Druckschrift 
Scripta ad Hanibaldum episcopum super quattuor libros Sententiarum : Mit Textanfängen
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

DI.XLIIII

pctā in ſpm̄ ſctm̄. Pͣ. Inuidia eſt vnū de ſeptē vicijscapitalibꝰ ſed alia nō ponit̉ ſpēs pctī in ſpiri. ſanc. ergonec īuidia In ꝯtrariū ē qd̓ in lr̄a determinat̉ ꝑ auctoritates ſctōꝝ. ℟º dd̓m ꝙ ſicut dictū eſt pctm̄ in ſpm̄ſanc. ē: cū quis a ſe abijcit eā ꝑ que a pctō retrahi poſſetretrahit̉ aūt hō a pctō vel cōmiſſo vel cōmittēdo. a cōmiſſo ꝑ pnīam ad quā duo requirunt̉ .ſ. ꝓpoſitū decetero nō peccādi qd̓ repellit obſtīatio ⁊ dolor de pctō p̄terito qd̓ repellit impnia. a pctō vero cōmittendo retrahittimor dei ⁊ amor. timorē repellit p̄ſumptio. amor verop̄ſupponit ſpem et fidē. fidē repellit īpugnatio ꝟitatisagnite. ſpem deſperatio. amore charitatis inuidētia fraterne gr̄e ⁊ ſic ſunt ſeptē ſpēs pctī in ſpi. ſanc. que ī lr̄a ponunt̉ Ad primū ergo dd̓m ꝙ infidelitas pctm̄ in ſpiſanc. pōni nō pōt qꝛ habet quendā defectū cognitōis etſic ad ignorātiā ꝑtinet ſed loco eius ponit̉ impugnatioveritatis agnite. Ad ſcd̓m dd̓m ꝙ impnīa dupl̓r accipitur. vno mō ꝓꝓpoſito nunqͣꝫ penitendi ⁊ ſic eſt ſpeciale pctm̄ ⁊ ponit̉ ſpes pctī in ſpi. ſan. alio mō ꝓ actuali impnīa ꝓut .ſ. aliqͥs nō penitet vſqꝫ ad mortē ⁊ ſic eſt circūſtantia pctī. tn̄ Aug. videt̉ velle ī li. retractatōnū. qd̓ heccircūſtantia requirat̉ ad hoc qd̓ aliqd̓ pcm̄ ſit in ſpiritūſanctū. Ad tertiū dd̓m ꝙ hō nō pōt nimis de dei miſericordia ſperare: pōt tn̄ de ea ſperare inordinate cumſpes oīno timorē expellat. Ad quartū dd̓m ꝙ hmōi n̄ſunt pctm̄ in ſpi. ſanc. niſi cum aliqͥs ex certo ꝓpoſito etꝑ ſe aliqd̓ iſtoꝝ cōmittit. Ad quintū dd̓m ꝙ inuidiade ꝓfectu ꝓximi nō eſt pctm̄ in ſpi. ſanc. ſꝫ inuidia ꝓ defectu diuine gratie ſicut iudei inuidebant fidei chriſtidiuulgationi.D tertiū ſic ꝓcedit̉ ⁊ videt̉ ꝙ pctm̄ in ſpi. ſanc.nō ſit irremiſſibile remiſſio enī pctōꝝ fit ꝑ bonitatē ſpi. ſan. hoc aūt omnē grauitatē culpeexcedit. gͦ nullū pctm̄ eſt irremiſſibile. Pͣ.