Druckschrift 
Scripta ad Hanibaldum episcopum super quattuor libros Sententiarum : Mit Textanfängen
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LI.II

perficere ſanitatē. Ad primū ergo dicendū ꝙ lignumſcientie boni ⁊ mali non induxit ſtatū mortalitatis aliqua virtute naturali: ſed per tranſgreſſionē precepti perquam eſt iuſticia originalis ſublata. Ad ſcd̓m dicendum ꝙ ratio illa ꝓcedit de rebus illis naturalibus quehabent effectus ſicut cauſe principales agentes et nō ſicut inſtrumenta iuſticie alicuius. ſed de ligno vite erattotum contrarium Ad tertiū dd̓m ꝙ licet per lignuꝫvite non potuit homo poſt peccatū totaliter p̄ſeruari amorte potuit tamen eius virtute diutius mortē differre qd̓ ei iam in miſeria cōſtituto nō expediebat. ⁊ ſic verba dn̄i magis per compaſſionē qͣꝫ per inſultationē ſuntaccipienda.O quartū ſic ꝓceditur. ⁊ videtur ꝙ non cōuenienter homo in penam peccati ſit de ꝑadyſotrerreſtri eiectus. ea enim que homo per peccatū amiſit ꝑ chriſti paſſionē ⁊ eius ſacramēta recuꝑat. ſed homo ꝑ hoc non reducitur in paradyſuꝫterreſtrē ergo eiectio de ꝑadyſo terreſtri non fuit conueniens pena ꝓ peccato Pͣ. Per que peccat quis ꝑ hecet torquet̉. vt patet Sap. xj. ſed homo in paradyſo peccauit. ergo miſeriā in paradyſo terreſtri debuit ſuſtinere. Pͣ. Homo remediabiliter peccauit. angelus veroirremediabiliter. ſed non legitur aliqua cuſtodia appoſita ne angelus peccans rediret in celuꝫ empirreū ergomultominus debuit homo taliter a paradyſo expellioetiā apponeret̉ cuſtodia ꝑ quā reditus impediret̉contra locus debet ꝓportionari locato. ſed per peccatūhomo factus eſt miſer. ergo non debuit remanere in paradyſo terreſtri que erat locus felicitatis cuiuſdam. Pͣ. Homo per peccatū reductꝰ eſt ad ſtatū conueniētem ſuo principio. vt dyoniꝰ dicit in ce. Hierarch. ſedhomo extra paradyſum factus eſt ⁊ poſtmodū in paradiſo poſitus ergo poſt peccatum debuit a paradyſo excludi ⁊ in locum in quo conditus fuerat reduci. ℟ºdicenduꝫ ꝙ anima hominis taliter fuerat inſtituta vtqͣꝫdiu ip̄a inobediens deo non fieret nullam inobedientiam ſentiret in ſuo corpore nec aliquod nocumentumex exterioribꝰ rebus que ꝓpter hominē facte ſunt ⁊ ei ſubiecte. poſt peccatū autem ⁊ ex corpore rebellionē ſenſitꝰex rebus exterioribꝰ nocumentū ⁊ ideo ante peccatū poſitus fuit in loco tꝑatiſſimo ⁊ delicatiſſimo vbi nullammoleſtiā ex rebꝰ exterioribꝰ ſentiret ſed poſt peccatuꝫ adlocū turbulentū ⁊ anguſtijs plenū debuit educi. de quodictum eſt ei Geneſ. iij. Maledicta terra in opere tuoſpinas ⁊ tribulos germinabit tibi Ad primū ergo dicendū ꝙ per morte chriſti reſtituunt̉ nobis potiora hisque per ade peccatū amiſimꝰ. vnde nō reducimur in vitā animalē ⁊ ꝑadyſum terreſtrē. ſed in gloriā ſpūalem ⁊celū empyrreū qͦ etiam adam traniferendꝰ eſſet ſi ꝑſtitiſet Ad ſcd̓m dd̓m ꝙ adam per peccatū indignū ſe paradyſo terreſtri reddiderat. vnde ex hoc ip̄o qd̓ a paradyſo excludit̉ punitur in hoc in quo peccauit. ſicut contingit cum aliquis ab eccl̓ia expellit̉ ꝓpter ſacrilegiuꝫ ineccleſia cōmiſſum. Ad tertiū dd̓m ꝙ celū empyrreuꝫeſt locus ſpūalis glorie. vnde ab eiꝰ acceſſu ſufficient̓ arcentur demones pondere culpe. ſed ꝑadyſus terreſtriserat locus vite animalis in qua cōmunicabat hō etiaꝫpoſt peccatū. vnde impedimēta redeūdi ſpiritualia depuerūt apponi ꝑtim ſpūalia ꝑ miniſteriū angeloꝝ queper cherubin intelligunt̉ partim corꝑalia que ꝑ gladiūflammeū intelligunt̉ inter que etiā eſt nimius eſtus intermedius inter paradyſum terreſtrē et noſtrā habitabilem.

