Capitulū IFo. CCXLVII
cellinuꝫ papam fidem ꝯfirmarūt: vt ante gladijsinterirent qͣꝫ fidem ſuſceptaꝫ violarent. Hi iunctiexercitui maximiani cum ꝯtra bagandas ꝑgeretin galliā rebellantes. tranſitis alpibꝰ cū in quadāplanitie reſiderent: iuſſit maximianꝰ vt om̄s ydolis immolarent: ⁊ ꝯtra bagandas ⁊ xp̄ianos ꝑſequendos fideꝫ ꝯfirmarent. Qd̓ audiens ſacra legio huic celeri nolēs aſſentire: octo milibꝰ ab octodoro vbi maximianꝰ cum ſuis erat ſucceſſeruntHoc audiens ceſar mandauit eos reuocari. Sedhoc recuſante ſacra legione inquit. Iūgit̉ deſpectui meo celeſtis iniuria. ſentiat gͦ ꝯtumax milesme dijs meis poſſe dare vindictaꝫ. vn̄ ira ſuccenſus miſſis militibus plurimis: nolētes reuerti adſacrificādū: decimū quēqꝫ decolari p̄cepit. Sꝫ ſācti cum gaudio capita porrigentes: quodāmodoꝯcertabant vt alter alterū preiret ad mortē. Quorum decima parte truncata ſanctꝰ Mauritiꝰ eorūdux ⁊ p̄cipuus. remanentes ꝯfortans alloquitur⁊ vt ꝯſtanter qd̓ ceperant ꝯſumarēt exemplo ſociorum ex fidei deuotōne exhortat̉. Cum aūt maximiano firma eoꝝ in fide ſnīa intimata fuiſſet: iteꝝdecimuꝫ quenqꝫ trucidari mandauit. Quo factoexuperius ſignifer cum duce mauritio exhortatōnem replicant. et validiſſime roboratos. remiſſimilites ꝓiectis armis nuda corꝑa offerentes: circunquaqꝫ trucidant̉. Hac crudelitate ꝑacta cumad epulandū reſediſſet exercitus inter occiſos q̄ndam ſenem inde caſu tranſeuntē noīe victorē inuitant humanitatis cā ad ſecū epulandum. Quicum ab eis quereret quō inter tot occiſoꝝ cadauera poſſent cum gaudio manducare: ⁊ cū audiſſeta quodam ex illis eos. qꝛ dijs noluiſſent īmolarefuiſſe occiſos ingenuit et ſuſpirās ait. Se tandiuvixiſſe ⁊ nō meruiſſe in illoꝝ ꝯſortio reꝑire. Cumſe ex hoc beatiſſimuꝫ extimaret: ex qͦ ꝑpendenteseū xp̄ianū: ꝓtinꝰ occiderūt. ¶ Cū aūt eccl̓ia ꝓſperis incremētis dilataret̉ vt ait euſebiꝰ: ſubito turbo ꝑſecutōnis increpuit. Naꝫ a dyocletiano exijtedictū vt cuncte q̄ erant in orbe eccl̓ie ad ſolū diruerent̉. ⁊ ſacre ſcripture vbiqꝫ igni ꝯburerenturomneſqꝫ qui eccleſijs p̄eſſent in vinculis ponerentur: ac deinde exquiſitis ſupplicijs immolare dijscogerent̉. Rapiebant itaqꝫ om̄s eccleſiaꝝ principes ⁊ ſanctos clericos ⁊ cū eis nobiles et ignobiles multos feminas ac pueros. Et vt ſcribit euſebius in hyſto. alij flagris diſcerpebant̉. alij vngulis fodiebāt̉. alij ignitꝭ lamīs vrebāt̉ ex qͥbꝰ nōnll̓iqͥdē fatigati cedebant: alij vſqꝫ in finē patientiaꝫſeruabant. Ex ipſis aūt ꝑſecutoribus quidā tanqͣꝫ miſeratōne v̓ſi. nōnullos noſtroꝝ adhibebantad inceſta ſacrificia ⁊ quaſi ſacrificaſſent exclamabant: cum nō ſacrificaſſent. ⁊ accedebāt ipſi ex eotm̄ culpabiles. ꝙ crimen ſibi obiectū cum ſilentiopaterent̉. Alij ſemiuiui ſublati tanqͣꝫ mortui ꝓijcebant̉: alij pedibꝰ tracti inter eos qui ſacrificaſſētꝯputabant̉: alij ſane qui exclamabāt ingenti voce ⁊ nō ſacrificaſſent: ſꝫ ſe xp̄ianos eſſe tali gaudētes ꝯfeſſione ſunt decorati. Nonnulli cum maiorifiducia nec ſe immolaſſe nec vnqͣꝫ ſe īmolaturosteſtabant̉. quibus aſſiſtentibꝰ militibꝰ ora ꝯtinuo
