LI.I
attribuit̉ qͦ fides ſaluberrima q̄ ad verā beatitudinemducit. gignit̉. nutrit̉. defendit̉. roborat̉. ſꝫ hͦ nō niſi adtheologiā ꝑtinet. gͦ theologia eſt ſciētia ¶℟. dd̓m ꝙ adrōem ſcientie duo reqͥruntur. vnū ex ꝑte ꝯcluſionū ſcꝙ ex aliqͥbꝰ pͥncipijs neceſſario deducāt̉ aliud exꝑte pͥncipioꝝ. ſcꝫ ꝙ ſint certa Sꝫ hͦ duplicit̓ ꝯtingit ī diuerſisſciētijs. quaꝝ enī ſcīaꝝ pͥncipia ſunt ſimplicit̓ ꝑ ſe notaī illa ſcīā ſicut eſt de pͥmis ſciētijs q̄ ex pͥmis pͥncipijs immediate ꝓcedunt. ſicut ptꝫ de ariſmetrica ⁊ geometriaQuarūdā ꝟo ſcīaꝝ pͥncipia ſūt certa qͣſi ī alia ſcīa ſuperiore certificata ſicut pͥncipia ꝑſpectiua ī geometria. vn̄ꝑſpectiuꝰ certus eſt de ſuis pͥncipijs ꝑ viā credulitatiscredēs ⁊ ſupponēs ea a geometria. hec aūt in theologiaduo īueniunt̉. Nā ⁊ ꝯcluſiōes alique ex pͥncipijs deducunt̉. ſicut. jͣ. Coꝝ. xv. apl̓us ꝓbat reſurrectōem futurāꝑ hoc ꝙ xp̄s reſurrexit. ſūt etiā ⁊ ip̄iꝰ pͥncipia certa nonqꝛ ſimpliciter ꝑ ſe nota ip̄i theologo. ſꝫ ꝑ viā credulitatis inqͣꝫtuꝫ ſupponit ea a deo qͥ hꝫ ea ꝑ ſuꝑiorē ſcīam. ⁊ad hec ꝑ viā credulitatis cognoſcēda infundit̉ mētibꝰfideliū lumē fidei ſicut ad cognoſcēda pͥncipia naturaliter nota dat̉ lumē nature ¶ Ad primū gͦ dd̓m ꝙ qͣꝫuiscredibilia d̓ qͥbꝰ ē theologia nō ſint apparētia ẜm lumēnature. ſūt tn̄ apparētia ẜm lumē fidei ¶ Ad ſcd̓ꝫ dd̓mꝙ ſcīaꝝ pͥmaꝝ ꝓximū pͥncipiū ē ītellectꝰ. eaꝝ ꝟo ſcīaꝝq̄ ſua principia ab alijs ſupponūt. ꝓximū pͥncipiū ē credulitas pͥncipioꝝ ab alijs ſuppoſitoꝝ. primū ꝟo earuꝫpͥncipiū ē intellectꝰ. ꝑficit̉ tn̄ certitudo iſtaꝝ ſcīaꝝ cū ꝑviā reſolutōis in ip̄m ītellectū primoꝝ principioꝝ ꝑueniūt. ⁊ ſil̓iter huiꝰ ſcīe ꝓximū principiū ē fides eoꝝ q̄ diuinitꝰ reuelant̉. pͥmū ꝟo principiū ē intellectꝰ qͦ deꝰ iſtaintelligit qͥ ē etiā huiꝰ ſcīe finis inqͣꝫtū ꝑ hāc ſciam hō p̄parat̉ ad hoc ꝙ deiformiter credibilia intelligat vel ꝑfecte in patria vel ſemiplene ī via. ¶ Ad tertiū dd̓m ꝙ inpͥmis ſciētijs principia ſūt oībꝰ ꝑ ſe nota ⁊ indubitabilia. In ſcd̓is ꝟo ſciētijs ꝓxīa principia nec oībus notaſūt nec indubitabilia niſi qn̄ ꝑ reſolutionē deuentū fuerit ad ītellectū primoꝝ principioꝝ. ⁊ ſic hmōi ſcīe pͥncipia pn̄t hr̄e dubitatōem quouſqꝫ ꝑuentuꝫ fuerit ad ſtatum gl̓ie ī quo de eis plenꝰ intellectꝰ habet̉. ¶ Ad qͣrtūdd̓m ꝙ ſcīa duplicit̓ accipit̉ Uno mō ẜm ꝙ diuiditurſapīaꝫ. ⁊ ſic loqͥt̉ Augꝰ. Alio mō ẜm ꝙ includit̉ in rōneſapīe. qꝛ ẜm ph̓m ī. .vj. ethic̄. Sapīa ſcīa q̄dā ē. ⁊ ſic ſcīanō ſolū ē d̓ humanis ſꝫ d̓ diuīs. ⁊ ſic theologia ē ſcīa.O ſcd̓m ſic ꝓcedit̉. videt̉ ꝙ deꝰ non ſit ſub̓mhuiꝰ ſcīe. de ſub̓o enī ſcīe tota ſcīa tractat. ſednon tota theologia tractat de deo. vn̄ in hͦ li.