¶ TitulusQuartus

ſe ad affligendū populum. et in garizim menelaum. Miſitqꝫ odioſum principē appolloniū cumexercitu. xxij. miliū. Qui hieroſolymā veniēs pacem ſimulans die ſabbati feriatis iudeis ſuis arma caꝑe iuſſit ⁊ oēs occurrētes trucidare. Iudasaūt machabeus in deſertū ſeceſſerat. cum multisfeni cibo veſcentes vt dicet̉ infra. ¶ Non multopoſt miſit rex quendā ſenem antiochenū. qui cōpelleret iudeos ad tranſferendū ſe a dei legibusad ritus gentiliū: et vt poneret in templo idoluꝫiouis. Sicqꝫ templū repletū eſt luxuria ⁊ cōmeſſationibus. cōgebāturqꝫ ſub pena mortis ad ſacrificia idoloꝝ et in vicinas ciuitates ſuggerentibus ptolomeis idem edictū erat. Due mulieresdelate ꝙ filios circumcidiſſent: ꝑuulis ad vberaſuſpenſis ꝑ ciuitatē circumducte de muris p̄cipitate ſunt. Eleazarus vnus de prioribꝰ ſcribaruantiquus. cōpellebat̉ carnē ſuillam edere qd̓ eſtcōtra legē. Et cum nollet: ab amicis ſuis ſuaſuseſt vt ſaltim hoc fingeret egiſſe vt morteꝫ euaderet. qui noluit vti tali fictione: ne alij exemplo etaudientes hoc egiſſe. ad edendū eas inducerent̉vnde ⁊ ad mortē vſqꝫ flagellatꝰ eſt. exemplū cōſtantie relinquēs. ¶ Inter hec ponit̉ celebre matyrium aqud antiochiā celebratū. matrone cuiuſdam cum ſeptē filijs. q̄ cum eis varios mortꝭ cruciatus ꝑpeſſi ſunt ab antiocho ne dei legē violarent edendo carnes porcinas ꝯtra legē. ad qd̓ arege cōpellebant̉. matre vidente et eos ad tolerātiam animante. et ſinguli eoꝝ dū torquerent̉ verba promebāt atteſtantia fidē reſurrectōis corporum ⁊ regē arguentia. vnde ⁊ eccleſia latina ſolūde his feſtum agit prima die auguſti ex oībꝰ ſanctis veteris teſtamenti. ꝓpter mirabilē cōſtantiāoſtenſam pro legis obſeruatione.Reuertēdo ad §. XIIIIea que in primo libro machab̓. habent̉. Cū ab artiocho in principio miſſum fuit edictum vt iudeitranſirēt ad rituꝫ gentiliū. quidā de genere ſacerdotali de vice Ioachim noīe matathias: qͥ habebat quinqꝫ filios in armis ſtrenriuos .ſ. iohannē.ſymonē. iudaꝫ machabeū. eleazarū. et ionathamdolens iſte vehemēter ex zelo legis de hmōi mādato regis. receſſit cum filijs de hieroſolymis ecum oībus qui habebāt zelum legis. ⁊ cōſedit inmonte modin. Nuncij ergo regis venientes in ciuitatē modin ad inducenduꝫ hoīes ad obediendum regi in obſeruatōe ritus gentiliū ⁊ idolatriaperſuadebant matathie vt digniori: vt primushoc ageret ad ꝯſequendā amiciciā regis ⁊ munera et honores ab eo obtinendū. Qui expreſſe cōtradixit: ſed et quendā iudeū qui in cōſpectu eiꝰidolatrabat occidit zelo dei. et nunciū regis quihoc iubebat. Et dimittēs ciuitatē et oīa bona eorum. cū filijs ⁊ plurimis alijs zelantibꝰ pro obſeruatione legis: fugit in deſerta loca. multiqꝫ additi ſunt eis. qͥbus auditis qui erant ꝓ rege in hieruſalem. accedētes ad eos mouerūt belluꝫ in dieſabbati. quoꝝ multi ob reuerentiā ſabbati nolentes reſiſtere trucidati ſunt circa mille: in ſimplici-

