Druckschrift 
Scripta ad Hanibaldum episcopum super quattuor libros Sententiarum : Mit Textanfängen
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LI.I

eſt aūt ꝙ vna relatio originis vt filiatio multiplicet̉ ẜmnūeꝝ. qꝛ talis multiplicatio eſſet materialis. deꝰ aūt caret materia. gͦ ī deo nō p̄t eē niſi vna filiatio ⁊ ex vna filiatione nō ꝯſtituit̉ niſi vnꝰ filius. ⁊ ita ī diuinis nō pn̄teſſe pl̓es filij nec pl̓es patres. ⁊ hoc ꝑtinet ad ꝑfectionevtriuſqꝫ. qꝛ nihil de filiatiōe eſt extra filiū nec de paternitate extra patrē Ad pͥmū de potētia impedita dd̓mꝙ veꝝ eſt de potētiā ordinata ad actū illū. ſꝫ potentia filij nō ē ordinata ad actū generatōis. Ad ſcd̓m d̓ imagine dd̓m ꝙ ſi eēt idem iam nō eēt ſil̓is. qꝛ ſil̓itudo ẜmboe. ē rerū differētiū. ſed ſi eſſet pater eſſet idē Ad tertiū de dignitate dd̓m ꝙ eadeꝫ dignitas q̄ ē ī patre ex eoꝙ p̄t generare eſt ī filio ex hoc ꝙ generat̉. qꝛ dignitas eſtde eſſentialibꝰ ⁊ abſolutis. vn̄ ſicut paternitas ī pr̄e eſteſſentia ita ⁊ eadē eſſentia ī filio nō ē paternitas ſꝫ filiatio. ita eadē dignitas numero q̄ ē in patre paternitas ꝑquā generat ē ī filio filiatio ẜm quā generat̉ Ad illudqd̓ vlterius q̄rit̉. ptꝫ ſolutio. qꝛ īpoſſibile eſt ī diuīs plures eē filioſ nec hoc ē ex defeectū potētie patris ſed ex diſtinctione ꝑſonaꝝ que tolleret̉. DI.VIIIUnc de veritate ⁊cͣ.¶Hic q̄runt̉ duo ī generali. Primo deveritate ⁊ ꝓprietate diuīe nature Scd̓od̓ īcōmutabilitate Circa pͥmū q̄rūt̉ tria Primo vtꝝeē deo ꝓprie ꝯueniat. Scd̓o de ordine huius nomīsqͥ eſt ad alia diuina noīa. Tertio an eſſe diuinū ꝑ diuerſas differētias tꝑis habeat ſignificari.D pͥmuꝫ ſic ꝓcedit̉. videtur ꝙ eē nō ꝓprie deoꝯueniat. illud enī ē ꝓprium alicui qd̓ ſibi ſoliꝯuenit. ſꝫ eē nō tm̄ ꝯuenit deo. īmo etiam creaturis. gͦ videt̉ ꝙ eē non ꝓprie deo ꝯueniat. Pͣ Nonpoſſumꝰ noīare deuꝫ niſi ẜm ꝙ ip̄m cognoſcimꝰ. vndeDam̄. dicit v̓bū eſt angelis. id ē. nuncius intellectꝰ. ſednos nō poſſumꝰ cognoſcere deū in ſtatu vie niſi ex creaturis. gͦ nec noīare. cū gͦ qͥ eſt nō dicat reſpectū aliquemad creaturas. gͦ videt̉ ꝙ nō noīet̉ deꝰ hͦ noīe a nob̓ Pͣꝓpter hoc nomē ſapīe d̓r deficere a ꝑfecta ſignificationediuine ſapīe qꝛ eſt impoſitū a nob̓ ẜm apprehēſionē create ſapīe. gͦ a ſil̓i hͦ nomē qui eſt deficiet a rep̄ſentationediuine eſſentie. qꝛ impoſitū ē a nob̓ ẜm apprehēſionē eēcreati. ⁊ ſic nō eſt magis nomē ꝓpriū dei qͣꝫ alia nomīa. PͣDam̄. dicit ꝙ qͥ eſt nō