ſnīaꝝ tractat̉ de deo ſolū ī primo li. gͦ deꝰ nonē ſcīe huiꝰ ſub̓m. ¶ Pͣ Scīa ē illiꝰ ſicut ſub̓i cuiꝰ ꝑtes⁊ paſſiōes ꝯſiderat vt ptꝫ ī principio poſterioꝝ. ſꝫ deusnon hꝫ ꝑtes ⁊ paſſiōes de qͥbꝰ poſſit hec ſcīa ꝯſiderare. gͦdeꝰ nō ē ſub̓m huiꝰ ſcīe. ¶ Pͣ Illud ē ſub̓m ſcīe circa qd̓tractatꝰ ſcīe ꝟſatur. ſed tota ſacra doctrina verſat̉ circares ⁊ ſigna. gͦ ſūt ſub̓m huiꝰ ſcīe¶ Pͣ. j. Coꝝ. j. d̓r Neqꝫ exiſtimaui me aliquid ſcire inter vos niſi ih̓m xp̄m. ⁊hūc crucifixū. illud aūt qd̓ ſcitur ꝑ ſcīam maxīe ē ſub̓mgͦ ih̓s xp̄s eſt ſub̓m huiꝰ ſcīe ꝑ qd̓ nō ſolū diuina ſed humana nat̉a ſignat̉. ¶ Sꝫ ꝯͣ ē ꝙ theologia d̓r qͣſi ẜmo d̓deo. illud aūt ē ſub̓m ſcie de quo fit ẜmo ī illa ſcientia.gͦ ſub̓m theologie ē deꝰ. ¶ Pͣ Boetiꝰ dicit ī li. de trini.ꝙ theologia ē de his q̄ ſūt ſine motu ⁊ materia. ſed hocꝓprie ſoli deo ꝯuenit ī qͦ ſolo eſt nature īmutabilitas. gͦſub̓m theologie ē deꝰ ¶ ℟. dd̓m ꝙ ſicut ī ſciētijs q̄ ſūtde rebꝰ oꝑabilibꝰ ab hoīe ſub̓m eſt illud cuiꝰ oꝑatio inqͥritur in ſcīa. ita ī ſciētijs q̄ ſunt de rebꝰ non oꝑabilibꝰab hoīe ſub̓m eſt illud cuiꝰ cognitio inqͥritur. Nā finisoꝑatiue ſcīe ē oꝑatio. ſpeculatiue ꝟo cognitio veritat
tota aūt theologia ordinat̉ ad habēdā noticiā de deo.qd̓ ptꝫ ex hͦ ꝙ tota ſcīa theologie ordinat̉ ad fidē nutriēdam ⁊ defendendā. vt ptꝫ ꝑ aucͣtem Augꝭ. ſupradictaꝫfidei aūt ꝓpriū ⁊ ꝑ ſe obiectu ē ꝟitas pͥma. q̄ deꝰ ē. ⁊ id̓oꝓpriū ſub̓m theologie ē deꝰ vt eſt a nob̓ cognoſcibilis ꝑviā fidei. ⁊ ſatis in idē redit qd̓ credibile ē huiꝰ ſcīe ſubiectū. ¶ Ad primū gͦ dd̓m ꝙ oīa q̄ tractāt̉ ī ſcīa ſūt ꝑtesſubiectiue vel ītegrales. aut ordināt̉ qͣlitercunqꝫ ad cognitionē ſub̓i. oīa aūt q̄ tradūt̉ in hac ſcīa ordinant̉ adcognitōem dei inqͣꝫtū ſūt a deo vel ad deū qͣꝫuis n̄ ſintꝑtes eius ſubiectiue vel ītegrales ſicut multa etiam inalijs ſciētijs tractant̉ ſolūmodo inqͣꝫtū ſūt via ad cognitionē ſub̓i. Quidā ꝟo nō atēdētes qͣſiuerūt aliqͥd ad qd̓poſſent reduci oīa q̄ ſūt ī illa ſcīa tanqͣꝫ ꝑtes ītegrales. ⁊ſic dixerūt totū xp̄m. id ē. caput ⁊ mēbra eē ſub̓m huiꝰſcīe vel ſicut ꝑtes ſubiectiue ⁊ ſic dixerūt res ⁊ ſigna eēhuiꝰ ſcīe ſub̓m. ſꝫ hͦ nō eſt neceſſariū ad rōem ſub̓i ¶ Adſcd̓m dd̓m ꝙ ſi ſub̓m ſcīe habeat ꝑtes ⁊ paſſiones a ſcientia ꝯſiderātas. nō tn̄ oꝑtet ꝙ omne illud qd̓ eſt