Capitulū .III.Fo..VIII.
ẜuituti fratrū adiudicauit. Nō āt cham ſꝫ filiꝰ maledicit̉ ad innuendū ẜm mgr̄m ſen̄. in. ij. ꝙ nō ꝓpter primos motꝰ pctōꝝ quis reprobat̉: ſꝫ ꝓprehos qͥ ſunt mortalia. Noe tn̄ noͣ peccauit mortaliter in hac inebriatōne. qꝛ igͦrabat potentiam viniInnuit̉ etiā ꝙ nimia potatio inducit ad denudationē mēbroꝝ in luxuria: qꝛ vēter mero eſtuansdefacili deſpumat ī libidinē. hiero. di. xlij. ¶ Noeāt arche gub̓nator qͥ vitē ſilueſtrē trāſplātas domeſticā fecit ex cuiꝰ vino inebriatꝰ ⁊ ob hͦ denudatus iacebat ⁊cͣ. ſignificat xp̄m gub̓natorē eccl̓ie qͥvineā hūane naͣe ſeu ſynagoge a deo creataꝫ. exſilueſtri ꝓducēte agreſtes fructꝰ timoris. doctrīaſua euāgelica miracl̓is ⁊ exēplis ꝯfirmata ita domeſticauit: vt vinū ſuaue dilectiōis ꝓduceret. excuiꝰ .ſ. dilectōis ſuauitate qͣſi inebriatꝰ calicē inebriantē paſſionis ebibit: ⁊ ī cruce morte ſoporatꝑmāſit denudatꝰ. qd̓ vidēs ppl̓s iudeoꝝ figuratin cham. vel etiā ẜm Aug. cetꝰ hereticoꝝ ſeu maloꝝ xp̄ianoꝝ voce refert alijs paſſionē nunciādoſꝫ deridēdo ſeu male agēdo exhonorat. et ob hocnō in ſe ẜ in filio maledicit̉ in oꝑe ſuo. Un̄ chanaam interp̄tat̉ motꝰ eoꝝ. ꝑ qd̓ ſignat̉ opꝰ eoꝝ. ſemꝟo ⁊ iaphet tanqͣꝫ circūciſio ⁊ p̄putium .i. iudei etgētiles vocati .ſ. ⁊ iuſtificati ꝑ fidē. cognita nuditate pr̄is .i. paſſione ſaluatoris. cooꝑiunt eiꝰ nuditatē. ip̄am venerādo veſtimēto in dorſo poſito. i.ſacr̄o paſſionis in mēoriā p̄teritoꝝ. ⁊ aduerſa facie .i. adu̓ſando ſeu deteſtādo facinꝰ iudeoꝝ. ⁊ vbpaſſionē xp̄i foris .i. in ſono tm̄ vocꝭ reprobi anunciant: ꝓbi in domo .i. interiori hoīe hn̄t tam grande myſteriū atqꝫ honorāt intus ī corde. ¶ Bn̄dictis igit̉ duobꝰ filijs noe ⁊ tercio maledicto deinceps vſqꝫ ad abrahā de iuſtoꝝ aliquoꝝ qͥ deū crederent ⁊ colerent ꝯmemoratōne: ſilentiū eſt ꝑ annos ampliꝰ qͣꝫ mille. nec eos defuiſſe crediderim:ſꝫ ſi om̄s ꝯmemorent̉ nimis longū fieret ⁊ eſſet. hͨhiſtorica magꝭ diligentia qͣꝫ ꝓphetica ꝓuidentia.Illa itaqꝫ exequit̉ litteraꝝ ſacraꝝ ſcriptor iſtaruꝫ:vt potiꝰ ꝑ eū dei ſpūs: quibꝰ nō ſolū narrent̉ p̄terita: verū etiā p̄nuncient̉ futura. q̄ tn̄ ꝑtinēt ad ciuitatē dei. qꝛ ⁊ in hoībus qͥ nō ſunt ciues eiꝰ quicquid h̓ dicit̉. ad hͦ dicit̉ vt illa ex ꝯꝑatōne ꝯtrariavel ꝓficiat vel emineat: Nō ſane oīa q̄ geſta narrant̉ aliqͥd etiā ſignificare pntanda ſunt: ſꝫ ꝓpterilla q̄ aliquid ſignificāt attexunt̉. Solo eī vomere terra ſcindit̉: ſꝫ vt hͦ fieri poſſit etiam cetera aratri mēbra ſunt neceſſaria. Hec aug. xvj. de ci. dei.¶ Capitulum. III.xdeſcendentibusa filijs noe. Sem .ſ. cham ⁊ iaphet. dic̄Aug. de ciui. dei non clare haberi: qͥ exeis ꝑtinnerint ad ciuitatē dei vel dyaboli. credibilius tn̄ eſſe vt ⁊ in filijs duoꝝ qui benedicti ſunt anōe ſcꝫ ſem ⁊ iaphet anteqͣꝫ babilonia cepiſſet inſtitui. fuiſſe cōtemptores dei .ſ. aliquos. ⁊ in filijscham maledicti fuiſſe aliqͦs cultores dei. vtrunqꝫem̄ hoīm genꝰ terris nunqͣꝫ defuiſſe credendū eſt.Nam qd̓ ait psͣ. Om̄s declinauerūt nō eſt qͥ faciat bonū: de filijs hoīm ibi loquit̉ viuentiū ẜm car
