Quintus
ſan in mortis articl̓oᵖ ſine ſpāli mādato noſtro a quoꝙͣ nolumꝰ relaxariq inec etiam ſi p̄ſūpta fue̓rit ꝯͣ hocabſolutio quicꝙͣ heat firmitatis.¶ Idē archiep̄o ⁊ canōſcis mediolanen̄.¶ Ponit nouē mōs falſandi litteras papales.aūt varietates falſitatisʳ cirIcet ad regimen: ⁊ infra VVtca noſtras litteras dep̄hendere valeatis eas vobis pn̄tibꝰ litteris duximus exprimēdaſ. ¶ Prīa ſpeciesfalſitatis hec ē: vt falſa bulla falſislitteris apponat̉ᵍ. ¶ Secunda vt filum de vera bulla extrahat̉ ex toto(et poſt alid̓ filū immiſſum falſis litteris inſerat̉. ¶ Tertia vt filum abea ꝑte in qua charta plicat̉ inciſumcū vera bulla falſis litteris īmittat̉ſub eadē plicatura cū filo ſimilis canapis reſtauratū. ¶ Quarta cū a ſuperiori ꝑte bulle altera pars fili ſubplūbo reſcindit̉ ⁊ ꝑ idem filum lr̄isFalſis inſerta reducit̉ īfra plumbuꝫ.Quīta cū litteris bullatis ⁊ redditis in eis aliqͥd ꝑ raſuraꝫ tenuemꝰīmutat̉. ¶ Sexta cū ſcriptura litterarumqͥbus fuerat appoſita v̓a bulla: cū aqua vel vino vniuerſaliter abolita ſeu deleta eadē charta cumcalce ⁊⁊ alijs iuxta cōſuetū artificiuꝫdealbata de nouo reſcribit̉. ¶ Septima: cuꝫ charte cui fuerat appoſitavera bulla: totaliter abolite vl̓ abraſe alia ſubtiliſſima charta eiuſdemquātitatꝭ ſcripta cū tenaciſſimo glutino ꝯiūgit̉. ¶ Eos etiā a crimīe fal(ſitatis nō reputamꝰ īmunes: qͥ ꝯͣ cōſtitutionē noſtrā ſciēter lr̄as nō denoſtra vel bullatoris noſtri manurecipiūt. ¶ Illos quoqꝫ qͥ accedertes ad bullā falſas litteras caute ꝓijciūt: vt de vera bulla cū alijs ſigillent̉. Sꝫ he due ſpēs falſitatꝭ n̄ pn̄t̉facile cōprehēdi niſi vel ī mō dictamīs vel in forma ſcriptureª: vel qualitate charteᵇ falſitas cognoſcatur.¶ In ceteris aūt diligēs īdagator
mida kalibi magis depreſſa.Idem attinacen̄. ep̄o:¶ Falſe ſunt littere papales ī qͥbus ep̄s vocat̉Ifilius vel īferior fraterꝭ vel vni ſcribitur ī plurali.Uam graui pene ſubiaceat: ⁊infra. ¶ Nos vero litteras q̄ tibi ſub noſtro noīe pn̄tate fuerīt: diligētius intuētes in eis tam in cōtinentia ꝙͣ in dictamīeᶜ deprehendimus falſitatē ac in hoc fuimꝰ admirati: qꝛ tu tales litteras a nobis credideras emanaſſe. ¶ Cū ſcire d̓beas apoſtolice ſedis cōſuetudinē inſuis litteris hanc tenere: vt patriarchas archiep̄os ep̄os fratres (cēteros aūt reges principes vl̓ alios cuiuſcūqꝫ ordinis filios in noſtris litteris appellemꝰ ⁊ cū vni tantū ꝑſone noſtre littere dirigunt̉ (nūqͣ ei lomur ī pl̓aliᵈ vt vos ſiue veſter ⁊ hisſil̓ia ī ip̄is litteris appōamꝰ In falſis aūt litteris tibi pn̄tatis ī ſalutatione dilecto ī xp̄o filio vocabaris:(cū ī litteris qͣs aliqn̄ tibi trāſmiſimꝰte videre potueriſa nobis frēꝫ venerabilē appellatuꝫ. ¶ Propter qd̓ ſiclitteras ap. ſtudeas ītueri: tā in bullaᵉ filo ⁊ charta ꝙͣ ī ſtilo: ꝙ veras ꝓfalſis: vel falſas ꝓ veris litteris mōaliquo nō admittas. ¶ Idem.