tate ſua moriētes. Matathias autem cum ſocijsmeliori et prudentiori cōſilio ducti decreuerūt ſiin ſabbatis inimici eorum bellarent: cōtra eos reſiſtere et viriliter dimicare. quod et fecerūt. et cōgregata eſt ad eos ſynagoga fortes viribus omnis voluntarius in lege et facti ſunt eis ad firmamentum. et diſcurrebāt matathias cum ſuis perciuitates iudee. deſtruens aras ⁊ circumcidens.et ip̄e erat dux eorum et proſperatuꝫ eſt opus inmanibus eoruꝫ. Deniqꝫ ad extrema deductꝰ matathias cōfortauit filios ad zelum et obſeruantiālegis. inſtruens eos multis exemplis abrahe. ioſeph. helie. et aliorum. qui multa ſuſtinuerūt aduerſa pro permanētia in virtute. et mortuus et lamentatus eſt ab omnibus. ¶ Surrexit auteꝫ iudas machabeus filius eius ꝓ ip̄o dux exercituspro ut ip̄e matathias deſignauerat. et adiuuabāteum fratres ſui. qui ſimilis factꝰ eſt leoni in operibus ſuis et perambulabat ciuitates iuda. et ꝑdidit impios ex eis. ⁊ noīatus eſt vſqꝫ ad vltimūterre. Surrexit autē quidem princeps appollonius nomine cum multis cōtra eum. et debellatuset occiſus eſt a iuda. Qui et gladium appollonijabſtulit et erat ſemper in eo pugnans. Exinde alius dictus ſeron dux exercitus ſyrie cōgregatamaxima multitudine. cum ſe preparaſſet in prelium cōtra eum: iudas cōfortatis et animatis ſuisqui pauci erant reſpectiue et fatigati ieiunio. vn̄et timebant pergens cōtra eum debellatus occiſis. dccc. de exercitu eius et fugatus eſt. ¶ Antiochus autē iſtis auditis iratus eſt valde. et diponens exterminare iudeam et habitatores eiꝰ. dedit ſtipendia ſuis militibus per annum. Sed cūtimeret ſibi ſumptus deficere impoſterū: acceſſiip̄e in perſidam et ptolomaidā pro pecunijs habendis. et mediam partem exercitus ſui dedit liſie de genere regio. apud quem et filiuꝫ antiochūnomine dereliquit. Liſias autē elegit duces exercitus tholomeum nichanorē et gorgiam amicosregis et potentes. et miſit eos cum. xl. milibus vtrorum et ſeptem milibus equitū vt diſperderentiudeam. Et cōgregati ſunt mercatores multi ademendum iudeos quos exiſtimabant omnes ſuperari in ſeruos. Que cum ꝑſenſiſſet Iudas machabeus cum ſuis humiliante ſe ieiunio et oratione in cinere et cilicio poſtulantes a deo adiutorium. ¶ Unus ergo ex capitaneis liſie ſcꝫ Gorgias. mouens bellum quinqꝫ milia habens ſecum.et equites mille cōtra iudam ⁊ ſuos. qui erāt triamilia et inermes: cōgreſſis in p̄lio. Iuda exortarte ſuos ad deum exorandū: fugauit iudas gorgiam et occidit de exercitu eius tria milia acceptisſpolijs eoruꝫ multis deo gratias referentes. Sequenti vero anno: liſias cōgregato iterū exercitu. lx. milium virorum electoꝝ et quinqꝫ miliumequitum venit in prelium cōtra iudam. qui p̄miſa oratione ad deum ſolum cum. x. milibꝰ exiſtēsvictoriam obtinuit ceſis de exercitu liſie. v. milibus. Quibus peractis liſias viſa audacia iudeorum reuerſus eſt antiochiam ad exercitum reparandum ſuum. ¶ Inſuꝑ nichanor cum bathide