ſub̓mſcīe habeat ꝑtes ⁊ paſſiones. ⁊ ſic deꝰ qͣꝫuis non habeatꝑtes ⁊ paſſiones. p̄t tn̄ eē huiꝰ ſcīe ſub̓m. Sciēdū ꝙ qͣꝫuis deꝰ nō habeat ꝓprie loquendo paſſiōes. hꝫ tn̄ aliqͥdloco paſſionū ſcꝫ attributa q̄ ẜm modū ītelligendi ꝯſecunt̉ ſub̓am. vt Dam̄ dicit ⁊ habitudines ⁊ oꝑationeseiꝰ reſpectu creature q̄ tradunt̉ de deo ī theologia ¶ Adtertiū dd̓m ꝙ de rōne ſub̓i ē ꝙ ꝓpter ſe tractat̉ in ſcīā etnō qͣlit̓cūqꝫ. res aūt ⁊ ſigna n̄ ꝓpt̓ ſe ī theologia tractāt̉alias de oībꝰ rebꝰ ⁊ ſignis theologia tractaret. ſꝫ tractātur ſignā ⁊ res alie ꝓpt̓ vnam rem q̄ deus eſt ¶ Ad qͣrtūdd̓m ꝙ ꝑ hūanitate xp̄i manuducimur ī deitatē cognoſcendā. vn̄ qͣſi lac primo ꝓponebat̉ incipiētibꝰ qͥbus tn̄poſtmodū ꝑfectis cognitionē deitatis qͣſi ſolidū cibūꝓponebat ad quē manuducēdi erāt.Ic queruntur quinqꝫPrimo vtꝝ ſacra doctrina dicat̉ ſapīa.¶Scd̓o qͣliter ad alias doctrinas ſe habeat. ¶ Tertio qͥs ſit idoneus auditor eius.¶ Quarto qͥs poſſit eſſe eius doctor. ¶ Quinto quō doceri debeat.O primū ſic ꝓcedit̉. ⁊ videt̉ ꝙ ſacra doctrinaſapīa dicēda nō ſit. Nihil enī qd̓ multiplicat̉ī mētibꝰ diuerſoꝝ ē ſapīa. qꝛ ẜm Aug. ī ſcd̓oli. de li. ar. om̄es vnā habēt ſapīam. ſꝫ hec ſcīa multiplicat̉ in mentibꝰ diuerſoꝝ. gͦ nō eſt ſapīa cū ſit ſcīa q̄dam¶ Pͣ Sapiētia inter dona ſpūſſancti cōputat̉ vt patetEſa. xj. ſed theologia habet̉ ꝑ ſtudiuꝫ ⁊ acqͥſitionē. gͦ nōē ſapīa ¶ Pͣ ẜm ph̓m in .vj. ethi. ſapīa ⁊ prudentia differunt. qꝛ ſapīa eſt ſpeculatiua. prudētia ꝟo practica. ſꝫ h̓doctrina non ē ſpeculatiua ſꝫ practica. ordinat̉ etiā adoꝑationē. vnde Iac̄. jͣ. d̓r. Eſtote factores ꝟbi ⁊ non auditores tm̄. gͦ hec doctrīa n̄ ē ſapīa ¶ Pͣ ẜm ph̓m ī pͥncipio metaphifice. ſapīa maxime circa vniuerſalia verſatur ſicut circa ens. ⁊ circa ea q̄ ſūt entis inqͣꝫtū hmōi.ſed circa hec theologia non ꝟſatur. gͦ theologia non eſtſapīa. ¶ Cōtra Deut̓. iiij. d̓r. Hec eſt nr̄a ſapīa ⁊ intellectus coram populis. ¶ Pͣ. j. Coꝝ. ij. Sapiaꝫ loqͥmurinter perfectos et infra loqͥmur dei ſapīam in myſterioabſconditā. ¶ Pͣ Augꝰ dicit. xij. de trini. Sapientia ēꝓprie diuinaꝝ reꝝ ſcīa. ſed hec doctrina eſt ſcīā diuinarū reꝝ. gͦ ⁊cͣ. ¶ ℟. dd̓m ꝙ ſacra doctrina ē p̄cipue dicēda ſapīa. Sapientis enī eſt ẜm ph̓m ordinare. vn̄ cuꝫꝑ finem ea que ſunt ad finem ordinent̉. illa doctrina d̓rſapīa que circa vltimū finem verſat̉ q̄ qͥdem pōt accipitripliciter. ⁊ ẜm hoc aliqͥs d̓r tripliciter ſapiens. primoeſt finis vltimꝰ in aliquo ſpeciali artificio. ⁊ ſic ſapiens