atqꝫ oculi ꝯtundebant̉ vt tacerent. ⁊ violenter expellebant̉ tanqͣꝫ acquieuiſſent. Tantū erat impijſſtudiū vt ꝓpoſitū ſuū viderent̉ impleſſe. hec euſebius. Semel aūt accepta rabies ꝑſecutōnis inquit Hug. vſqꝫ ad. vij. ꝯſtantini magni annū imperij furere non ceſſauit. In egyptiqꝫ ꝓuincia ẜmEuſebiū in hyſto. eccl̓iaſtica. nō inferiori gl̓a tamviri qͣꝫ femine ac pueri ꝓpter fidem domini noſtriih̓u xp̄i p̄ſentem vitā paruipendentes: futuram:gioriā queſierunt. Quidam ex eis poſt verbera:poſt vngula. poſt flagella. alioſqꝫ diuerſi generiscruciatus flamis traditi ſunt. Alij in mare p̄cipi.tati: nonnulli capite ceſi: ita vt ſponte ceruices ſuas ſecuribus darent. nonnulli inedia conſumpti.Alij patibulis affixi in quibus quidam capite deorſum preſſo pedibus in ſublime ſublatis: per vr̄gulas teſtas fictilium vaſoꝝ quidam tortores adhibebāt. quibꝰ etiā corpus ita lacerabant: donectotam carnis cutem eraderent. Mulieres quoqꝫnudas arte quadam vno pede in excelſo ſuſpenſas ⁊ capite in terram dimerſas: indigniſſimo ſpictaculo ꝑ totū diem pendere ſinebant. al̓s ſicubivicine due arbores inueniebant̉ in quibꝰ ab vtraqꝫ inflexis ꝯtra ſeinuicem ramis eiſqꝫ ſingl̓is ſingulos martyris pedes obligantes: ſubito ramosqͦs inflexerant relaxabant. vn̄ membra diſcerpebant adinuicē. Oculis qͦꝫ noſtris inſpeximꝰ duminnumeros fideliū ppl̓os in egypto ꝯfitentes ſe eēxp̄ianos iudex capite plecti iuſſiſſet: ſponte om̄esimmo ⁊ alter alterū p̄ueniētes ceruices cedentibobiectabant. Nullus ex omnibꝰ nec ꝑuulus quidem infans deterreri potuit a morte. ſed hoc ſolūpauebant ſinguli: nedū forte ꝓpter occaſum ſolisnocte impediente ſeꝑarent̉ a cōſortio martyrum.Hec euſebius.Cum aūt maxi .§. II.mianus ꝑacta cede p̄fata ſanctoꝝ thebeoꝝ. ad vrbem maſſiliā ꝑueniſſet: decreuit vt aut om̄es dijsſacrificia offerrent: aut diuerſis mortibꝰ interirentCum aūt huiꝰ decreto xp̄ianoꝝ animi turbarēturbeatꝰ Uictor in mediū ſe ingerens ſtatim apprehēditur: ⁊ p̄fectoꝝ tribunalibꝰ p̄ſentat̉. Ubi cū fideꝫxp̄i ꝯſtanti vultū ⁊ libera voce teſtaret̉: ꝓtinꝰ circumſtantiū clamor attollit̉. Et cuꝫ multas ininrias ab omnibꝰ toleraſſet: p̄fecti decreuerūt vt cauſa eiꝰ audientia ceſaris deferet̉. Qui ſtatim eiꝰ pn̄tie ſiſtit̉: ⁊ multis accuſatōnibꝰ vndiqꝫ impedituſſummis terroribꝰ ad ſacrificia ꝑurget̉. At ille terrente robuſtior ſpūſctō repletꝰ imꝑatorē ⁊ ꝓcereseiꝰ mira prudētia ꝯfutauit. euacuās ydoloꝝ cultꝰ⁊ xp̄i fidē certa rōne ꝯfirmās. Tūc ceſar in rabieꝫꝯuertit̉ ⁊ ad iuſſuꝫ eiꝰ martyr dei funibꝰ coartatuſꝑ totā vrbē trahit̉: vt ex igͦminioſa eiꝰ pena ⁊ deorū iniurie vindicarent̉: ⁊ xp̄ianoꝝ aī terrerentur.Tali gͦ ludibrio ſpectantiū oculis ſatiatꝭ iterū tribunalibꝰ pn̄tat̉. ⁊ denegādo xp̄o ⁊ ydolis adorādis itidē acriꝰ adhortat̉. Beatꝰ victor ad ſingl̓aseoꝝ obiectōnes ſapiēter rn̄dens. cūctos qͥdeꝫ opp̄ſſit ponde̓ rōnum. Sꝫ ab inſenſatꝭ vnū iubet̉ elgere. aut .ſ. deos placare: aut infeliciter deperire.