Liber

¶ Beda in homelijs.¶ Dubia in meliorem partē interp̄tari debent.¶ Stote miſericordes ⁊c. Hoclocoº nihil aliud nobis precipi eſtimo: niſi vt ea facta que dubiūeſt quo aīo fiant: in meliorēᵖ partēinterpretemur. qd̓ eīm ſcriptū eſt: exfructibus eoꝝ cognoſcetis eos: demanifeſtisª dictū eſt: que non pn̄tbono aīo fieri: vt ſtuprūᵇ blaſphemie furta ebrietates: et ſimilia de qͦbus nobis permittitur iudicare.¶ Idem.¶ Propter ſcandalum euitandum veritas nonUi ſcandalizaueritᶜ et ceteeſt omittendra. Vtilius ſcandaluꝫ naſci permittitur ꝙͣ veritasᵈ relinquatur¶ Idem ſuper marcum.¶ Propter neceſſitatē illicitū efficit̉ licitū.Uod non eſt licitum in lege:¶ neceſſitasᵉ facit licitum. Naꝫet ſabbatuꝫᶠ cuſtodiri preceptum ē:machabe i tamen ſine culpa ſua inſabbatoᵍ pugnant. ſic ⁊ hodie ſi qͥsieiuniuꝫ fregerit egrotusʰ: reus voti nō habetur.¶ Gregorius ſeptimus.¶ Illicite factū obligatōem non inducit.

Uod latēterᶠ aut per vimᵏ vel¶ Calias illicite introductum eſt:nulla debet ſtabilitate ſubſiſtere.Idem varien̄. epiſcopo.¶ Tormenta indicijs non p̄cedentibus inferenda non ſunt.Um in contemplatione: et infra. In ipſo cauſe initio nō ēa queſtionibusˡ inchoandum.¶ Stephanus papa.¶ Sacrilegium eſt offendere rem vel perſonaꝫeccleſiaſticamUe multotiensᵐ. et infra.Quicquid in ſacratisⁿ deorebus et epiſcopisº iniuſteagitur: pro ſacrilegio reputatur: qͥaſacra ſunt: ⁊ a quoꝙ violari nō debent.¶ Auguſtinus.¶ Qui facit aliter ꝙͣ debet facere nō dicitur.Ui ex timoreᵖ facit preceptuꝫaliter ꝙͣ debeat facit: et ideoiam non facit.Ideꝫ in libro de penitentia.¶ Cōmittens vnum peccatū reus eſt omniumquo ad vitam eternanEfleat peccator: quia offendens in vnoʳ: factus eſt omnium reus.¶ Gregorius in regiſtro.¶ Ignorātia nō excuſat p̄latū ī peccatis ſubdi

cōuentionis. ff. de reſcin. ven. cū emptor. Iteꝫ tollit̉ ſolutione eius qd̓ debetur. inſti. qui. mo. tol. ob. in pͥn. Item ſicut acquiritur poſſeſſio corꝑe ⁊aīo. ff. de acqui. poſſ. poſſideri. ⁊ eodem modo amittit̉. ff. e. quēadmoduꝫSed contra. ff. ecleri. §. in amittēda. Sol. aīo amittit̉ ciuilis poſſeſſio: corꝑalis noniēadmodum.Stote. hoc locoIſ. qui ſequitur inip̄a auctoritate. ſcꝫ nolite iudicare ⁊ nō iudicabimini.p ¶ In meliorem parteꝫvt res potius valeat ꝙͣpereat. sͣ. titu. proximo.abbate. ⁊ sͣ. de fid. īſtrumen. inter dilectos. ⁊. ff.de re. du. quotiens. ij. ⁊benigniorem interpretationem ſequi debemusin re dubia. ff. de his q̄in teſta. delen. proxime.vel expone in melioremid eſt in ſecuriorem. ꝓ eoꝙ in altero nullum: in atero magnum periculuꝫtimeatur. ſupra d̓ homi.ad audientiaꝫ: ⁊. c. ſignificaſti. ij. ⁊ sͣ. de cleri. excommuni. mini. illud. ⁊.sͣ. de ſponſa. iuuenis. ſicenim in dubijs abſolui x.tur reus: quia illud eſt.benignius. sͣ. d̓ fi. īſtrumē. inter dilectos. in