N ſuperioribus inſinuatuꝫ ⁊cͣ. Hic queruntur quattuorA Primo vtrū aliquod pctm̄ ab adamin poſteros. ꝑ originale traducat̉ Secundo quid ſit illud pctrr. Tertio vtrū defectꝰ qͦs ſentimus ſint pena illius peccati Quarto vtrū caro omnium hominū fuerit in adam.D primū ſic ꝓcedit̉. ⁊ videt̉. ꝙ a primo parente nō tradrcat̉ aliquod pctm̄ in poſteros. accidens er. im. traduci non poteſt niſi ſubiectūtraducꝰ t̉ ſed ſub̓m peccati eſt anima rōnalisque non traducit̉ a eente in prolem. ergo nec pctm̄ aliquod a primo par ente in poſteros traduci potuit PͣScd̓m augᵐ. xij. ſuper Gen̄. ad lit. Agens eſt nobiliuspatiente. ſe d ccrpus non eſt nobilius anima. ergo nonpoteſtper infectionem ſeminis corꝑalis anima infici. Pͣ. Ex hoc ip̄o aliquis defectꝰ a culpa excuſat̉ qd̓ eſtinuo ſunt ariꝰ nec eſt in ptāte eius in quo inuenitur. ſedom e (uod eſt in nobis ꝑ originē eſt inuolūtariū in noſtria pitāte nō exiſtens ergo nullū pctm̄ poteſt eſſe in nobis per originē a primo parente traductū. Sed ꝯtraeſt qd̓ dicitur Ro. v. per vnum hominē pctm̄ intrauitin mundū ⁊ per pctm̄ mors. Pͣ. Nullus indiget ſpirituali ablutōe qui nō eſt ſpiritualiter infectus. ſed pueri mox nati indigent ſpūali ablutōne .ſ. baptiſmo. ergohabent aliquā ſpiritualē infectionē qd̓ nō eſſet ſi culpaper originē non traduceret̉. ℟º. dd̓m ꝙ circa hanc q̄ſtionem in littera tangunt̉ duo errores. quoꝝ vnus excludit ſacramentoꝝ gr̄e neceſſitatē .ſ. error pelagianoꝝqui cōtendebant in paruulis nullū eſſe pctm̄ ⁊ ſic ꝑ cōſequens nō indigebant baptiſmo nec redemptōne quefacta eſt per chriſtum. Alius error repugnat diuine iuſticie dicentiū .ſ. in ꝑuulis non eſſe reatu culpe ſed ſolūeſſe reatū pene ad cuius ſolutionē indigent chriſto ⁊ eiꝰſacramētis. iniuſtū eſt enim aliquē obligari ad penā ſine culpa cum pena iuſte non niſi culpe debeat̉. ⁊ idcō dicendū eſt qd̓ in ꝑuulis eſt culpa originaliter traductaa primo parente. ad cuius euidentiā ſcienduꝫ eſt qd̓ aliquid poteſt homini attribui dupliciter. vno modo ratione ſingularis ꝑſone. alio modo ratione totius nature. cum autē attribuit̉ aliquid pͥmo modo. attribuit̉ ſingulis diuiſim cum auteꝫ ſcd̓o modo attribuit̉ omnibꝰvelut vni qꝛ ꝑticipatōe ſpeciei plures hoīes ſunt vnushomo. vt dic̄ Porphiriꝰ. ſicut ergo pctm̄ actuale alicuihomini attribuit̉ ratiōe ſingularis ꝑſone cuius eſt agere ita peccatū originale attribuit̉ homini ratione nature. Nā origo ſiue generatio ad nature ꝯſeruationē ordinatur. vnde ſufficit voluntas inordinata vnius qͥ fuitprincipiū totius nature ad conſtituendā rationē culpein omnibꝰ qui ab eo naturā humanaꝫ naturali originiacceperūt. Ad primū ergo dicendū ꝙ anima pͥmi hominis peccando infecit corpus. corpus autē infectu traducitur cuꝫ infectōe libidinis ſeminatū. ex qua infectone cōtingit etiā animā infici. qꝛ forma ſequit̉ modū materie. vnde ex indiſpoſtiōe corꝑis multos defectus homo a natiuitate incurrit ſicut ptꝫ de hijs qui ſunt a natiuitate naturaliter ſtolidi. Ad ſcd̓m dd̓m ꝙ corpusinfectū nō inficit animā quafi agēdo. ſed magis recipiēdo qd̓ enī recipit̉ in altero ſequit̉ modū recipientis⁊ ſicom̄s forme cōmenſurant̉ materijs nō tn̄ a materijs patiunt̉ Ad tertiū dd̓m ꝙ lꝫ defectꝰ qͥ ex infectōe corꝑisredundat in animā nō ſit voluntariꝰ volūtate huius ꝑſone in quam pctm̄ originale traducit̉. eſt tn̄ voluntarium voluntate illius ꝑſone que fuit totius nature pu-