nem. ¶ Apparuit aūt magꝭ iſta diſtinctio duaꝝ ciuitatū ſeu ſocietatū bonoꝝ ⁊ maloꝝ tꝑe Heber. qͥquartꝰ eſt abnepos poſt ſem. Nam illucuſqꝫ fuerat vniuerſa terra .i. hoīes om̄s vniꝰ lingue et eorūdem ſermonū .ſ. ydiomatis hebraici. plurimi ꝓgeniti a p̄dictis ẜm carnē viuentes cōueniētes invnū. quoꝝ p̄cipuus fuit nembroth gigas deſcendens ex cham. qui dicit̉ robuſtꝰ venator: nō ferarum ſꝫ hoīm oppreſſor ⁊ extinctor. di. vj. §. vltimoCeperūt edificare ciuitatē cū turribus ad celū ꝑtingentibus ex magna eoꝝ ſuꝑbia ꝯtra deū ſe erigentes. Et ipſis nō ceſſantibꝰ ꝯfuſe ſunt ibi līgueeoꝝ miniſterio angeloꝝ: ⁊ ad eos refert̉ illa locutio. Uenite ⁊ deſcendamꝰ ⁊cͣ. Ueniūt em̄ ad deūcogitatōnibꝰ ſuis. ꝯſulendo incōmutabilem veritatem ⁊ deſcendūt hic inferiꝰ oꝑando ẜm dei voluntatē. Et qm̄ dn̄atio imperātis eſt in linguā dicit Aug. ibi: dānata eſt ſuꝑbia vt nō ītelligerēturiubens homini: qui noluit intelligere vt obediretdeo iubenti. Sicqꝫ illa ꝯſpiratio diſſoluta ē. Nāẜm ꝙ familie ſeu gentes valde multiplicate qudeſcenderāt ex tribus filijs noe erant ſeptuagītadue: ſic in ſeptuagintaduas linguas varias diuiſe ſunt ⁊ inde diſperſe ꝑ orbem. ⁊ appellata eſt ciuitas ⁊ ſi incōpleta babilon q̄ interp̄tat̉ ꝯfuſio vbregnauit Nembroth. ampliata poſtea ab alijs etmagnificata: ſubiugata tn̄ poſtea a Nino rege aſſirioꝝ qui aſſiri deſcenderunt a Sem filio maioriNoe. ¶ In familia aūt eber remāſit ydioma hebraicū. nō quidē in om̄ibus ab eo ꝓgenitis: ſꝫ ſolum in linea illa qͣ ꝑuenit̉ ad abrahā. Nec etiā ingenitis om̄ibus ex abrahā: quia nō in yſmahelitꝭvei ydumeis natis ex eſau: ſꝫ ſolum in deſcendentibꝰ ab eo ꝑ iacob in ppl̓o .ſ. iſrael. Un̄ ꝯmuniꝰ dicitur ẜm Augꝰ. hebreos natōne ſic noīatos ab iſtoEber. apud quē remāſit ydioma hebreū. qͣi hebe̓ſed ſubtracta lr̄a e. qͣꝫuis aliqui dicāt ſic noīatosab abrahā quaſi abraici. Uocauitqꝫ eber filiū eiꝰqui natus eſt ei. facta tali diuiſione linguaꝝ phalegh qd̓ interp̄tat̉ diuiſio. a tali euentū qui tuncꝯtigerat prius. ⁊ in dicta domo eber ꝑmanſit cutus dei in ꝑtinentibꝰ ad ciuitatē dei viuentibꝰ ẜmſpm̄. ¶ Dicunt̉ aūt ẜm Uin. filij Sem obtiuuiſſe aſiam. filij cham affricā. ⁊ filij iaphet europͥamIſido. in. iiij. li. ethymolo. aſſerit. ꝙ orbis diuiſuieſt in tres ꝑtes ſed nō equaliter. Nam aſia a meridie ꝑ orientē vſqꝫ ad ſeptentrioneꝫ ꝑuenit. Europa a ſeptentrioue vſqꝫ ad occidentē: ⁊ inde affrica vſqꝫ ad meridiem attingit. Sicqꝫ mediū orbem tenet aſia. Aliud mediū Europa ⁊ affrica. q̄ideo due facte ſunt: qꝛ int̓ vtrāqꝫ ab occeano mare magnū ingredit̉ qd̓ interſecat eas.§. I.De prouinciaaſie. Aſia aūt ex noīe cuiuſdam mulierꝭ eſt appellata ẜm Uin. q̄ apud antiquos imperium tenuitorientis: hꝫ iſta ꝑs ꝓuincias multas ⁊ regiones.Paradiſus terreſtrꝰ locꝰ ē in orientꝭ ꝑtibꝰ cuiꝰ vocabulū ex greco in latinū vertit̉ ortus: Hebraiceeden dicit̉: qd̓ latine delicie interpretat̉: qd̓ ſimuliunctū reſultat ortus deliciaꝝ. Eſt em̄ om̄i gene-
B 2