Druckschrift 
Scripta ad Hanibaldum episcopum super quattuor libros Sententiarum : Mit Textanfängen
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

DI.VII

vtrūqꝫ enī veriſſime ī deo ē ⁊ actꝰ vtriuſqꝫ. Ad tertiūde ph̓is dd̓m ꝙ deuenerunt ī cognitōem nat̉e diuine ꝑcreaturas. ī creaturis autē imꝑfecte relucet nat̉a diuīa⁊ oꝑatio eiꝰ q̄ eſt generatio. ⁊ ido ī cognitōem nat̉e qͣꝫtūad oꝑatōeꝫ generatōis nō clare deuenire potuerūt.¶DI.VIIIIc ſolet q̄ri ⁊cͣ. Hicjrūtur duo. Primo de potētia: generādi in deo. Scd̓o de cōmunitate ip̄ius. Circa primū q̄rūtur duo Primo vtrū ī deo ſit potentia ad generādū. Scd̓o an illa potentia ſit aliqͥdabſolutū vel aliquid aliud.D primū ſic ꝓcedit̉. videt̉ ꝙ ī deo nō ſit potētia ad generādū. qͥcqͥd enī exit ab aliqͣ potētianaturaliter pͥus ē ī potētia qͣꝫ in actu. ſi gͦ filiꝰexit a potētia generādi q̄ ſit ī pr̄e naturaliterfuit pͥus in potētia qͣꝫ ī actu. ſꝫ hoc de deo ē falſū qꝛ eternū nō eſt pͥus ī potētia qͣꝫ in actu gͦ primū. PͣOmnispotētia aut eſt actiua aut paſſiua. potētia actiua eſt ẜmph̓m pͥncipiū trāſmutatōis ī aliud ẜm ꝙ aliud ⁊ potentia paſſiua ē pͥncipiū trāſmutatōis ab alio ſꝫ tale pͥncipiū ad generādū nullū ē ī pr̄e. gͦ nll̓a potētia Itē illd̓qd̓ eſt ꝑ opus nature nō exit ab ea mediāte aliqͣ potētiaſicut eſſe īmediate dat aīa corpori. ſꝫ generatio eſt per ſeopus nature vt dicit Dam̄. gͦ nō ē opus potētie. Cōtra Augꝰ arguit ſi pater nō p̄t generare equalem filiuꝫſibi impotēs fuit. gͦ potētia generādi filium eſt in patre PͣCuiꝰ ē actus eiꝰ ē potentia. ſꝫ pater filiū genuit. gͦpotētia generādi ī eo fuit. ℟º dd̓m ꝙ duplex ē potertia ſcꝫ paſſiua ⁊ actina Paſſiua potētia eſt ẜm ꝙ aliqͥdreceptiuū alicuiꝰ ꝙ deo nō cōpetit ꝓpt̓ hͦ qd̓ ē oīno ꝑfectus. Potētia ꝟo actiua ē vis q̄dam ꝑ quā aliqͥd alteriſe cōicat qd̓ ꝑfectōis ē. ⁊ ideo attribuit̉ deo. Cōicat aūtſe deus dupliciter. Uno mō ẜm ſil̓itudinē imꝑfectamſicut creature. ⁊ ſic ponit̉ in deo potētia reſpectu creaturarū. Alio mō ẜm ſil̓itudinē ꝑfectam ⁊ ſic ꝯmunicat ſedeꝰ pater filio ⁊ ſpūiſancto. ⁊ reſpectu huiꝰ ꝯmunicationis ponit̉ in deo potētia generatiua ⁊ ſpiratiua. Adpͥmū d̓ prioritate naturalit̓ dd̓m ꝙ hoc locū hꝫ. vbi potētia realiter differt ab actu ⁊ obiectꝑ ſuo. qd̓ hic nō cōtingit. Ad ſcd̓m dd̓m ꝙ ph̓s loqͥtur de potētia actiuanaturali q̄ ⁊ materiā p̄ſupponit ⁊ ꝑ motu ſuū effectumſuū cauſat. vn̄ nō ꝯtingit potētie diuine. Ad tertiuꝫdd̓m ꝙ duplex ē actꝰ nature ſiue eſſentie. primꝰ qͥ eſt eſſeſcd̓s qͥ eſt oꝑatio primꝰ īmediate egreditur ab eſſentiaScd̓s mediāte potētia ⁊ talis actus ē generare.D ſcd̓m ſic ꝓcedit̉. videt̉ ꝙ potētia generādiſit ad aliqͥd. potētie enī diſtinguūt̉ ꝑ actus etactus ꝑ obiecta. ſꝫ generare qd̓ ē actꝰ potētiegenerādi dicit ad aliqͥd. gͦ ⁊ potētie generādi.