ſignificat quid eſt deus ſedquoddā pelagꝰ ſub̓e infinitū. ſꝫ infinitū eē eſt ignotum⁊ ꝑ ꝯſequēs īnoīabile. gͦ hͦ nomē qͥ eſt non videt̉ eē diuinū nomē. Cōtra Exo. iij. dn̄s dixit ad moy. ſi q̄ſierītnomē meū dices ⁊cͣ. gͦ ꝓprie deo cōuenit. Pͣ Hyl̓. eſſenō eſt accidēs deo ſꝫ ſubſiſtēs veritas ⁊ manēs cauſanaturalis generis ꝓprietas. gͦ eē eſt ꝓpriū dei ℟º dd̓mꝙ aliqͥd attribui d̓r ꝓprie alicui dupliciter. Uno modoqꝛ ſoli ei ꝯuenit. ⁊ ſic qͥ ē nō ꝓprie p̄dicāꝰ de deo cum dealijs etiā p̄dicet̉. ſꝫ tn̄ eſt ꝓprie nomen dei. p̄t enī eſſe nomen dei ⁊ nulliꝰ alterius. oīs enī res noīar̄ ex ſua formavel natura. eſſentia aūt ē ip̄a natura dei ꝙ ī nullo alioꝯuenit. Alio mō rōne indeficientie. quia ſcꝫ nihil eorūqͥ īcludunt̉ in ſignificatōe noīs deficit ei cui nomē attribuit̉. ⁊ ſic ꝓprie q̄ eſt de deo predicat̉. qꝛ nihil de eſſe ſibideeſt. habet enī totū eē ſuū ſimul qd̓ de creatura inqͣꝫtūeſt mutabilis dici nō p̄t. ⁊ ideo ī lr̄a d̓r ꝙ ſolus deus eſtcuiꝰ eſſe nō nouit p̄teritū ⁊ futuꝝ. Ad pͥmum dd̓m.qͣꝫuis qͥ eſt poſſit de alio p̄dicari qͣꝫ de deo nō p̄t tn̄ eē alterius nomē vt dictū ē. Ad ſcd̓m dd̓m ꝙ ex creaturtripliciter deꝰ noīat̉. Uno mō qn̄ ip̄m nomē actualiterꝯnotat effectū ī creatura ꝓpter relatiōem ad creaturā innoīe imꝑtatā ſicut creator ⁊ deus. Alio mō qn̄ ip̄m no

men noīat pͥncipiū alicuiꝰ actꝰ diuini in creaturis ſicutſapīa potētia ⁊ volūtas Tertio mō qn̄ ip̄m nomen nominat aliqͥd creatoris rep̄ſentatū ī creaturꝭ ſicut viuēsoīs enī vitā exemplata ē a diuina vita. ⁊ ſic hͦ nomen qͥeſt noīat deū ꝑ eſſe creaturaꝝ exemplariter deductumab eē diuino Ad tertiū dd̓m ꝙ cuꝫ dicimꝰ deū ſapiētem ītellellectꝰ noſter deficit a rep̄ſētatiōe diuīa qͣꝫtumad duo ſcꝫ qͣꝫtum ad id qd̓ ei attribuit ⁊ qͣꝫtū ad modūattribuēdi. attribuit enī ei formā ſapīe quā ꝯcipit q̄ deficit a deo ⁊ attribuit ei ꝑ modū ꝯcretiōis qͥ in deo nonē. ſꝫ cū dicimꝰ deū eē nō eſt ibi niſi vnꝰ defectꝰ ſcꝫ qꝛ eſſeſignificat̉ ꝑ modū ꝯcretiōis tn̄ ꝑ hͦ non dicimus deū eēaliqͥd. ⁊ ita hoc nomē minꝰ improprie de deo d̓r qͣꝫ alia.Ad qͣrtū hoc nomē qͥ eſt. dd̓m ꝙ hͦ ꝓ tanto d̓r qꝛ alianoīa ſignificāt eē ẜm rōneꝫ determinatā ſic̄ ſapīa diciteſſe aliquid. ſꝫ hoc nomē qͥ eſt dicit eſſe abſolutū ⁊ nondeterminatū ꝑ aliqd̓ additum.D ſcd̓m ſic ꝓcedit̉. videt̉ ꝙ eē diuinuꝫ nō poſſit ꝑ diuerſas dr̄ias tꝑis ſignificari. HieroꝰAenī in lr̄a dicit ꝙ deꝰ ē tm̄ qui nō nouit fuiſſenec futuꝝ eē Pͣ Deꝰ n̄ ſubiacet alicui