Druckschrift 
Scripta ad Hanibaldum episcopum super quattuor libros Sententiarum : Mit Textanfängen
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LI.II

formare ip̄m ſed mens rōnalis ab ip̄a predicta veritate formatur vt Augꝰ dicit. ergo īmediate a deo creat̉. ℟º dd̓m ꝙ impoſſibile eſt animaꝫ rationalē cum ſemine traduci. Cuiꝰ ratio eſt quia nulla forma vel virtꝰtradat̉ ꝑ traductōeꝫ corporis niſi q̄ ad diuiſionē corporis diuidit̉. Om̄is aūt talis forma eſt a materia dependens ẜm eſſe ⁊ ſuaꝫ oꝑationem. anima aūt rationalishabet oꝑationē p̄ter cōmunicationē corporis ſcꝫ ītellectualem. vt ꝓbat ph̓s in tertio de aīa. vnde nō poteſt dici ꝙ ſit ꝟtus materialis que diuidat̉ ad diuiſionē corporis ⁊ ꝓpter hoc non poteſt dici ꝙ traducat̉ cum traductione ſemīs. ⁊ hoc eſt qd̓ ph̓s dicit in .xvj. de aīalibꝰꝙ pͥncipia quoꝝ oꝑa ſunt ſine corꝑe oportet ab extrinſeco eſſe ꝑ qd̓ ꝓbat intellectuꝫ eſſe ab extrinſeco. Pateetiā ex dictis ꝙ ſi ponat̉ animā eē ex traduce de neceſſitate ſeqͥtur eam eē corruptibilē: ſicut ⁊ ceteras formasmateriales q̄ a mat̓ia depēdēt ẜm eē ⁊ oꝑationē. ⁊ ideovtrūqꝫ equaliter eſt hereticū. Ad pͥmū dd̓m. ꝙ ex infectione aīe in qua peccatū originale incepit infectuꝫ.corpus. ⁊ ex corporis infectōe iterato aīa infuſa inficijvt infra meliꝰ patebit. ⁊ ſic nō oportet ꝙ originale traducat̉ ꝑ traductōem aīe. ſed ꝑ traductōeꝫ corꝑis Acſcd̓ꝫ ꝙ homo generat ſibi ſimile ꝑ hoc ꝙ materia humani corporis ꝑ ꝟtutē generatiuā hoīs fit in vltima diſpoſitione ad ſuſceptionē anime rationalis nō ꝙ ip̄a rationalis anima ſit effectus generatiue ꝟtutis. Ad tertium dd̓m ꝙ in actiōe adulterij eſt duo ꝯſiderare ſcꝫ idqd̓ nat̉e eſt. ⁊ ſic ei deus eooꝑatur aīas creando ⁊ id qd̓eſt ꝑuerſe volūtatis ⁊ ſic deus ei nō cooꝑatur ſꝫ eam ꝓhibet ⁊ punit.Oẜm ſic ꝓcedi. et vit̓det̉ ꝙ aīa ſenſibilis nōſit extraduce. anima enī ſenſibilis eiuſdem rationis eſt in homīe ⁊ in alijs animalibꝰ. ſed īhoīe nō eſt ex traduce cuꝫ in ſub̓a nō differata rōnali q̄ nō traducit̉. gͦ anima ſenſibilis nō eſt ex traduce etiā in brutis. Pͣ. Nulla ſub̓a ꝑ ſe ſubſiſtēs incipit eſſe niſi ꝑ generatōem vel creatōem. ſed aīa ſenſibil̓brutoꝝ ē ſub̓a ꝑ ſe ſubſiſtēs qd̓ eiꝰ oꝑa demōſtrāt qͣ corpus mouet. forme enī nō ſubſiſtētes nō poſſūt eſſe motores. vt ptꝫ d̓ formis grauiū ⁊ leuiū in. .viij. phiſic̄. aīaaūt ſenſibilis nō poteſt ꝑ ſe generari cum ſit forma quedam non ꝯpoſita ex materia ⁊ forma. relinqͥt̉ gͦ ꝙ exeatin eſſe ꝑ creationē ⁊ nō ex traduce Pͣ. Effectus non ē̄nobilior ſua cauſa. ſꝫ corpus celeſte non ē animatū. vtcōmuniter tenet̉. ⁊ ſic eſt minꝰ nobile quolibet corporeanimato ẜm regulaꝫ quā Augꝰ ponit in li. de ꝟa reli. gͦꝑ v̓tutem corporis celeſtis nō poteſt ꝓduci anima ſenſibilis ſed traducit̉ q̄ eſt in generatōe naturali Alio modo cauſa eſt corpus celeſte. qꝛ homo generat hominē etſol. ẜm ph̓m. gͦ anima ſenſibilis in brutis nō eſt ex traduce ſed ex creatōe. Sed ꝯtra eſt qd̓ d̓r Gen̄. ij. ꝓducant aque reptile aīe viuētis. ex quo ptꝫ ꝙ ad ꝓductionem brutoꝝ aliqͥd ꝗꝑatur ꝟtus corporee nat̉e. nō ergoſunt ꝑ creationē. Pͣ Ph̓s dicit in .xvj. d̓ aīalibꝰ ꝙ intellectus ſolus eſt ab extrinſeco ℟º dd̓m ꝙ circa hoeſt duplex opinio. Quidam enī dicunt animā ſenſibilēin brutis ⁊ vegetabilē in plantis fieri ꝑ creationē Sedhoc non videt̉ verū. quia cuꝫ factōis terminꝰ ſit eē hocmodo alicui ꝯpetit fieri ſicut ⁊ eſſe. anime autē brutoꝝ⁊ plantaꝝ non habent eſſe ꝑ ſe ſubſiſtens. ſꝫ a mat̓ia dependēs ſicut alie forme materiales. qd̓ oſtendit̉ ex hocꝙ poſt corpus non manēt. ⁊ ideo eis fieri non ꝯpetit ſeparatim. ſed ſimul cū corꝑe ⁊ eadē oꝑatōe. ⁊ id̓o alij dicunt ꝙ ſicut corpus traducit̉ ꝑ ſemīs deciſionē. ita ⁊ jdicte aīe traducūt̉. que qͥdē traductio hoc modo debetintelligi ꝙ in ſemīe deciſo qd̓ iam fere erat aſſimilatū ē

ꝟtus aīe ſicut ⁊ in ceteris corporis ꝑtibus q̄ qͥdeꝫ ꝟtusin ſemīe exiſtēs aīa nōdū dici p̄t. quia nōdū habet materiā ſufficiēter diſpoſitā ⁊ organizataꝫ. Eſt tn̄ aliqͥd degenere aīe cuiꝰ actōe materia p̄parat̉. ⁊ ſic tandē in finegeneratōis aīa dici poſſit. ſicut ꝑua ſcintilla ſubtractaab igne materiā exteriorē ꝯuertendo: in magnū ignemauget̉. Ad primū ergo dd̓m ꝙ lꝫ om̄ia animalia ꝯueniant in anima ſenſibili non tn̄ in om̄ibus anima ſenſibilis ē vnius ſpeciei. quia ſic animalia ſpecie nō differrēt cum talis dr̄ie ſit forma pͥncipium. ⁊ ideo nihil ꝓhibet animā ſenſibilē hoīs ꝑ creatōem eē nō aūt animasalioꝝ animaliū Ad ſcd̓m dd̓m ꝙ ip̄m mouere non ēoꝑatio anime ſenſibilis ſoluꝫ ſed ꝯiuncti: mouet enimanima ſenſibilis ꝑ imꝑium appetitꝰ cuiꝰ actio ꝑ organū corporale exercet̉. vnde nō ſeqͥt̉ ꝙ anima ſenſibilisſit ſubſtantia ꝑ ſe ſubſiſtēs Ad tertiū dd̓m ꝙ dato ꝙcelū n̄ ſit aīatū tn̄ nihilominꝰ motꝰ eiꝰ ē ab aliqͣ ſubſtātia viuēte ſcꝫ a deo ꝑ miniſteriū angeloꝝ. ⁊ ideo ex ꝟtute quā a motore ꝯſequitur poteſt