Druckschrift 
Scripta ad Hanibaldum episcopum super quattuor libros Sententiarum : Mit Textanfängen
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

DI.XVIII

at tm̄ in rōne diſpoſitionis. Ad tertiū mereri vitameternam eſt maius. dd̓m ꝙ falſum eſt cū mereri augmētum charitatis ſit mereri augmentū vite eterne. maiusautē eſt mereri augmentū vite eterne qͣꝫ mereri tm̄ vitāeternā cum augmentū vite eterne ſe habeat ex additōead vitam eternā. Ad quartuꝫ ex vno actu ⁊cͣ. dd̓m ꝙnon eſt ſimile. quia firmitas que reqͥritur ad ꝟ̓tutē moralem dependet ex actu volūtatis q̄ eſt pͥncipiuꝫ valdemutabile. ſꝫ firmitas charitatis eſt ex deo non ex actunoſtro. ideo nō ex vno actu voluntatis firmitas habitus generat̉ qui ex eo dependet tanqͣꝫ ex cauſa efficienteſed tamē vno actu gr̄a infunditur. qꝛ poteſt eſſe ꝑfectadiſpoſitio ad charitatē reſpectu cuius nō ſe habet niſi īrōne diſpoſitionis nō alicuiꝰ efficiētieO qͣrtū ſic ꝓceditur ⁊ videtur ꝙ charitas nōpoſſit augeri in infinitū. ꝑfectio enī non augetur vltra capacitatē ꝑfectibil̓. ſꝫ charitas ē ꝑfectio anime. capacitas ꝟo anime ē finita. ergo charitas non auget̉ in infinitū Pͣ Nihil ordinat.mouet̉ ad id quod ꝯſequi non poteſt. ſꝫ augmētū in infinitū ꝯſequi nō poteſt. gͦ nihil mouet̉ ad hoc. gͦ nec charitas mouet̉ ad augmentum infinitū. P Charitate etgr̄a xp̄i que tamē finita eſt nō poteſt eſſe maior. ſꝫ ſi charitas poſſet creſcere ī infinitum poſſet maior eē ergo ⁊cͣ Cōtra charitas aſſimilat nos deo ſed nunqͣꝫ tantaaſſimilatio qͥn poſſit eſſe maior. ergo ſemꝑ poteſt charitas creſcere in infinitū Pͣ qͣꝫtomagis creſcit charitastanto eſt ꝟtuoſior ad merenduꝫ ſꝫ ꝑ meritū auget̉. ergquātoplus creſcit plus poteſt augeri gͦ in infinitū 3Idem ptꝫ ex oppoſito qꝛ homo in ſtatu vie poteſt ſemidemereri. ergo ⁊ ſemꝑ mereri. ℟º circa hoc ē dupleopinio Quidā enī dicunt ꝙ charitas nō poteſt augeri īinfinitū. qꝛ capacitas anime termīata eſt ⁊ augmētumnō recipit. Sꝫ ꝯtra hoc ē qd̓ ip̄a charitas auget capacitatem nature ſicut ip̄m ītelligere auget capacitatē intelectus. ẜm ph̓m qͥ dicit ꝙ ītellectus qͣꝫto magis ītelligitdifficilia tāto poteſt plus ītelligere. et ideo qͣꝫto naturaſpūalis plus recipit de charitate plꝰ poteſt reciꝑe ⁊ magis eius capacitas elargit̉. Ideo alij dicūt ꝙ de augmoto charitatis ē loqui dupliciter. Aut d̓ augmēto qd̓ habet ⁊ illud ſemꝑ eſt finitū Aut d̓ augmēto qd̓ habere p̄t⁊ illud eſt infinitum. ⁊ idco charitas poteſt augeri ī infinitū. Et huius ē duplex ratio. Una ex ꝑte eius ad omouet̉ anima ī augmēto illd̓ enī ad qd̓ mouet̉ anima ēſimilitudo diuīe bonitatis a quā cū diſtet ī infinitumaugmētū charitatis p̄t creſcere ī infinitū. Alia rō eſt exꝑte eius qd̓ mouetur ad augmētuꝫ ſcꝫ ip̄ius anime queqͣꝫto plus recipit de bonitate diuina tāto capacior ē adrecipiendū. ⁊ ideo quāto plus recipit de charitate tātoplus poteſt reciꝑe. ⁊ ideo in infinitū. Ad primū de capacitate anime dd̓m ꝙ capacitas anime pōt ꝯſiderarivel in actu ⁊ ſic eſt finita. vel potētia. ⁊ ſic p̄t creſcere ininfinitū Ad ſcd̓m dd̓m ꝙ nō mouet̉ anima ad infinita ſimul. ſed pͥmo mouet̉ ad augmentū charitatꝭ terminatū. ſed poſt hoc augmētū p̄t aliud eſſe augmētū. ⁊ itapoteſt moueri ad illd̓. ⁊ ſil̓iter ad aliud ⁊ ſic in infinitū.⁊ hoc modo ītelligitur augmentū charitatꝭ ītermīatū. Ad tertiū dd̓m ꝙ qͣꝫuis gratia xp̄i ſit finita inqͣꝫtumeſt quoddā creatum tamē inqͣꝫtum attingit ad ip̄aꝫ vnionem habet quādam rōnem infinitatis. ſed hͦ magꝭ patebit in tertio.Dqͥntum ſic ꝓceditur ⁊ videt̉ ꝙ charitas minui poſſit ẜm ſub̓am. oppoſita enī habēt fiericirca idem ſed augmentū ⁊ diminutio ſūt oppoſita. cum gͦ charitas poſſit augeri ẜm eſſen

