DI.XVII

D tertiū ſic ꝓcedit̉ ⁊ videt̉ ꝙ charitas certitudinalit̓ ab habēte cognoſcat̉. ita enī d̓r in lr̄amagis nouit qͥs dilectōem qͣ diligit qͣꝫ fratrēque diligit. ſꝫ frēm ſuuꝫ certitudinalit̓ cognoſcit. gͦ multomagꝭ charitatē qͣ ip̄m diligit ¶ Pͣ Dic̄ ph̓sꝙ īcōueniēs ē hr̄e nos nobiliſſimos hītꝰ ⁊ ꝙ nos lateātſꝫ charitas ē habitꝰ nobiliſſimꝰ. gͦ videt̉ ꝙ ab habēte certitudinalit̓ cognoſcat̉. ¶ Pͣ Quicūqꝫ hꝫ fideꝫ ſcit ſe hr̄efidē ſꝫ fides nō magis ē p̄ſens aīe qͣꝫ charitas. gͦ qͥ habetcharitatē ſcit ſe hr̄e illā. ¶ Pͣ Magis ē p̄ſens aīe qd̓ ēp̄ſens ꝑ eſſentiā qͣꝫ qd̓ ꝑ ſil̓itudinē tm̄. ſꝫ charitas eſt p̄ſens aīe ꝑ eſſentia. gaīa cognoſcit magꝭ charitatē qͣꝫ eqͦꝝ hꝫ ſil̓itudinē ī ſe. ſꝫ illa cognoſcit. gͦ multomagꝭ charitatē. ¶ Cōtra Ecc̄i. ix. nemo ſcit vtrū odio vel amoredignꝰ ſit. ¶ Pͣ ad Coꝝ. iiij. nihil mihi ꝯſciꝰ ſū. ſꝫ nō inhͦ iuſtificatꝰ ſū. cū gͦ nullū maiꝰ ſignū poſſit hr̄i de charitate qͣꝫ nō hr̄e ꝯſcīam peccati mortalis. hͦ non ſufficit. gͦnec ꝑ aliqd̓ aliud ſignum p̄t cognoſci. ¶ ℟. dd̓m ꝙ ẜmph̓m. ix. me. vnūqd̓qꝫ cognoſcit̉ ẜm ꝙ ē in actu ⁊ nō ẜmꝙ ē ī potētia habitꝰ aūt ē mediū int̓ potētiā purā ⁊ actūvn̄ nec ip̄e habitꝰ ꝑcipi p̄t niſi ẜm ꝙ ꝯplet̉ ꝑ actū. ⁊ indeē ꝙ exercēdo actꝰ aliqͦꝝ habituū ꝑcipimꝰ nos illos habitꝰ hr̄e. hͦ autē ꝯtingit ex hͦ ꝙ ꝑcipimꝰ actū ꝑuenire adid qd̓ ē ꝓpriꝰ effectꝰ talis habitꝰ. ſic̄ qn̄ aliqͥs ſcit ꝑ actuꝫſuū ſe ꝯtinge̓ ad ꝓpriū effectū tꝑantie cognoſcit ſe ip̄ahr̄e. ꝓpriū aūt effectū charitatis quē addit sͣ dilectōemnaturalē ſcire nō poſſumꝰ. qꝛ hic effectꝰ ē q̄dā ineffabil̓vnio ad deū. d̓ qͣ d̓r Io. xvj. vt ſint vnū ſicut ⁊ nos vnūſumus. ⁊ ideo nullꝰ ẜm certitudinē ſcire p̄t ſe hr̄e charitatē p̄t tn̄ eſtimare ex aliqͥbus ꝯiecturis vel etiā diuinereuelatōi credere. ¶ Ad pͥmū de aucͣte Aug. dd̓m ꝙ intelligit̉ de cognitiōe ex ꝑte ip̄iꝰ cogniti. qꝛ charitas inqͣꝫtū pn̄s ē de ſe cognoſcibil̓ ē ⁊ n̄ ex ꝑte cogͦſcibilitatis.vel dd̓m ꝙ qͣꝫuis poſſit cognoſci dilectio inqͣꝫtum dilectio ē. non tn̄ inqͣꝫtū deo gͣta eſt. ⁊ hoc imꝑtat charitasAd ſcd̓ꝫ de ph̓o dd̓m ꝙ loqͥt̉ de habitibꝰ acqͥſitis nō īfuſis. vel dd̓m ꝙ loqͥt̉ de cognitiuis habitibꝰ qͦꝝ id qd̓ꝓpriū ē in eoꝝ actibꝰ relucet ſicut ī actu ſcīe ē certitudoꝑ cauſā in qͣ exp̄ſſe ſcīa demōſtrat̉ ⁊ multoplus ē hͦ ī intellectu pͥncipioꝝ nō autē de habitibꝰ affectiuis. qꝛ qd̓ꝓpriū ē eoꝝ relucet nō ī eoꝝ actibꝰ ſicut