fi.et. sͣ. d̓ proba. ex litterisniſi ī caſibus qui ibi ponuntur.a ¶ De manifeſtis. quiaſecretorum deus iudexeſt ⁊ cognitor. xxxij. diſt.erubeſcant: ⁊ .xxxij. q. v.chriſtiana. ij. q. v. conſuluiſti.b ¶ Ut ſtuprum. lxxxi. diſt. apoſtolus. hec eīm in ſui natura mala ſunt. sͣ.iureiuran. ⁊ ſi xp̄s. in fi. ver. quedam: ⁊ sͣ. de delic. pue. c. i.Ui ſcandalizauerit. collige caſum. xi. q. iij. inter verba: ⁊ xxij. q. ij.pͥmū. ī prī. ⁊. xxxij. q. v. ita ne: ⁊ sͣ. d̓ his q̄ vi metuſue cā fi. ſacris.d ¶ Ueritas. que triplex eſt ſcilicet bone vite. hec nunꝙͣ omittenda eſt ꝓpter ſcandalum: ⁊ ad quenlibꝫ pertinet. alia iuſticie: hec ad iudicem ꝑtinet. alia diſcipline: hec pertinet ad prelatum. In his duabus quandoqꝫ aliqua omittuntur propter ſcandalum. l. diſtinc. vt conſtitueretur. Etintellige quod hic dicitur de his que indiſpenſabilia ſunt. ⁊ tale ius cōmune quod indiſpenſabile eſt veritas appellatur. de hoc dictum fuit. sͣ.de tempo. ordi. ſane. ⁊ quod dictur ibi veritas. iuſticie: intellige ſecundūquod hic dicitur. ius commune quandoqꝫ indiſpenſabile eſt .i. q. vl. ⁊ fiilla. ⁊ de tali hic loquitur tale ius pro nullo ſcandalo relaxandum eſt. ſꝫquando ius commune diſpenſable eſt propter ſcandalum: receditur aiure cōi. l. di. vt cōſtitueretur: ⁊ .i. q. vl. diſpenſationes: ⁊. c. exigunt.Uod non eſt. neceſſitas. hoc ideo dicit: quia neceſſitas legi non ſub¶ Viacet. sͣ. de obſerua. ieiu. cap. ij. in fine. ⁊ sͣ de conſuetu. quanto. ⁊ deconſe. diſtii. ſicut. ⁊ diſtinc. iij. peruenii. vnde tempore neceſſitatis omīaſunt communia. xij. q. i. dilectiſſimis: ⁊. ff. ad. l. rho. de iac. l. ij. §. cuꝫ in eadem naui. in fine. quod intelligitur in hoc caſu. Et ſic eſt argu. neceſſitatem excuſare. de conſe. diſtinc. v. diſcipulos. argu. xli. diſt. quiſquis: ⁊ ca.delicie. ⁊. lxxxi. diſt. cum omnibus: ⁊ sͣ. de fur. ſi quis per neceſſitatem. ⁊propter neceſſitatem famis dauid comedit panes propoſitionis. xxv. q.i. §. is ita. ⁊ propter hoc pater poteſt vendere filium. C. de pa. qui fi. diſt.l. ij. f ¶ Sabbatū. p̄ceptū fuit veteris legis ſabbatū cuſtodiri. vn̄ ſiqͥ colūt ſabbatū exteriorē ritū legis reuocāt. de cōſe. di. iij. ꝑuenit.In ſabbato. hoc eſt ꝓpter neceſſitatem. xxiij. q. vl. ſi nulla.hͦ ¶ Egrotus etiam ſi in quadrageſima carnes comedat nō dicitur frangere votum sͣ. de obſerua. ieiu. c. ij. in fine.Nod latenter. Poteſt poni caſus per. l. ff. quod vi aut clam. l. i. circa princi. ⁊ in ſeruitio preſtito prelato per vim a ſubdito: hoc eīm in futu

