LI.I

ſcit ea que aliquādo ſūt. ꝙ autem ꝑ hūc moduꝫ aliquaneſciātur a deo non eſt ex defectu ſcientie ſed ex defectuſcibilium que extra diuinū ītellectum eſſe non habentvnde ſi etiam eſſe ponerēt̉ in rerum natura nihil diuineſcientie accreſceret qͣꝫuis a deo viderēt̉. ⁊ de hoc modoſciendi magiſter loquitur in littera cum dicit ꝙ poſſeteius ſcientie aliquid eſſe ſub̓m qd̓ non eſt ſine ſciētie augmento ¶ Ad primū ergo dicendū ꝙ deus infinitorūſcientiam habet non qͥdem viſionis ſed ſimplicis noticie inqͣꝫtum cognoſcit omnia que facere poteſt. nec infinitorum cognitio eſt impoſſibilis niſi ei qͥ numerādoin multitudinis cognitiōem ꝑtingit. infinita enim numerādo ꝑtrāſire eſt impoſſibile. deus autē om̄ia ſimulintuitu vno videt. vnde infinitoꝝ ſciētiam habere pōt⁊ p̄cipue cum virtus ītellectiua ip̄ius ſit infinita ¶ Acſcd̓m dicēdum ꝙ ex hoc ꝙ deꝰ poteſt aliquid facere qd̓nō eſt facturus nō ſequitur ꝙ aliquid poſſit ſcire qd̓ neſcit niſi ſcientia viſionis. nec tamē ſequit̉ ꝙ etiā viſiōisſcientia augeatur. quia hoc eſt impoſſibile ſi ītelligaturcōpoſite deū ſcire qd̓ pͥus neſciuit ſciētia viſionis. qꝛ hͨip̄o qd̓ ponitur aliquid ab eo ꝓduci. eternaliter ponit̉a deo viſum fuiſſe. ī hoc ſenſu ſeq̄retur ſcientie viſionisaugmētū. diuiſim autē intelligendo poſſibile eſt deumſcire ſciētia viſionis qd̓ nunc neſcit. ſed ex hoc nō ſequtur ſcientie augmētum cum augmētū ſit p̄exiſtenti magnitudini additamētum ¶ Ad tertium dicēdum ꝙ deus ſcit enūciabilia nō quidem cōponendo vel diuidendo ꝑ ſuum intellectum ſicut nos ſcimus cum ī intellectu eius nulla ſit multiplicitas. ſcit enī cōpoſita ſimpliciter ⁊ multa vniuoce ẜm Pyo. ⁊ ideo ꝑ eſſentiam ſuaꝫſcit om̄ia enūciabilia que a nobis formātur vel formari poſſūt. ⁊ que hoꝝ ſint vera vel falſa. vn̄ ſicut nec circa res ita nec circa enūciabilia eius ſciētia augeri pōt.D ſcd̓m ſic ꝓceditur ⁊ videtur ꝙ ſcientiā viſionis minui poſſit. illa enī ſolū ſcit deus ſcientia viſionis que ſunt vel fuerunt vel futuraſunt ſed poteſt nō eſſe futurum aliquid eorūque futura ſūt. ergo ſciētia viſionis minui poteſt. ¶Sciētia viſionis imꝑtat reſpectum dei ad res tēporales. ſed nō eſt incōueniēs huiuſmodi reſpectus variabiles ponere ſicut ꝙ deus quādoqꝫ dicit̉ dominus cū prius nō eſſet. ergo nō eſt incōueniēs ponere ꝙ ſciētia viſionis ꝑ diminutōem varietur. ¶ Pͣ Sciētia viſionis ſimul habet diuinam volūtatem annexam nihil enī eſqd̓ deus eſſe nolit. ⁊ ſic nihil deus videt qd̓ ip̄e nolit .ſdeus poteſt non velle qd̓ vult. ergo poteſt nō videre ꝙvidet. ⁊ ita poteſt ficiētia eius viſionis minui. ¶ Seccōtra omne neceſſariū eſt eternum. ſed quicqͥd deus vdet ab eterno videt. ergo neceſſarium eſt. ⁊ ita nō poteſtdeus nō videre qd̓ videt. ⁊ ſic ſciētia viſiōis minui nōpoteſt. ¶ P Uiſio dei eſt eius eſſentia. ſed eius eſſentianō poteſt minui. ergo nec eius viſio. ¶ ℟º cum diciturdeꝰ videre aliquid nō ſolū oſtēdit̉ qualiter deus ſe habeat ad rem viſam. ſed etiaꝫ qualiter res viſa ſe habeatad deuꝫ. vt ſcꝫ quādoqꝫ exiſtēs in ꝓpria natura. ⁊ qͣꝫuismodus quo deus ſe habet ad rem viſam om̄ino ſit īuariabilis. quia ip̄e eodem modo cognoſcit qͣꝫtum in ſe ēexiſtētia ⁊ nō exiſtētia. tamē modus quo res viſa ſe habet ad deum variabilis qͥdem eſt abſolute. quia res ī ſecōſiderata poteſt eſſe vel nō eſſe in ꝓpria natura Inuariabil̓ vero ex ſuppoſitiōe. quia ſuppoſito eam in ꝓpria natura aliquādo eſſe vel a deo videri. nō eſt poſſibile eamnō videri vel inꝓpria natura nō eſſe qͣſi poſſibile ſit hecſimul duo eſſe vt aliquid quādoqꝫ a deo viſum fuerit ⁊poſtmodum futurum nō ſit. quia ergo modus quo res

