¶ Titulusquintus
vna fides .i. cōſimilis vel de vno deo ſcꝫ ⁊ hoīevnū baptiſma ſcꝫ eiuſdē forme ⁊ equalis effectvnus deꝰ nō plures vt pagani tenēt. Quā vnitatē tenere inqͥt Cyprianꝰ firmiter ⁊ vēdicare debemus maxime nos ep̄i: qui in eccleſia dei p̄ſidemus: vt ep̄atum qͦꝫ ip̄m vnū atqꝫ indiuiſum ꝓbemus. ep̄atus vnus eſt. Eccleſia vna eſt q̄ in mutitudinē latius incremēto fecunditatis extendit̉quō radij multi ſunt: ſꝫ vnū lumen. et rami arboris multi ſunt ⁊ robur vnū tenaci radice fundatūet quō de fonte vno riui multi ꝓfluunt ⁊ numeroſitas licet diffuſa videat̉ exundātiſ copie largitate vnitas tn̄ ſeruat̉ in origine. Sic ⁊ eccleſia dn̄iluce ꝑfuſa ꝑ totū orbē radios ſuos porrigit: vnūtn̄ eſt qd̓ vbiqꝫ diffundit̉ nec vnitas corꝑis ſeꝑatur. Auelle radiū ſolis a corꝑe. diuiſionē vnitasnō capit. Ab arbore frange ramū: fructū germinare nō poterit. A fonte p̄cinde riuū: p̄ciſus areſcit. Ramos ſuos ꝑ vniuerſam terrā copia vbetatis extēdit ſcꝫ eccleſia varias nationes ꝓfluentes riuos largit̉ ſcꝫ doctrinarū ⁊ radios gratiaꝝlatius pandit: vnū tn̄ caput eſt: origo vna: ⁊ vnamater fecūditatis copioſa. Adulterari nō p̄t ſpōſa xp̄i incorrupta eſt ⁊ pudica. hec ille. xxiiij. q. j.loquit̉. Ex quibꝰ ptꝫ verbū xp̄i. Fiet vnuꝫ ouileet vnꝰ paſtor .i. vna eccleſia ⁊ vnus pōtifex ſummus vicariꝰ ieſu xp̄i. Idē cyprianꝰ. Quiſqͥs poſtvnū qͥ ſolꝰ dꝫ eſſe ſcꝫ paſtor ſūmꝰ factus eſt: iā nōſecūdꝰ ſꝫ nullꝰ eſt. vij. q. j. Factus. ⁊ loqͥt̉ de nouatiano qͥ poſt fabianū creatū papā ꝑ ſciſma fuit factꝰ ⁊ ipſe nouatianꝰ papa īmo antipapa. vt ptꝫ īc. ſe. qd̓ īcipit nouatianꝰ. ad idē facit ⁊ ī apibꝰ. q. eDe duritia et re§. II.probatōe iudeoꝝ ⁊ cōuerſione ſequēda gentiū ⁊vtilitate huiꝰ. dicit Ioh̓. euāgeliſta. ꝙ cū tantaſigna feciſſet ieſus corā iudeis nō credebāt in eūvt ſermo eſaie impleret̉ quē dixit. ſcꝫ ca. liij. Dn̄eqͥs credidit auditui nr̄o ⁊cͣ. vbi Aug. ait. Quidāinter ſe muſitāt dicētes. Que culpa fuit iudeorūſi neceſſe erat vt ſermo eſaie impleret̉. Quibꝰ reſpondemꝰ. deū preſciū futuroꝝ ꝑ ꝓphetā dixiſſeinfidelitatē iudeoꝝ: nō feciſſe. Non em̄ ꝓptereaquēqͣꝫ deꝰ ad peccandū cogit qꝛ futura hoīm peccata nouit: ip̄oꝝ em̄ p̄ſciuit pctā nō ſua. fecerūt gͦpctā iudei q̄ facturos eſſe p̄dixit quē nihil latet.ad idē optime qd̓ idē dicit. xxiij. q. iiij. Nabuchodonoſor. Qd̓ gͦ dicit vt ſermo eſaie impleret̉. dicit Criſo. ly vt: nō eſt cauſale ſed euentꝰ. Nō em̄qꝛ p̄dixit eſaias nō crediderūt: ſꝫ qꝛ nō erāt credturi ꝓpterea dixit eſaias. tenet̉ ergo vt cōſecutiue nō cauſatiue. Quis credidit. importat qͥs nōnegatōꝫ ſed raritatē .i. pauci. Auditui nr̄o .i. hisq̄audiuimꝰ a te: cū ea diceremꝰ de filio tuo. ⁊ brachiū dn̄i tui reuelatū ē. q. d. valde paucꝭ. et dicit̉brachiū dn̄i filius qꝛ omnia per ip̄m facta ſunt.ſicut hō oꝑat̉ ꝑ brachiū: ita ꝑ ſimilitudinē filiusdei dicit̉ brachiū eius. Et ſequit̉ in euāgelio. ꝓpterea nō poterāt credere qꝛ iterū dixit eſaias. ſqd̓ peccatū eſt hoīs ſi nō facit qd̓ non p̄t. Augꝰ.nemo peccat in eo qd̓ vitare nō p̄t. Cui reſpōde-