rum nō parit p̄iudiciū. xi. q. iij. quia cognouimꝰ.¶ Per vim. que per vim ſiue per metum fiunt qui cadere poſſet inconſtantem virum: cuꝫ de hoc conſtiterit reuocantur. sͣ. de his quevi metuſue cau. fi. ad audientiam. de hoc plene d̓r in. c. abbas: ⁊. ff.quod me. ca. l. i. ⁊. l. metum. §. ſed quod pretor.Um in ꝯtemblatione. queſtionibus. ff. de q̄ſtio. l. i. ⁊. C. eo. titulo milites. quod ſifiat: appellari poteſt. ij. queſtio. vi.non ſolent. verſic.ante ſententiam.hoc intellige nulla preſumptione p̄cedente. argu. contra. v. q. v. illi qui.vbi de hoc.Ue multotiLens. sͣ. de pe.c. i. ⁊ .vi. queſtio i.imitare. ⁊ .i. q. i. reperiuntur. ar. sͣ. d̓iude. ita quorūdān ¶ In ſacratis. ſiue ſit homo ſiue ager qui illa aufertet inuadit: ſacrilegium cōmittit. xij.q. ij. nulli liceat. ettanquaꝫ ſacrilegiudicari debet: vtea. cā. ⁊. q. ea. p̄diaet per eccleſiaꝫ debet iudicari. sͣ. deforo competen. cōqueſtus.¶ Epiſcopis. Iſtiius publicuꝫ offēdunt: quod conſiſtit in ſacris ⁊ ſacerdotibus .i. di. ius publicum.Ui ex timore .ſ. ſeruili. quoniam filialis timor bonus ē ⁊ pōtintroducere charitatem. de pe. di. ij. ſicut ſeta introducit filuꝫvnde qui timore pene ſeruit nō amore iuſticie. nō ducit̉ ſpiritu dei.vnde d̓r timor nō ē in charitate .ſ. ſeruili. xxiij. q. vi. §. ex his. qꝛ perfecta charitas foras mittit timoreꝫ: vt in eodem. §. d̓r.q ¶ Iam nō facit. arg. ꝙ nō d̓r factum quod legitime nō fit. xxiiij. q.i. pudenda: ⁊ .xxij. q. ij. faciat homo. ar. sͣ. de iurepa. quod autem. etsͣ. de regu. ad noſtram. Item habes hic arg. ꝙ qui inuitus ſeruit:et rem et meritum perdit: ⁊ ideo indignus premio fit. xxiij. q. vi. §.exbis. verſus princi. ⁊ talis obedientia vl̓ nulla vel minima ē. viijq. i. ſciendum. ergo per contrarium qui inuitus offendit: nō ē ei imputandū. ar. ff. de bo. li. qui cum maior. §. ſi libertus: ⁊. ff. famil. her.qui erat heres. idem ē ⁊ ſi clericus inuitus ferat teſtimoniū contraeccleſiam ſuam ꝙ ei nō ſit imputandum: ſecus ſi ſponte aduocetcontra ipſam. sͣ. de poſtulan. ca. vl.Efleat. in vno .ſ. precepto legis. vnde ſcriptum eſt. qui totamlegem ſeruauerit: offendat autem in vno: omnium factus eſtreus de pe. di. v. fratres. vel in vno .ſ. mortali peccato factus ē omnium reus: quo ad vitam eternaꝫ: qꝛ propter illud ſolum damnabitur: quia omnis virtus detrimentum patitur ab vno vicio. d̓ pe.di. v. dolendum. dum eīm in vno peccato perſeuerat omnia bonaperdit. vt ibi. Uel in vno .i. in vna virtute: quia tunc cum virtuseijcitur tunc vicium naſcitur. xxxij. q. i. cum renunciatur. Uel ī vnoi. in charitate: ſine qua nemo ſaluatur. vnde apoſtolus. ⁊ ſi tradidero corpus meum ita vt ardeam: charitatem autem non habeaꝫnihil mihi prodeſt. de pe. di. iij. ſi quis. ad fi. diſtinctionis. ſic etiamin teſte qui aliquid adijcit de ſuo: totum teſtimonium partis mendacio decolorat. iij. q. ix. pura. fi. de conſe. diſtin. iij. nō licꝫ. nō oportet: ⁊. ix. di. ſi ad ſcripturas ſacras.Uāuis paſtor neſcit. quia paſtor ſeu prelatꝰ inquirere et cor¶ Ftigere debet ſubditorum exceſſus: alias ſanguis eoruꝫ de pre