viſa ſe habet ad deum eſt variabilis. ideo in ſenſu diuiſo cōcedi poteſt. ꝙ deus poteſt nō videre aliquid eoruꝫque videt. ſed quia ex ſuppoſitiōe eſt inuariabilis. iō inſenſu compoſito falſa eſt ⁊ ꝓpter hoc falſum eſt ꝙ ſciētiaviſionis minui poſſit qꝛ diminutō hec duo includit ſil̓vt ſcꝫ pͥmo ſit viſum ⁊ poſtea non ſit viſum. ¶ Ad primum ergo dicēdum ꝙ ſuppoſito ꝙ aliquid eorum quefutura ſunt impediret̉ ne eueniret ꝑ hoc tamē ſciētia viſionis diuine non minueret̉. quia hocip̄o qd̓ ponit̉ impediri ne ſit. ponitur ab eterno viſum non eſſe. ¶ Ad ſecūdū ꝙ aliter ē de reſpectu viſiōis ⁊ d̓ reſpectu dn̄ij. nāreſpectus dominij reqͥrit creaturam ſubiectam in actuexiſtere non autē reſpectus viſionis. ⁊ ideo ratio non ſequitur. ¶ Ad tertium dicēdum ꝙ ſi ītelligatur in ſenſucompoſito falſum eſt ꝙ deus poſſit nō velle qd̓ vult nōenim poteſt eſſe ꝙ eius volūtas mutetur. ſi autē in ſenſu diuiſo ſic verum eſt. ⁊ ex hoc nō ſequitur ꝙ ſciētia viſionis minui poſſit.Einde queritur de ꝓuidētia. ¶ Circa hoc querunt̉ duo. ¶ Pͣrmo qualiter ꝓuidentia ſe habeat ad ſcientiā. ¶ Secūdo vtrū om̄ia diuina ꝓuidētia regantur.O primū ſic ꝓceditur ⁊ videtur ꝙ ꝓuidētinon ꝑtineat ad ſciētiam. ſed ad voluntatemita enī dicit Dam̄. in ſcd̓o. ꝓuidētia eſt volū.tas ꝓpter qua om̄ia que ſunt deductiōem ſuſcipiunt. ¶ PͣBoetius dicit in libro de ꝯſola. ꝙ deusſua bonitate mudum gubernat. ſed bonitas ad voluntatem pertinet. ergo ⁊ ꝓuidentia cuius eſt gubernare.¶ Pͣ Prouidētia ẜm boetiū eſt ratio ꝑ quam deus cūcta diſponit. ſed diſponere eſt volūtatis. ergo ⁊ ꝓuidētia. ¶ Sed ꝯtra videtur ꝙ ſolum ꝑtineat ad ſciētiam.dicit enī boetius in qͣrto libro de ꝯſola. Illud certe manifeſtū ē īmobilem ſimplicēqꝫ formam gerēdarum reꝝeſſe ꝓuidētiam. ſed forma rerum agendarum ī deo eſtydea que ad ſciētiaꝫ ꝑtinet. ergo ⁊ ꝓuidētia. ¶ Pͣ Aug.dicit ī li. lxxxiij. q. Lex incōmutabilis om̄ia mutabiliapulcherrima moderatur gubernatiōe. ſed gubernare ⁊moderari ad ꝓuidentiam ꝑtinet. ergo lex incōmutabilis eſt ip̄a ꝓuidentia. ⁊ ſic ꝓuidentia ad cognitioneꝫ ꝑtinet ſicut ⁊ lex. ¶ ℟º dicēdum ꝙ cum ꝓuidētia ſit ꝑsprudentie ẜm Tulliū. eodem modo ſe habet ad ſcientiam ⁊ voluntatem ſicut ⁊ prudentia. ſed prudentia ẜmph̓m eſt virtus ꝑ quaꝫ recte diſponūtur ea que ſunt adfinem qd̓ quidem fieri nō poteſt niſi fine p̄ſuppoſito ⁊ īcognitione ⁊ affectōe. nullus enī recte ordinat aliquidin finem niſi p̄cedat cognitio ⁊ deſideriuꝫ finis qui eſtpͥncipium ⁊ regl̓a practice cognitiōis. ſic ergo ꝓuidētiaad cognitōem quidem eſſentialiter ꝑtinet. ſed voluntatem finis qͣſi pͥncipium p̄ſupponit. Differt autē a ſcientia practica. quia ſciētia practica cōmuniter eſt de fine.⁊ de eo qd̓ eſt ad finem. Sed ꝓuidētia cōſiſtit ꝓprie circa ea que ſunt ad finem ordinādo ea in finem debitum¶ Ad primū ergo dicēdum ꝙ ꝓuidētiā nomīat voluntatem Dam̄. ꝓpter hoc ꝙ volūtateꝫ finis p̄ſupponit vtdictuꝫ eſt. ¶ Ad ſcd̓m dd̓m ꝙ deus ẜm Aug. vtitur nobis ad ſuam bonitatē vel volūtatem. vn̄ bonitas vl̓ volūtas dei ſe habet ad ꝓuidētiam ſicut finis ad quē ꝑ ꝓuidentiam res ordinātur. ¶ Ad tertium dd̓m ꝙ diſponere dupliciter ſumit̉. qn̄qꝫ ꝓ actu exteriori ẜm ꝙ ordoin ip̄is rebus exterioribꝰ ꝯſtituit̉. qn̄qꝫ vero ꝓ actu interiori ẜm ꝙ ordo rerum in mēte p̄cōcipit̉. primo mododiſpoſitio ꝑtinet ad voluntatem ſicut ad imperantem