tur. ꝙ nō poterāt: dicit̉ qꝛ nō volebāt crede̓. hocem̄ (ait Criẜ.) in ꝯſuetudine cuſtodit̉ vt qͥs dicatNō poſſum amare illū. vehementiā gͦ volūtatispotentiā dicit euāgeliſta. Sed adhuc grauiꝰ eſtqd̓ ſequit̉ p̄dictū ab eſa. Excecauit cor eoꝝ ⁊ indurauit cor eoꝝ ſcꝫ deus. Sed hoc etiā voluntatem eoꝝ meruiſſe rn̄deo. Sic em̄ excecabat deusquo ad intellectū: et obdurabat quo ad voluntatem deſerēdo. Neqꝫ em̄ derelinqͥt nos niſi voluerimus. Excecat igit̉ et indurat deꝰ nō cauſatiuſed ꝑmiſſiue. et ſequit̉. Hec dixit eſaias cū viditgloriā dei. Nō quidē ꝑ eſſentiā ſed ꝑ imaginariviſionē magnificā: cū ſcꝫ vidit dn̄m ſedentē ſuiſoliū excelſum eſaie. vj. ca. Et ſubdit euāgeliſtꝙ multi ex principibꝰ crediderūt in eum ſed ꝓpphariſeos nō cōfitebant̉: vt de ſynagoga nō eijcerent̉. Iſti nō ꝑfecte credebant: qꝛ nō timuiſſentdiſplicere phariſeis vel eijci cōfitendo xp̄m. Uſubdit. dilexerunt em̄ magis gloriā hoīm qͣꝫ deiAd gloriā dei ꝑtinebat xp̄m publice cōfiteri. Sꝫxp̄s cōtra hos timētes cōfiteri loquit̉. Unde clamauit ieſus dicēs. Qui credit in me ſcꝫ vt debetnō credit in me i. in eū quē videt tm̄ ſcꝫ hoīem ꝙſum purus homo: ſed in euꝫ qui miſit me quē tn̄nō videt ſcꝫ patrē. Et qui videt me ſcꝫ ẜm diuintatē quā habeo: vidit ⁊ eum qui miſit me. ſiue viſione fidei ſiue viſione ſpeciei. qꝛ vnus dn̄s pateet filius cū ſpirituſancto. Et alibi ſcꝫ Ioh̓. xv. aixp̄s. Si nō veniſſem ⁊ locutꝰ eis nō fuiſſem: peccatū nō haberēt. Nō loquit̉ xp̄s de omni peccato ait Augꝰ. ſed de pctō infidelitatis qd̓ exceditquaſi oīa alia. et iō ꝑ exceſſum dicit̉ peccatū. potuiſſent vtiqꝫ hr̄e ⁊ alia: ſed iſtud nō haberentſnō incarnatus p̄dicaſſet eis ⁊ ſigna tāta feciſſet.Credebāt em̄ priꝰ iudei xp̄m venturū. ⁊ ſic nō habebāt iſtud peccatū infidelitatis. Sꝫ alie nationes q̄ nō audierūt eū nec ſigna eiꝰ viderūt: ⁊ nocredūt: nō ꝓpterea excuſant̉ a pctō infidelitatisſed nō ita graue eſſet in eis. ¶ Cū aūt in die palmarū intraſſet hieroſolomā. appropinquāte feſtop̄cipuo iudeoꝝ .ſ. ſolēnitate azimoꝝ ī qͦ de diuerſis regionibꝰ mūdi iudei ꝯueniebāt ad templu.et aliqn̄ etiā gētiles. Erāt gͦ vt refert Ioh̓. quidagentiles qͥ venerāt ad adoranduꝫ in illo feſto: ethi acceſſerūt ad philippū ⁊ rogabāt dicētes. Dn̄evolumꝰ ieſum videre. Audiuerāt iſti de doctriaeius ⁊ miraculis. philippꝰ aūt dixit andree. ⁊ an.dreas ⁊ philippus ſimul dixerunt ieſu. Ecce alaugꝰ. gentiles volūt ieſum videre ſed ex iudeierant qui clamabāt. Benedictus qͥ venit in noledn̄i. Ecce illi ex p̄putio: iſti ex circumciſione. veduo parietes de diuerſo veniētes ⁊ in vnā fidexp̄i oſculo pacis ꝯcurrētes. Audiamꝰ gͦ voce lapidis angularis. Sequit̉ em̄. Ieſus aūt rn̄dit dicens. venit hora vt clarificet̉ filius hoīs. AugUidebat ieſus gentiles poſt paſſionē ⁊ reſurrectionē ſuā in oībꝰ gētibꝰ credituros. Ex occaſiogͦ iſtoꝝ gētiliū qͥ eū vide̓ cupiebāt: annūciat futirā pleītudinē gentiū ⁊ ꝓmittit iā adeſſe horā grificatōis ſue. q̄ fct̄ā ī cel̓ gētes crediture erāt ẜnilld̓. Exaltae̓ ſuꝑ celos deꝰ ⁊ ſuꝑ oēꝫ t̓rā gl̓ia tu-