Druckschrift 
Summa de casibus conscientiae
Seite
221r
Einzelbild herunterladen
 

pt̄ in bonis aīe nͥ diſpoſitīe .ſ. eū inclinādo verho uel exemplo ad peccandū. et ideo tal̓ tenet̉ad reſtitutōꝫ .ſ. eū diſponēdo qͣꝫtū pt̄ ad bonūbono exemplo ul̓ verbo ꝓ eo orando ul̓ or̄oesꝓ eo impetrādo. Vtꝰ danificans aliū in fama īiuſte teneat̉ ad reſtitutōꝫ. ℟º ẜm ſco.tripl̓r pt̄ aliquis aliū diffamare. vno mō falſū crunē imponēdo. 2º mō veꝝ tn̄ occultū n̄ẜuato ordīe iuris .ſ. ī publico ꝓponendo. ¶ºmō veꝝ crimē ſꝫ occultū ſibi ī publico impoſitū negando qͥa negans in hoc notat īponentē de calūnia In pͥmo caū dicit ꝙ debet reſtitue̓ famā ſimpl̓r retractādo verbū ſuū ul̓ qd̓ſibi īpoſuit quia alias nͥ ẜuat iuſticiā in reddēdo ꝓxīo qd̓ ſuū eſt. Et ſi obt̉ ꝙ magis tenet̉zelare ꝓ fama ſua qͣm ꝓ aliena. nō aūt poſſꝫilli reddere famā ſuam retractādo verbū ſuūnͥ ſeip̄m diffamaret. ℟º quilibet dꝫ magisdiligere famā eiꝰ cui pt̄ iuſte ꝯpetere qꝫ illiuscui nō poteſt ṅ īuiſte ita eſt hic. qͥa acc̄ato defl̓o cmīe iuſte ꝯpetit fama. ſꝫ acc̄anti poſt talēacc̄atōꝫ nō ꝯpetit iuſte ſed īiuſte nō ſolū quiamentitꝰ ē in acc̄ando ſꝫ qͥa publice mētitꝰ eſt.in qͦ ſufficient̓ et radical̓r īfamauit ſe. et ideopoſtea on̄dens īnocenciā alteriꝰ cui tenet̉ in hͦet indirecte nocēciam ſuam nō ꝓprie īfamatſe tunc ſed amouet fl̓am laudē qua ip̄e poſtacc̄atōꝫ mendacē eſt īdignꝰ Exemplū aliq̓sfornicat̉ tribꝰ videntibꝰ illi poſtea acc̄antes c̓mē nō infamant eū ſꝫ ip̄emet īfamauit ſe infacto iſto publico qͥa breuit̓ ꝯmittēdo qd̓cūqꝫcrimē publice incurrit leſionē digͥtatis et ſicamittit famā qͣntū in ſe eſt nͨ publicaº illaquā notificat̉ leſio illa aufert ſibi famamſꝫ ſolū fac̄ deueīre mag̓ ī publicū qd̓ tn̄ ex natura actus ꝯmiſſi erat pͥus ſimpl̓r publicū. Et ſi q̄ras. vnꝰ n̄ imponit in publico talecrimē alteri ſed m̉murat uel īdiſcrete loquit̉uel alicubi corī ml̓tis narrat tn̄ nō tanqͣmſibi certū ſꝫ ſic ſe audiuiſſe nunqͥd tenet̉ reſtituere. ℟º rara fides ideo ē quia ml̓ti ml̓talocunt̉. et idc̓co dicens ſe ſolū audiuiſſe ṅ exmō dicendi on̄dat aliquā maiorē certitudīeꝫqͣm ex cōi rel̓one nō aufert ex nat̉a actus īopīone alioꝝ famā iſti. quia ſi illi firmit̓ ꝯcipiūt illū de qͦ eſt ẜmo eſſe crimīoſū leues ſūtquia qͥ cito credit leuis eſt corde. veꝝ tn̄ quia aſcandalo puſilloꝝ oportet caue̓. iuxͣ illd̓ apl̓ii. corinth̓. ſi ꝓxiᵐ ſcandalizē n̄ manducabocarnes ieternū et ml̓ti ſūt tales pūſilli leuesad credend̓ mala iō ꝑiculoſū eſt talia auditaex relatu eis referre ⁊ ſi hoc fiat malo aīo .ſ.ledendi illū de q̄ eſt ẜmo nō eſt facile excuſareqṅ ſit ꝯtra caritatē et ita pct̄m mortale. Siaūt fiat corā talibꝰ ex conſuetudīe duꝝ ē dicere ꝙ exeat genꝰ pct̄i venialis. qͥa lingua inlubrico poſita eſt et qui nō offendit ī verbo h̓ꝑfectꝰ eſt vir jac̓. 