eē cauſa ſenſibilis ī qͥbuſdam qͥdem animalibꝰ īmediate vt ī animalibꝰ generatis ex putrefactōe in qͥbus ꝟtus celeſtis ſe habet ī loco ꝟtutis formatiue. in alijs ꝟo mediāte ꝟtute ſeminisvt in aīalibꝰ q̄ ex ſemīe generāt̉. DI.XIXOlent queriʸ plura deſtatu primi homīs ⁊cͣ. Hic querūt̉ qͣttuor Primo vtrū homo in primo ſtatufuerit aliqͦ modo īmortalis. Scd̓o vtꝝīpaſſibilis. Tertio de cauſa īmortalitatis ⁊ īpaſſibilitatis vtrū fuerit a natura vel gratia. Quarto vtrūlignū vite īmortalitatē ꝯſeruauerit.O primū ſic ꝓceditur. videt̉ ꝙ homo in ſtatuīnocentie nō fuerit īmortalis. Cuiꝰ enī pͥncipia ſūt corꝑalia ip̄m eſt corruptibile cū nihilſit ſtabiliꝰ ſuis pͥncipijs. ſꝫ pͥncipia corporishumani ſcꝫ qͣttuor elemēta erāt corruptibilia. gͦ corpꝰhumanū erat corruptibile. nō ergo īmortale. Pͣ Uariatio differētie ſpecifice ſeu ꝯſtitutiue mutat ſpeciē. ſꝫmortale ponitur dr̄ia ſpecifica homīs cum dicit̉ ꝙ homo eſt animal rōnale mortale. ſi ergo adam erat īmortalis etiā alteriꝰ ſpeciei. Pͣ. Cibꝰ aſſumit̉ ad reſtaurationē deꝑditi. ſꝫ hō i ſtatu īnocentie cibo indigebat. gͦaliqͣ deꝑditio fiebat ī eiꝰ corꝑe. ⁊ ita eiꝰ corpꝰ nō erat immortale Sꝫ ꝯͣ ē ꝙ d̓r Ro. v. ꝑ vnū hoīeꝫ pctm̄ ītrauitī mūdū ⁊ ꝑ peccatū mors. Pͣ. Id qd̓ imponit̉ hoī inpenā nō ꝯpetit ei ī ſtatu īnocentie. ſꝫ mors impoſita eſthoī ī penā. vt ptꝫ Gen̄. ij. Quacūqꝫ die comederitꝭ mete moriemī. gͦ ī ſtatu īnocentie hō erat īmortalis. Rdd̓ꝫ ꝙ aliqͥd p̄t alicui attribui duplicit̓ Uno mō rōe ſuiip̄iꝰ ſicut aeri dyaphonū. Alio mō rōe alteriꝰ ſic̄ eidemeē illumīatū actu. corꝑi gͦ hūano ī ſtatu īnocentie rōneſuij p̄iꝰ īmortalitas n̄ ꝯpetebat cū eēt ex ꝯtrarijs ꝯpoſitū ſic̄ ⁊ cet̓a corruptibilia. ꝯpetebat āt ei rōe aīe qͣ īmortalis erat ꝑ materiā. vn̄ vt ſua mat̓ia forme nō deficetdata fuit aīe ꝟtus ī ſtatu īnocētie vt corpꝰ ꝯtine̓t abſqꝫmorte qͣꝫdiu ip̄a ſe ꝯtine̓t ſub deo ⁊ ſic mors nō potat īcorꝑe accide̓ niſi pͥus pctm̄ ī aīa p̄ceſſiſſet. ptꝫ gͦ ꝙ qͣꝫuishō ī ſtatu īnocētie aliqͦ mō mortal̓ ⁊ aliqͦ mō īmortal̓ dici potuerit. veriꝰ tn̄ īmortal̓ tū qꝛ īmortalitas ꝯpetebatei abſolute ⁊ mortalitas ſub ꝯditōe .ſ. ſi peccaret Adſcd̓m ergo dd̓m ꝙ ratio illa ꝓcedit ẜm ꝯditionē materie. ⁊ nō ẜm poteſtatē forme Ad ſcd̓m dd̓m ꝙ mortalitas ponit̉ dr̄ia hoīs ẜm ꝯditionē pͥncipioꝝ nat̉aliū q̄qͣꝫtū ē ī ſe ſꝑ ſūt corruptibilia niſi aliqͥd īpediat. AAd. iij.dd̓m ꝙ qͣꝫuis aliqͣ ꝑticularis diſſolutio in corꝑe ade eē