(ẜm Dam̄. idē ē angel̓ caſus qd̓ hoībꝰ mors. ſꝫ angeli pꝰcaſum in hoc ceciderūt vt pctā eoꝝ eſſent irremiſſibiliaergo pctm̄ homīs an̄ mortē nō eſt irremiſſibile. PͣLi. ar. ſe habꝫ ad bonū ⁊ ad malū. ſed in hac vita. li. ar.hoīs nō eſt determinatū ad bonū vt peccare nō poſſit gͦnec eſt determinatū ad malū vt redire ad ſtatuꝫ iuſticienō poſſit ⁊ ſic nullū eius pctm̄ eſt irremiſſibile. Sedcōtra eſt qd̓ dicit̉ Math̓. xij. qui peccauerit in ſpi. ſanc.nō remittet̉ ei nec in hoc ſeculo nec in futuro. Pͣ. Remota cauſa remouet̉ effectus. ſed ſpūſſctūs eſt cauſa remiſſionis pctī. ergo pctm̄ qd̓ ſpecialiter gr̄e ſpūſſctī opponitur eſt irremiſſibile. ℟º. dicendū ꝙ irremiſſibilitas pctī in ſpm̄ ſcm̄ pōt intelligi dupliciter. vno modoita qd̓ nunqͣꝫ remittat̉ ⁊ ſic pctm̄ in ſpm̄ ſctm̄ dicit̉ irremiſſibile. ſi accipiat̉ cum circūſtantiā finalis impenitētie ſic̄ accipit Aug. Pctm̄ eī de qͦ aliqͥs nō penitꝫ vſqꝫ admortē nūqͣꝫ remittet̉. alio mō pōt dici irremiſſibile qꝛ n̄defacili remittit̉ qͣꝫuis aliqn̄ remittat̉ Et hoc contingitex tribꝰ. primo qꝛ non habet in ſe cauſam excuſantē. vlalleuiāte que ad facilitatē remiſſionis oꝑet̉ ſicut habetpctm̄ qd̓ ex ignorantia vel infirmitate cōmittit̉. ſcd̓o qꝛcum ex electōne peccatur finis conſtituit̉ in pctō. a fineenim aliqͥs nō defacili auellit̉ ſicut nec a cognitōne pͥncipioꝝ mutat̉. finis enim in operabilibꝰ eſt ſicut principium in ſpeculatiuis. tertio qꝛ peccans in ſpm̄ ſctm̄ repellit a ſe ea quibꝰ veniā mereri poſſet. et hec inter ceteras cauſas eſt ⁊ potior Et per hoc patet ſolutio ad obiecta.D quartū ſic ꝓceditur. ⁊ videtur ꝙ primū pecHcatū hoīs nō poſſit eſſe in ſpm̄ſcm̄. hoc enimpctm̄ eſt ceteris grauius ſed paulatim homoſit peſſimꝰ ſicut et paulatim fit ꝑfectus. ergo

primū pctm̄ hominis innocētis nō poteſt eſſe pctm̄ inſpiritūſanctū. Pͣ. Si primū pctm̄ innocētis poteſteſſe in ſpm̄ ſctm̄ maxime videt̉ ꝙ primus hō ⁊ diabolꝰin ſpm̄ſanctū peccaſſet. ſꝫ hoc nō eſt veꝝ. nam adam inaliqͦ fuit ſeductus ẜm Aug. ⁊ ſic ex ignorantia peccauitdiabolꝰ ꝟo potentiā appetijt ⁊ ſic videt̉ in pr̄em pecaſſeergo primū pctm̄ homīs innocētis non pōt eſſe in ſpm̄ſanctuꝫ. Pͣ. Pctm̄ in ſpiritūſanctū eſt pctm̄ ex certamalicia ſed certa malicia quoddā pctm̄ eſt. ergo primūhoīs pctm̄ nō pōt eſſe in ſpm̄ ſctm̄. Sed cōtra pctm̄in ſpiritūſanctū ex volūtate ꝓcedit ſed volūtas libera ēad oīa volita. ergo ſtatim pōt ꝓdire in pctm̄ in ſpi. ſan.Pͣ. Pctm̄ ade quantū ad aliqͥd ceteris fuit grauiꝰ. gͦpcti grauitas nō impedit quin hō ſtatim poſſit in ſpm̄ſct̄m̄ peccare. ℟º. dd̓m ꝙ ſicut dictū eſt ex certa malicia cōtingit peccare dupliciter. vno modo ꝑ inclinatōꝫhabitꝰ ⁊ ſic ex certa malicia peccare nō p̄t homo ſtatima principio. ſed