eē carum deo n̄relucet ī actu charitatis. ¶ Ad tertiū de fide dd̓m ꝙ nōē ſil̓e. qꝛ actꝰ fidei ꝑ ip̄m obiectū qd̓ eſt creditū diſtīguit̉ab actibꝰ alioꝝ habituū ſcꝫ potētie īꝑfecte q̄ nō p̄t de ſein tale obiectum. ⁊ ideo hn̄s fidem ſcit ſe hr̄e illam. nonaūt hn̄s charitatē ſcit ſe hr̄e eā. vel dd̓m ꝙ ꝓpriꝰ effectusfidei ē nobis notꝰ ꝑ fidē ſcꝫ aſſentire his q̄ eccl̓ia catholica credit. nō aūt ꝓpriꝰ effectus charitatis. ⁊ ideo nō ē ſimile. ¶ Ad qͣrtuꝫ charitas ē p̄ſens aīe. dd̓m ꝙ qͣꝫuis ſitp̄ſens ẜm eſſentiam. non tamen in ratione obiecti. ītellectui enim noſtro nihil ẜm ſtatum vie p̄ſens eſt vt obiectum niſi ꝑ aliquā ſil̓itudinē ip̄ius ab ip̄o vel a ſuo effectu accepta.O qͣrtuꝫ ſic ꝓcedit̉ ⁊ videt̉ ꝙ charitas det̉ ẜmcapacitatē naturaliū. Mat. xiiij. Dedit vnicuiqꝫ ẜm ꝓpriā ꝟ̓tutē. glo. Hiero. nō ꝓ largitate vel ꝑticularitate alij plꝰ vl̓ minꝰ recipiū:ſꝫ ẜm v̓tute recipiētiū. ſꝫ an̄ aduētū charitatꝭ nō ē ī aīaꝟtus niſi q̄ ē ẜ naturalia gͦ ẜm capacitatē naturaliū daīcharitas. ¶ Pͣẜm ꝙ materia nobiliꝰ ē diſpoſita ad formā dat ei deꝰ nobiliorē formā. gͦ ſil̓r vbi ſunt nobilioranaturalia dat dn̄s nobiliorē gr̄am ita gr̄a dat̉ ẜm capcitatē naturaliū. ¶ Pͣ Sic̄ gl̓ia p̄ſupponit gr̄aꝫ ita gr̄spſupponit naturā. ſꝫ gl̓ia dat̉ ẜm modū gr̄e. gͦ gr̄a datuẜm modū nat̉e. vt qͥ meliora naturalia habuerit maiorſibi gr̄a infūdat̉ ¶ Pͣ Angl̓i ꝯſecuti ſūt meliora gratuita

ē ngͦ ⁊s ſihoīes aſſumūt̉ ad eqͣlitatem angeloꝝ ꝑ gr̄am. hn̄t autēinequalē naturā. gͦ gr̄a nō dat̉ ẜm ꝓportionē naturaliūͣ Poſſibile eſt illuꝫ qui meliora naturalia hꝫ ſemꝑcarere gr̄a. ⁊ illum qͥ inferiora naturalia habet ꝑſeuerare in gr̄a. ergo gratia non dat̉ niſi ẜm capacitateꝫ naturaliū. ¶ ℟º dd̓m ꝙ intenſio ⁊ remiſſio alicuius formerecepte attendit̉ ẜm ordinē recipiētis ad cauſam influentem. homo aūt ad cauſam gratie nō ordinat̉ poſt ſtatum nature lapſe ẜm ip̄m naturā. ſed ẜm moduꝫ li. ar.vel ẜm ſacramētū. ⁊ id̓o intētio ⁊ remiſſio gratie in adultis attendit̉ ẜm intenſionē li. arbi. in deuꝫ. ꝑuulis vero omnibꝰ datur equalis gratia ꝓpter eiuſdeꝫ ſacramēti ſuſceptionē qͣꝫuis non habeāt naturalia equalia. ⁊ ſimile eſt de charitate ſieut de gr̄a. ¶ Ad primū non ē inanima ante aduentū charitatis ꝟtus ⁊cͣ. dicēdū ꝙ falſum eſt qꝛ non tm̄ capacitas naturaliū ibi eſt. ſed etiamvſus hominis ꝑ actum li. arbi. cū illa capacitate. ¶ Adſcd̓m de materia dd̓m ꝙ ſimile