mutabilitati ſꝫꝑ dr̄iam tꝑis notat̉ mutabilitas. gͦ non pn̄t de deo vereenūciari verba diuerſoꝝ tēpoꝝ. Pͣ Augꝰ dicit in li.lxxxiij. q. in eterno tm̄ p̄ſens d̓r neqꝫ qͥcqͣꝫ p̄teritū eſt. qͣſiiā non ſit. ſꝫ qͥcqͥd ē tātūmodo ē. Cōtra dicit h̓ Augꝰꝙ bn̄ d̓r de deo ē fuit ⁊ erit. Pͣ Sicut eſt ī oī loco deꝰita ī oī tꝑe. ergo ꝑ oēm differentiaꝫ tꝑis p̄t ſignificari. ℟º dd̓m ꝙ dr̄ia tꝑis dei dat̉ ītelligi ꝑ aliam dictiōeꝫUno mō ꝑ modū ſignificatōis ſic̄ ſignificat̉ per aduerbia tꝑalia ⁊ ꝑ alia nomīa. ⁊ ita ſignificat̉ tp̄s vt diſpoſitio illiꝰ rei cui hmōi dictōes adiugūt̉ Alio mō ꝑ modūꝯſignificatiōis vt patet ī ꝟbis ⁊ ꝑticipijs. ⁊ ſic nō deſignat̉ tp̄s vt diſpoſitio rei. ſꝫ ſolū qͣꝫtū ad modū ſignificādi ⁊ ītelligēdi. qꝛ intellectꝰ noſter ꝓpter hͦ qd̓ accipit aſenſu ⁊ intellettu cū ꝯtinuo ⁊ tꝑe in qualibet ꝯpoſitōequā format cōintelligit tꝑs. vt ptꝫ ꝑ ph̓m tertio de aīa.pͥmo gͦ modo dr̄ia tꝑis nō p̄t attribui deo ꝑ modū mēſure ſicut attribuit̉ rebꝰ mutabilibꝰ. ſꝫ ſic attribuit̉ ei ꝑmodū cōcomitantie. dicimꝰ enī ꝙ deꝰ fuit heri ⁊ eritcras. qꝛ ip̄i nulli tēpori deeſt qͣꝫuis nullo tēpore menſuret̉. vn̄ d̓r in lr̄a fuit. qꝛ nunqͣꝫ defuit. erit. qꝛ nūqͣꝫ deeritAlio mō differentia tꝑis deo attribui p̄t qꝛ tꝑalitas ſignificata nō refert̉ ad ip̄m deū ſꝫ ad modū intelligendinr̄m ſic̄ etiā maſculinitas ꝯſignata hͦ noīe deus nō ponit̉ circa deū. Et ꝑ hͦ ptꝫ ſolutio ad obiectaIrca ſcd̓m querunturduo. Primo an deꝰ ſit īmutabilis oīnol Scd̓o an oīs creatura ſit īmutabilis.O pͥmū ſic ꝓcedit̉. videt̉ ꝙ nō ſit ī deo īmutabilitas. om̄e enī qd̓ hꝫ ſe nūc alit̓ qͣꝫ pͥus mutatū ē. ſꝫ deꝰ poſt creatōem hꝫ ſe aliter qͣꝫ pͥus.qꝛ vt creator ⁊ deus. gͦ mutatꝰ eſt. Pͣ Nontm̄ eſt mutatio exitus a potētia ī actū. ſꝫ etiaꝫ exitus abocio ī actum vt cū qͥs de ſciēte ſꝫ nō actu conſiderāte fitactu ꝯſiderans. ſꝫ cū deus d̓ non oꝑante fit oꝑans exitab ocio in actū. gͦ mutat̉. Pͣ Illud mutat̉ cuicūqꝫ aduenit noua formā accidētalis. gͦ multomagis cui aduenit noua forma ſub̓alis. gͦ cum humanitas deo aduenerit ip̄e mutatꝰ ē. Sꝫ ꝯͣ ē qd̓ ꝓbat ph̓s in. viij. phiſic̄.pͥmū motorē eē īmobilē. deꝰ āt ē pͥmꝰ motor. gͦ ē īmobil̓ Itē Iac̄. jͣ. Apd̓ quē nō ē trāſmutatio ℟º oīs mutatio ꝯtingit vel ī ſola abiectōe alicuiꝰ forme vt cū de ſciēte fit qͥs ignorās. vel in ſola receptōe vt cum de ignorāte fit ſciēs vel etiā in vtroqꝫ ſimul. vt cū d̓ albo fit nigrūvbicūqꝫ ꝟo ē abiectio ſiue receptio ibi ē paſſio. vbicūqꝫ