poſtqͣꝫ habitū pctī ex pluribꝰ actibꝰ acqͥſiuit. vn̄ ph̓s. in. v. Ethi. dicit qd̓ difficile eſt iniuſta facere ꝑ modū quo iniuſtus facit. alio modo peccat aliqͥs excerta maliciā expellēdo retrahētia a pctō qd̓ pōt hō ſtatim facere. vn̄ cum hoc ꝓprie ſit peccare in ſpm̄ ſctm̄ ſtatim a principio pōt hō ī ſpm̄ ſct̄m̄ peccare. Ad pͥmū gͦdd̓m ꝙ ꝑfectio v̓tutis quātū ad modū agendi nō ineſthomī ſtatim ſed quantū ad genus facti pōt ſtatim ineēqꝛ quātūcunqꝫ ꝑfectū actū pōt homo ſtatim facere ⁊ ſil̓reſt de pctō. Ad ſcd̓m dd̓m ꝙ pctm̄ primi hoīs ⁊ angeli non fuit in ſpm̄ ſctm̄ ẜm ꝙ eſt. ſpeciale pctm̄. qꝛ vterqꝫpeccauit ex ſuꝑbia. quātū vero ad circūſtantiaꝫ peccativtrunqꝫ fuit in filiū qꝛ nō ꝯſiderauerūt que ꝯſiderandaerant ad euitationē pctī. Ad tertiū dd̓m ꝙ ip̄a malicia ex qua aliquod pctm̄ ꝓcedit eſt pctm̄ ī ſpiritūſanctūvn̄ nihil ꝓhibet ip̄m eſſe primum.XLIIII DI.Oſt predictā cōſiderationem ⁊cͣ. Hic eſt duplex queſtio. Prima de cauſa potētie. Scd̓a deobediētia. Circa primū querunt̉ duo Primo vtrū potētia peccādi ſit a deo. Scd̓o vtrūomnis ptās p̄lationis ſit a deo.O primū ſic ꝓcedit̉ ⁊ videt̉ ꝙ potētia peccādinō ſit a deo. illud enī qd̓ ſequit̉ creaturā ẜmꝙ eſt ex nihilo nō eſt a deo qꝛ nō eſſe nō habetdeū cauſaꝫ ſed poſſe peccare cōpetit creatureẜm ꝙ eſt ex nihilo. ergo potentia peccādi non eſt a deo.Pͣ. Potentia peccādi eſt ꝑ ſe cauſa peccādi. ſi igit̉ deꝰeſt cauſa potētie peccādi ⁊ pctm̄ erit a deo qd̓ eſt incōueniens. Pͣ. Effectus habet ſil̓itudinē ſue cauſe. ſed indeo nulla potētia peccādi eſt. ergo ab eo potētia peccandi non eſt. Sed cōtra om̄e ens eſt a deo ſed potentiapeccādi eſt qd̓dā ens. ergo eſt adeo. Pͣ. Potētia eadēeſt oppoſitoꝝ ſed potētia bn̄ agendi eſt a deo. ergo ⁊ potentia peccādi. ℟º. dd̓m ꝙ poſſe peccare eſt poſſe agere actū deficientē. deficere ꝟo in actu ex defectu potētieꝯtīgit. vn̄ impotētia peccādi eſt aliqͥd potētie ẜm qd̓ eſtprincipiū actꝰ pctī. ⁊ ſic potētia peccādi eſt a deo eſt etiāin ea aliqͥs defectꝰ ẜm quē ſequit̉ in pctō defectꝰ. ⁊ ſic nōeſt a deo. Ad primū gͦ dd̓m ꝙ rō illa ꝓcedit potentiapeccādi ex ꝑte defectꝰ. Ad ſcd̓m dd̓m ꝙ potētia peccādi eſt a deo. ſicut ⁊ ſb̓a actus peccādi. ſed ſicut deformitas pctī nō eſt a deo ita nec defectꝰ potētie. Ad tertiūdd̓m ꝙ effectꝰ diuinꝰ imitat̉ deū. ſed imꝑfecte. vn̄ qd̓ eſtin deo ſine defectu in creatura eſt cū defectu.