ē ſicut mat̓ie ẜm ſui diſpoſitionem datur forma ſic capacitati nature ẜm ſuuꝫvſum datur gratia. ¶ Ad tertiū ſicut gratia eſt diſpoſitio ad gl̓iaꝫ. dicendū ꝙ non eſt ſimile. qꝛ gratia eſt īmediata diſpoſitio ad gl̓iam ſed natura non eſt īmediatadiſpoſitio ad gratiam. quia inter naturaꝫ ⁊ gr̄am caditconatus medius vt diſpoſitio ¶ Ad qͣrtum de angelisdicendū ꝙ illis data eſt gratia ẜm conatum. ſed conatꝰin eis fuit ꝓportionatus ip̄i nature: cū nō haberēt in ſemotum ꝯtrariū ſenſualitatis impediētē ſicut eſt ī nob̓⁊ ideo ꝓportio gratie ꝯſecuta eſt ꝓportionē naturaliumvel poteſt dici ꝙ ex ordinatōe diuina nat̉e angelice gratia debebat̉ ⁊ ideo illi in qͥbus natura angelica erat ꝑfectior plus de gr̄a recipiebant. natura vero homninis ꝑpeccatum impedita eſt a gratie ſuſceptiōe. vnde non eſtſimile. fuiſſet autem fortaſſe ſimile in ſtatu īnocentie.Ic q̄rit̉ ⁊c. Hic q̄rūt̉qͥnqꝫ. ¶ Primo vtrū charitas ẜm eſſentiāaugeatur ¶ Secundo de modo augmēti.x ¶ Tertio vtrum quolibet actu augeatur.¶ Quarto vtrum augeatur ī infinituꝫ. ¶ Quinto vtꝝdiminuat̉.O pͥmū ſic ꝓcedit̉ ⁊ videt̉ ꝙ charitas non augeat̉. nō enī auget̉ ẜm qͣꝫtitatē molis: qꝛ ea caret. nec ẜm qͣꝫtitatē ꝟtutis. gͦ nō augetur ꝓbatō minoris qͣꝫtitas ꝟtutis diuiditur ẜm obiecta in qͣ p̄tſꝫ ī oīa obiecta charitatis p̄t ꝑua charitas ſic̄ ⁊ magna.ergo nō augetur ẜm qͣꝫtitatem ꝟtutis. ¶ Pͣ Qd̓ mouetur eſt corpus vt ꝓbat ph̓s. charitas autē non eſt corpꝰergo nō mouetur ſiue mutat̉. ſed augmētū eſt ſpēs motus. ergo non auget̉. ¶ Pͣ Qd̓ ẜm eſſentiaꝫ augetur ẜmeſſentiam mutatur. ſed qd̓ ẜm eſſentiam mutatur eē deſiſtit. ſi ergo charitas ẜm ſuam eſſentiā augetur eſſe deſiſtit. ⁊ ſic non auget̉ ſꝫ corrūpitur. ergo ſi charitas ẜmſuam eſſentiam augetur non augetur qd̓ eſt impoſſibile. ¶ Pͣ Cuius cauſa ſemꝑ ſe habet eodem modo illudneqꝫ augetur neqꝫ minuit̉ neqꝫ variatur ſed cauſa īmediata charitatis eſt deus qui ſemꝑ eodem modo ſe habet. ergo cbaritas non augetur ¶ Pͣ Augmētū charitatis non poteſt reduci ꝓprie niſi ad motum alteratiōis.ſed alteratio vt ꝓbat ph̓s. vij. phic̄. non eſt niſi circa formas ſenſibiles. ergo non eſt circa charitatem. ergo ip̄anon augetur. ¶ Contra Aug. charitas meret̉ augeri vtaucta mereat̉ ⁊ ꝑfici. ¶ Pͣẜm eſſentiā charitatis mēſurat̉ eſſentia meriti ẜm eſſentiaꝫ meriti eſſentia p̄mij cūgͦ ſit dr̄ia p̄mioꝝ ẜm maius ⁊ minus erit dr̄ia meritoꝝc4

c 4