¶Pͣ Om̄is actio ꝓpria egredit̉ aꝓpriā forma agētis generare ē actꝰ ꝓprius patris ⁊ egredit̉ a potētia generādigͦ potētia ē forma ꝓpria generātis q̄ ē paternitas. gͦ ē adaliqͥd nō qͥd. Pͣ In diuīs idē eſt ſub̓a ꝟtus ⁊ oꝑatio.gͦ ē ī diuinis idē potētia generādi ⁊ generatio. ſꝫ generatio ſiue generare dicit ad aliqͥd. gͦ ⁊ potētia generandi.Cōtra ī diuinis nō differt eē ⁊ poſſe. gͦ nec eſſentia etpotētia. ſꝫ eſſentia dicit qͥd. gͦ ⁊ potētia. Pͣ Oīs ſcīa etvolūtas ī diuīs eſſentialis ē n̄ relatiua. gͦ ⁊ oīs potētia ℟. cuꝫ dico potētia generādi duo dico ſcꝫ potentiaꝫ⁊ generare potētia ꝑtinet ad naturā ⁊ dicit qͥd generare ad ꝑſona. ⁊ dicit ad aliqͥd Dicendū gͦ ꝙ hͦ ꝯpoſitū potētia generādi dicit eſſentialē tractū ad ꝑſonaꝫ ſicut cūd̓r deus gignēs hoc ē deus ſignificat eſſentiā hoc qd̓ eſtgingnens ꝑſonā Ad pͥmū potētie diſtinguūt̉ dd̓m ꝙ

hͦ nō ē dictū ꝙ ī eodē p̄dicamēto ſint potētie ⁊ actꝰ. qꝛactꝰ ſūt ī p̄dicamēto actōis. potētia ī p̄dicamēto qͣlitatis. ⁊ id̓o nō ſeqͥt̉ ſi generare ē ad aliqͥd ꝙ potentia generādi ſit ad aliqͥd. ſꝫ e dictū ꝙ diuerſis potentijs diuerſiactꝰ debent̉. Ad ſcd̓ꝫ dd̓m ꝙ qͣꝫuis potentia ẜm ſe ſitcōis. tn̄ potētia generādi actiue ꝓprie ē pr̄is nō rōne potētie ẜm ſe ſꝫ ordīs ad actū notionalē. qꝛ potentia generādi ꝓut dicit ordinē ad actū nō tm̄ dicit potētiā ſꝫ potētiā ſub rōne ꝓprietatis q̄ ē paternitas. ⁊ ſub tali rōneid ē paternitatis nō reꝑit̉ niſi ī pr̄e ſic̄ ſub rōe filiatiōisnō reꝑit̉ niſi ī filio ſic̄ eēntia ī pr̄e ē paternitas ī filio eſtfiliatio. Ad tertiū dd̓m ꝙ qͣꝫuis ſint idē re tn̄ differūtrōne ⁊ ꝓpt̓ dr̄iaꝫ rōnis reducunt̉ ad diu̓ſa p̄dicamentaIrca ſcd̓m querūturtria. Primo vtrū potētiā generādi ſit infilio. Scd̓o vtꝝ filiꝰ poſſit aliū filiuꝫ generare Tertio vtꝝ pater poſſit generarealiū filiū.D pͥmū ſic ꝓcedit̉. videt̉ ꝙ potentia generādiNgͦ ſil̓iter nec potētia. ſꝫ potētia generādi ē ī paſit ī filio. nll̓a enī ſcīa ē ī patre q̄ nō ſit in filio.