chryẜ. dicit ꝙ mandatuꝫchriſti legē tenet incluſam. ſed onus qd̓ continet aliudin ſe grauius eſt illo. ergo grauius eſt onus euangelij

onere legis ¶ ℟º differētia legis ⁊ euāgelij multiplex ēUna ẜm cauſam efficientē. quia lex ꝑ moyſen data eſtſꝫ gratia et veritas ꝑ ih̓m chriſtū filium ⁊ dn̄m. Ioh̓. j.Scd̓a penes cauſam finalem ⁊ quo ad finē ꝓximum.quia finis legis iuſticia imꝑfecta in declinatione malqd̓ ꝯtrariatur p̄ceptꝭ. finis euāgelij ꝑfecta iuſticia ī operatione boni ꝑfecti qd̓ cōtinetur in p̄ceptis ⁊ cōſilijs. ⁊quo ad finem vltimum. quia euāgelium aꝑte ꝓmittit⁊ ꝯfert bona eterna. Lex vero nō niſi ſubfigura tēporalium ꝓmittebat eterna eo ꝙ nōdū poterant eternā dari. Tertia penes cauſam materialeꝫ. quia lex ꝯtinebatprecepta multa carnalia et cerimonialia ⁊ ſacr̄a inefficatia ſed euangeliuꝫ p̄cepta ſpiritualia ⁊ ſacr̄a efficatiaQuarta penes cauſam formaleꝫ. quia lex data eſt ꝑ modum timoris ſub cōminatiōe penarū. vnde eam deditdominus de celo terribiliter tonando ſed euāgeliuꝫ ꝑmodū benignitatis ⁊ ſub ꝓmiſſione p̄miorū. vn̄ ip̄mdominꝰ dedit de terra inter diſcipulos ſedendo ⁊ dulciter colloquēdo ¶ Ad illd̓ qd̓ obijcit̉ ꝯtra pͥmā differētiā dd̓m ꝙ qͣꝫuis exp̄ſſe lex ꝑmitteret tēporalia tn̄ figuratiue ꝓmittebat eterna. ꝓmiſſa vero temporalia nonponebentur in lege vt p̄mia ꝟtutum. ſed vt excitātia adꝟtutem ſicut diſtributōes quottidiane que fiūt ī eccleſia non ponūtur vt p̄mium veniētꝭ ad eccleſiā. ſed vt īcitamentū veniendi ¶ Ad ſcd̓m qd̓ obijcit̉ cōtra ſcd̓amdr̄iaꝫ d̓ obſeruantibus legem ex amore dicenduꝫ ꝙ inve. le. ẜm Augꝭ. quidam erant ꝑtinentes ad nouā legeꝫvt ꝑfecti qui legem ſeruabant ex amore ⁊ econtrario. inno. le. ſunt multi ꝑtinentes ad veterem. qui euangeliiẜuant ex ẜuili timore. hec autē dr̄ia datur ẜm cōmuneſtatum nō qͣꝫtum ad ꝑſonas ſingulares. ¶ Ad illud qd̓obijcitur de tertia dr̄ia dd̓m ꝙ d̓ cōꝑatione legis ⁊ euāgelij in grauitate eſt loqͥ dupliciter. ſicut d̓ grauitate alcuius homīs aut ẜm ſe. aut in cōꝑatione ad vires portantis. Scd̓ꝫ ſe dupliciter aut ẜm qͣꝫtitatem p̄ceptorūſic lex ve. grauior. aut ẜm qͣlitatem ſic lex noua. qꝛ ꝑfectora p̄cepta dātur in ea. In cōꝑatione vero ad vires portantis lex noua leuior ꝓpter gr̄am que cōfertur in eiusſacr̄is ex qͣ gr̄a fluūt virtutes que ſunt onus leue ¶ Adillud euangeliū ꝯtinet legem. dicendū ꝙ ꝯtinet eam inſenſu legis ſpūali ſꝫ nō ī ſenſu lr̄ali ex quo habebat maximā grauitatem.On ancillam dicēduꝫꝙ ancillā dupliciter poteſt cōcupiſci. Unomodo ad cōcubitum. ⁊ ſic ꝑtinet ad ſextuꝫp̄ceptum. Alio modo ad dominiū. ⁊ ſic ꝑtinet ad ſeptimū p̄ceptum ih̓u xp̄o filio dei incarnatorpaſſo ſicut ſuꝑius eſt oſtenſū ſit honor ⁊ gl̓ia ꝑ infinitaſecula ſeculorum amen.