it iam dictū eſt. ergo ⁊ minui ẜm eſſentiaꝫ pōt.Pͣ Sicut fieri ꝯtingit de imꝑfecto ꝑfectum. ita ⁊ ecōtrario. ſed motuū ꝯtrarioꝝ ſūt cauſe ꝯtrarie. gͦ cum primū fiat ꝑ augmētū charitatis ẜm fiet ꝑ eius diminutionē. Pͣ Augꝰ minꝰ te amat qͥ aliqͥd tecū amat. ⁊ alibl̓vbi magͣ cupiditas ibi ꝑua charitas. ſꝫ cupiditas p̄t augeri gͦ ⁊ charitas minui. Sed ꝯtra ſi charitas diminuit̉ non diminuit̉ niſi ꝑ peccatū. ſed peccatuꝫ mortalenon diminuit charitate qꝛ totaliter ea tollit. ſil̓iter necpeccatū veniale. qꝛ ſic multa peccata venialia charitatētollerēt cū charitas ſit finita. gͦ charitas nullo mō diminuit̉. Pͣ Aut fit diminutio ẜm eādē qͣꝫtitatē ſemꝑ indiminutione charitatis aut ẜm eandē ꝓportionē. ſi ẜmeādē qͣꝫtitatē cū tota qͣꝫtitas ſit finita. gͦ ꝑ venialia multiplicata deſtruit̉ tota. ſi ẜm eādeꝫ ꝓportionē vt ſi ſemꝑremoue̓t̉ dimiduū reſidui. ⁊ ſic ī infinitū ſicut cōtinuūdiuiſibile eſt ī infinitū. gͦ cum ſemꝑ illud qd̓ poſt aufert̉minꝰ ſit eo qd̓ pͥus auferebat̉ minꝰ nocebit ſemꝑ peccatū poſteriꝰ qͣꝫ pͥus. gͦ minꝰ erit malū qd̓ falſū ē ℟º charitas p̄t minui qͣꝫtuꝫ ad radicationē ⁊ feruorē ſed nō p̄tminui qͣꝫtum ad eſſentiam. Et huius ratio eſt. qꝛ ſi minuit̉. aut hoc ē ex ꝑte dei. aut ex ꝑte nr̄a. non ex ꝑte deicū ab ip̄o nullꝰ ſit defectꝰ. Si ex ꝑte nr̄a. aut hͦ eſt ꝓpterceſſationem ab actu noſtro aut propter deordinationēactus noſtri. non primo modo. quia cum non habeateſſentiam ab actu noſtro nec ab ip̄o debet diminui. nōſecundo modo: quia deordinatio actus noſtri aut ē circa finē ita vt ꝑ eam finis tollat̉ ſic̄ eſt ꝑ mortale peccatūqd̓ nō diminuit ſꝫ penitus tollit charitatē. aut circa eaq̄ ſūt ad finē. et ſic eſt deordinatio peccati venialis quenon attingit charitateꝫ que eſt ẜm adheſionē finis necopponit̉ eſſentie charitatis. ⁊ id̓o nec diminuit eā. ⁊ itanō ē ꝙ minuat charitatē qͦ ad eſſentiā. ſꝫ opponit̉ illa īordinatio venialis peccati radicationi ⁊ feruori charitatis ideo diminuit illam quo ad illa duo ſcilicet quoad radicationem ẜm ꝙ fit diſpoſitio ad ꝯtrarium. vnde minuit̉ firma inheſio charitatis. ⁊ quo ad feruoremꝓut impeditur obediētia inferiorum virium ad ſuperiores ex qua cauſatur feruor. Ad primum oppoſitahabent fieri circa idem dicendum ꝙ verum eſt niſi alterū non determinate inſit naturaliter. augmētuꝫ veronaturaliter ſeqͥt̉ charitatē nō diminutio eo ꝙ ex ꝑte influētis ⁊ ſuſcipiētis p̄t eē cauſa aliqua augmēti non diminutionis. Ad ſcd̓m dd̓m ꝙ ꝑfectio attēdit̉ non ſolum ẜm eſſentia charitatis. ſed etiā ẜm ſtatuꝫ. pͥmo mōnō ꝯtingit fieri de ꝑfecto imꝑfectū. ſꝫ ſcd̓o. Ad tertiūdd̓m ꝙ ꝯcupīa p̄t referri ad charitatē duplicit̓ ꝓut eſt īfięri. ⁊ ſic impedire p̄t ne tāta charitas det̉ qͣꝫta dareturſi ip̄a nō adeſſet. vel ꝓut eſt iam habita. ⁊ ſic nō minuitquo ad eſſentiā vt dictū eſt.XVIII DI.IIc queritur cum ſpirituſſanctꝰ ⁊cͣ. Hic q̄runtur qͥnqꝫ. PriSmo vtrum donū ſit eſſentiale vel ꝑſonale.Scd̓o vtrū ſit ꝓprium ſpūſſancti. Tertio vtrumꝑ ip̄m dentur alia dona Quarto vtꝝ ſpūſſanctꝰ eodēſit deus ⁊ donū. Quinto qͥbus diuīs noībꝰ debeantaddi hec ꝓnoīa meū ⁊ veſtrum.O primū ſic ꝓcedit̉. ⁊ videt̉ ꝙ donū ſit nomēeēntiale. oē enī nomē ꝯnotas effectū ī creat̉aſignificat diuinā eēntiā ſꝫ hͦ nomē donū ꝯnotat effectu ī creat̉a īꝑtat enī reſpectū ad creat̉aꝫ. gͦ ſignificat diuinā eſſentiā Pͣ Oē nomē ꝯueniēs eēntie diuine cēntiale ē. ſꝫ eēntie diuīe ꝯuenit eē donū ad Phil̓. iij.donauit illi nomē ⁊cͣ .i. hͦ nomē deꝰ ẜm glo. ē eſſentiale.