2. De 2º dic̄ ꝙ nō tē retractare verbū ſuū qd̓ ꝓpoſuit in publico qͥa hocfaciendo mētiret̉ cū ſciat illud qd̓ ꝓpoſuit eſſe1veꝝ et nō tenet̉ mētiri ꝓpter qd̓cūqꝫ bonū reddend̓ alteri ſꝫ tenẻ alio. mō licito redde̓ ſibi famā puta ꝑ huiōi verba nō credatis eū eſſe talem male ſibi dixi uel fatue. quia nō ẜuatōordine iuris. ꝓpoſui enī in publico qd̓ nō eſtveꝝ publicū. et illa ꝑſuaſio .ſ. nō reputētiseū talē bona eſt qͥa quilibet p̄ſumendꝰ ē bonūˢdonec ꝓbet̉ ꝯtrariū uixͣ illd̓ exͣ de ſcrutinio inordīe faciendo. c. vnico. hūana fragilitas quēindignū eſſe nō nouit dignū eſtimare debeatſed iſte nō eſt ꝓbatꝰ malus corā iſtis. igit̉ hͦeſt ꝑſuadendū eis .ſ. ꝙ ip̄i nō reputēt eū indignū nec malū. De 3º mēbro dicit̉ ſimil̓r ꝙnō tenet̉ retractare negōꝫ ſuā qua negauit īpublico veꝝ ſibi crimē impoſitū qͥa nō tenet̉aliquis ſtatim in iuditō ꝯfiteri ſe reū nondūꝯuictus tn̄ tenē ꝑ quedā verba ſob̓a ſicut dictū eſt ī 2º arº reſtitue̓ famā illi acc̄anti quēīdirecte notauit de calūnia. dicendo n̄ habratis eū ꝓ calūniatore qͥa forte habuit bonam ītentōꝫ in ꝓponēdo uel forte credebat poſſe probare ītentū ſuū ⁊ deceptꝰ fuit. Sed ille qͥ negat tale crimē veꝝ licet pͥnatū in publico ſibi īpoſitū nunq̓d mortalit̓ peccat. vide̓ ꝙ ſicquia mentit̉ mendatio pernicioſo perſone accuſ āti qͥa ꝑ hoc notat̉ calūniator. ℟º ꝙ hnō eſt veꝝ quia ip̄imꝫ eſt ſibi ꝑnicibſꝰ qui eomō ꝓponit qūo n̄ debet ꝓpone̓ et iō ip̄emet ēſibi cauſa ſi aliqͣ infamia ſequit̉. nō aūt illenegans qͥa defendit īnocēciam ſuam ī publico vbi nō eſt nocens nec hn̄dus ꝓ nocēte donec fuerit ꝯuictꝰ ¶Sꝫ remanet difficultas anpeccet mēciendo ꝓ ſe. durū enī videret̉ ꝙ quilibet acc̄atus ab vno ī publico teneret̉ ſtatimde nccͣte ſa lutis ꝯfiteri illud in publico et ſicſtatim expone̓ ſe patibulo ī iuditō ſang̓nis.ſꝫ hn̄do oculū nō tm̄ ad penā ſꝫ ad honeſtū etinhoneſtū nō apparet ꝙ ille honeſte et ẜm rectam rōꝫ debeat cōfiteri corā tali iudice quiaip̄e ē plus qͣꝫ quicūqꝫ alius ſingl̓aris acc̄anˢVn̄ auferret ſibiip̄i famam qͥa ꝯfitenti contra ſe ī iuditō credit̉ Quid gͦ. cauta eſt reſponſio iuriſtaꝝ. hec .ſ. nego ꝓpoſita ut ꝓponunt̉ ⁊ hoc quidē ſine mēdatio pt̄ fieri ī ꝓpoſito quia ponunt̉ in publico et ut publice probanda. ſic aūt negare ea pt̄ quilibet ſi ſcit nōpoſſe ꝓbari ī publico Quid ſi iudex vrgeateū ut confiteat̉ ꝓpoſitū. uel publice neget. Rn̄deri poſſet ꝙ ip̄e rn̄dit ſufficient̓ ad accuſatōꝫ ẜm modū iuriſꝑiti. nec ab illa rn̄ſione vult declinare faciat uidex erga acc̄atū.qd̓ iuris eſt ſꝫ ſi nō intendēs tm̄ negare iᵈ.ut ꝓpoſitū eſt .ſ. ut publicū ſꝫ ſic̄ ſacerdos facit de ꝯfeſſo dicens. nichil mali ſcio iſtū feciſſe quia loquit̉ ut ī publico ſciuit aut ī alio foro. nunqͥd tenet̉ iſte negans de illa negōe penitere. ℟º bonaꝝ menciū eſt ibi culpā agnoſcere vbi culpa nō eſt. di. q. ad cuiꝰ. et intitulat̉ g̓g̓. et iō in tali caū tutū eſt poſt talēnegōꝫ penitere et hoc īdiſtincte tanqͣm de tali