(tre ergo ī filio Pͣ Pater generat filiū eqͣlē ſibi nō eqͣlitate mol̓ ſꝫ ꝟ̓tutis. gͦ oīs ꝟtus que ē ī patre eſt ī filio. gͦꝟtus generādi Pͣ ꝑfectior ē generatio celeſtis carnali. ſi gͦ carnalis generatio cōicat genito potētiā generādi multomagis celeſtis. Cōtra genitū nō ē pͥncipiuꝫgeneratiōis ſꝫ filiꝰ ē genitꝰ. potētia aūt generādi ē pͥncipiū generatōis. gͦ ī filio nō ē potētia generādi. Pͣ Inpotētia generādi īcludit̉ pr̄nitas. ſꝫ pr̄nitas n̄ ē ī filio gͦ⁊cͣ. ℟º dd̓m cū d̓r potētia generādi hͦ gerūdiuū generādi p̄t eē gerūdiuū vbi actiui vel ꝟbi īꝑſonalis vel ꝟbipaſſiui. pͥmo mō potētia generādi d̓r potentia ꝑ quā generet. ſcd̓o mō potētia ꝑ quam fit generatio. tertio mōpotētia ꝑ quā ip̄e generet̉. pͥmo mō potētia generādi ē īſolo pr̄e. qꝛ ſolꝰ pr̄ p̄t generare. tertio mō in ſolo filio. qꝛſolꝰ filiꝰ p̄t generari. ſcd̓o mō in pr̄e ⁊ filio ⁊ ſpūſancto.oēs enī hn̄t potentiā ſcꝫ eſſentiā qͣ aliqͥd generat̉. Adpͥmū de ſcīa dd̓m ꝙ nō eſt ſil̓e de ſcīa ſiue de voluntate.qꝛ nō ſic ordināt̉ ad actū notionalē ſicut potentia generādi q̄ ē ad generādū. nō enī generatōis ē principiū voluntas vel ſcīa ſꝫ natura. Ad ſcd̓m de eqͣlitate ꝟtutꝭdd̓m ꝙ qͣꝫuis oīs potētia ſit ī filio q̄ ē ī pr̄e nō tn̄ ad eūdem actu. potētia ꝟo generādi nō tm̄ noīat eſſentiā potentie. ſꝫ ordinē eiꝰ ad actū. vn̄ ī argumētādo eſt falſa accedētis Ad tertiū de pr̄e carnali dd̓m ꝙ tota rō ꝯmunicatōis potētie generatiue carnalis n̄ ē ꝑfectio ip̄iꝰ generatōis ⁊ generatꝭ vel geniti ſꝫ īꝑfectio admixta. qꝛ n̄cōicat̉ totū vni genito qd̓ ē generatis. nec ſufficient̓ ſaluat̉ in vno genito nat̉a cōis hoc ꝟo in deo nō ꝯtingit.D ſcd̓ꝫ ſic ꝓcedit̉. videt̉ ꝙ filiꝰ poſſit generarealiū filiū. potētia enī nō impedita p̄t exire inactū. ſꝫ ī filio ē potētia generādi nō impeditagͣ p̄t exire ī actū generatōis. Pͣ Filiꝰ ē imago pr̄is exp̄ſſiua. gͦ in oībꝰ eſt ſil̓is. gͦ in poſſe generare. PͣPoſſegenerare ē aliqͣ dignitas ī pr̄e. ſꝫ qͥcqͥd eſt digͥnitatis inpr̄e ē in filio. gͦ ⁊cͣ. Pͣ ẜm Anẜ. minimū incōueniēs ēdeo īpoſſibile. ſꝫ ſi filiꝰ generaret filiū ſeq̄ret̉ ī deo incōueniēs. qꝛ ille filiꝰ generaret alteꝝ. ⁊ ſic ī infinitū. gͦ filiꝰnō p̄t generare. Pͣ Qui nō p̄t eē pr̄ nō p̄t generare. ſꝫ.filiꝰ nō p̄t eē pater. qꝛ ſeq̄ret̉ ꝯfuſio ꝑſone gͦ ⁊cͣ. Iuxtahoc q̄rit̉ vtꝝ pater poſſit generare aliū filiuꝫ. ⁊ videt̉ ꝙſic. qꝛ ꝑ generatōeꝫ ī nll̓o diminuit̉ eiꝰ potētia gͦ qͣ rōnep̄t generare vnū p̄t generare pl̓es. ℟. dd̓m ꝙ filiꝰ nōp̄t filiū generare Et rō eſt. qꝛ ille filiꝰ ī nullo diſtingue̓t̉ab alio. qꝛ ꝑſone diſtīguūt̉ ꝑ relatōes origīs. īpoſſibile

b 2