¶ Primo punit falſantes litteras pape ꝑ ſe vello punit vtētes litteris falſis.ꝑ aD falſarioꝝ ꝯfundēdā maliciaꝫ: ⁊ īfra. De cōi fratꝝ noſtrorū ꝯſilio duximꝰ ſtatuēdū (vt qͥ lrīsnr̄is vti voluerīt: eas prīo diligēterexaminentᶠ qm̄ ſi falſis lrīs ſe vſosdixerītᵍ ignorāter eoꝝ ſera pnīa euitare neqͥbit pēas īferiꝰ annotatas.Nos .n. oēs falſariosʰ litteraꝝ noIſtraꝝ qͥ ꝑ ſe vel alios viciū falſitatislexercet cū fautoribꝰ ⁊ defenſoribuſſuis anathematis vinculo decernimus innodatos ſtatuentes vt clerict qui falſarij fuerint deprehenſiʳ.oībus officijs ⁊ beneficijs eccleſia
Fſ TaPdos qui hic exprimūtur ſunt alij caſus falſitatis. Ex dicto eim veltacito dicunt̉ littere falſe. sͣ. de reſcrip. ſuꝑ litteris ⁊ in tali falſo diſtinguit̉. ꝓut ibi d̓r ꝓ tali falſo nō punit̉ niſi qꝛ nō hꝫ cōmodumlitteraꝝ ( eſt ar. ad ideꝫ. ff. de fal. ſi qͥs obrepſerit item charta dicitfalſa ſcripto: vt cū ſcriptū eſt is canōicos fuiſſe pn̄tes qͥ nōfuerūtet talis vt falſariꝰpunit̉: vt. sͣ. d̓ hisque fiūt a p̄la. ſinecōſenſu ca. quantoⁱet ab officio ⁊ bn̄fcio talis ſuſpēdit̉.sͣ. de teſti. taꝫ lr̄is.Itē d̓r charta falſa: ſi appareat raſa vel mutata ī loco ſuſpecto. jͣ. de pͥuileg. cū olim. ⁊ sͣ.de fi. inſtru. īter dilectos. ⁊ sͣ. de religio. do. cū venerabilis līmo ⁊ qͥ lr̄asiudicuꝫ tali modofalſat puniri dꝫ ijpeneficio ſuo. sͣ: d̓reſcrip. olim. d̓ haraſura d̓r. jͣ eo. §. v.tem preſumiturfalſum reſcriptulicet forſitan n̄ ſiita ꝙ ꝑ ip̄m nō ꝓcedat̉ ſi hꝫ in ſe vicium latinitade reſcrip. ad audientiaꝫ. Itē ſi īſtrumentū ſuſpectū inducitur ⁊ ei nō imonit̉ fides d̓r falſum. C. de ꝓba. iuglitem dicūtur lr̄e falſe ſi ep̄sappellatur filius.Uel ſi a papa vnit̉ īpl̓ali. jͣ. eo. c.cxiptietradatocri. nō nulliilios nouemtatꝭ hēs: ⁊ qͥcivel alilr̄as dn̄pape falſauerit vꝰvſus fuerit illis ſcienter excōicatꝰ eſtvt. jͣ. eo ad falſarioIrum. E dꝫ tradi curie ſeculari ꝯuictꝰet degradatus: vtibi dicit̉. In alijsaūt falſitatipredictis: ſꝫ puniri debeant nō ſunt ip̄o iure excōicati nec curie ſeculari tradēdilniſi forteſi ep̄s dio. generalē tulerit excōicationē: ſic̄ bon̓o. fecit qͥ excōicauiom̄s illos qͥ falſum inſtru. fecerūt vel fieri fecerūt: vel qͥ teſtimoniūg ¶ Apponat̉. Apponēs ẜm leges aqͣ et igne īterdicit̉. ff. ad. l. cor.ofalſuꝫ tulerit vel ꝓcurauerit fieri vel qͥ ignē appoſuerit.de fal. l. vl. t ¶ Tenuē qͥcūqꝫ radit vel īmutat reſcriptū dn̄i papſibi aſſignatū excōicatꝰ eſt ⁊ falſariꝰ: vt dixi ī ꝓxima notula: ⁊⁊ in lnullā diſtinctionē adhibeo lꝫ ſit ar. ꝯͣ. sͣ. de fi. in ſtru. ex lr̄is. qꝛ ī telligo illā raſurā factā ꝑ illū qͥ lr̄as ip̄as ſcripſit ⁊ n̄ ꝑ illū qͥ vtebat̉¶ Si ꝟo lr̄e clauſe eſſent. nō nocet raſura quocūqꝫ loco fuerit: qꝛ no1GD4Ꝙ
eſt p̄ſumptio ꝯͣ impetrāteꝫ. In alijs aūt lr̄is vel inſtru. pōt diſtingui vtꝝſint raſure in loco ſuſpecto vt tūc obſit. sͣ. de relig. do. cū venerabilis velnō ſuſpecto vbi nulla vis ē ⁊ tūc nō obeſt. ar. illiꝰ decre sͣ. de fi. inſtru. elr̄is. ⁊. c. cum venerabilis hͦ intelligit̉ qn̄ raſura ē in loco ſuſpecto: ⁊ ſicnō ꝯͣdicit. jͣ. eo. c. vl. q̄ intelligit̉ qn̄ raſura nō ē ī loco cti ſuſpecto: ⁊ modica eſt raſura .ſ. paucaruꝫlitterarum.a ¶ Scripture qꝛ ꝑ ꝯꝑationē lr̄aꝝ ꝓbat̉ falſitaſC. de fi. inſtru. l. ꝯꝑatōeſ(et ſtilo dictandi fit ꝯꝑatio: vt hic dicit. In alijsaūt lr̄is non attenditurtalis cōparatio.b ¶ Charte Et in hoc eſtalia ꝯꝑatio notāda .ſ. ꝙraſura charte quātū cūqꝫ ſit ſubtiliter raſa ſiueīciſalſi aliter diſcerni nōpoſſit: eleuari dꝫ ad ſolē⁊ interponi dꝫ inter ſolē)et oculos ⁊ ſtatiꝫ apparebit raſura illa.Uā gͣui. dictaminesͣ. c. ꝓxi. in fi. Ber.d ¶ In pl̓i. In his ergopōt dep̄hendi falſitasde facili. qꝛ facile ē videre qͣlit̓ appellet ep̄ꝫ vel īferiores: ⁊ cui loqͥtur inplurali. Secundū antiqͣtꝑa hoc n̄ ẜuabat̉ Grego. eīm loquebat̉ vni inplurali/ ⁊ de ſe qn̄qꝫ ſingulariter: qn̄qꝫ pluralit̓sͣ. de preſcrip. nihil. xxiijdi. cōis filiꝰ. xcix. di. ecce(ſꝫ hͦ faciebat ex magnahūilitate ⁊ tūc erat taliscōſuetudo ſꝫ illa īmutata ē alij ep̄i appellāt ſuos ſubditos fratres vl̓ſocios. viij. q. i. qͥd aūt. ⁊x. q. iij. cauendū. ⁊. jͣ. d̓ exceſ. p̄la. ca. i.e ¶ Tam in bulla. vt. sͣ. c.ꝓxi. Ber.D falſarioꝝ examinnēt. qd̓ ſi nō fecerītin dolo eē vidētur. ſinedolo eīm falſuꝫ nō ꝯmittit̉. C. ad. l. cor. de fal. necexēplum E affectatoresignorātie dici pn̄t. sͣ. declandeſti. d̓ ſpō. cū īhibitio (vn̄ talis ignorantiacraſſa ⁊ ſuꝑīa pōt dici. jͣde cleri ex mi. apoſtoliceg ¶ Dixerint pōt ſuppleri ꝙ nō ꝓbauerīt/ qꝛ qͥignorantiā allegat eā ꝓbare tenet̉. sͣ. de elect. innotuit maxīe cū hͦ inqͥrere teneant̉ auctoritate hꝰ ꝯſtitutōis (alias ſi ꝓbaret ſe diligentiā quā potuit ⁊ debuit adhibuiſſe. n̄ eſſet ei imputandū: vt dixi. sͣ. eo. dura qꝛ iuſtaignorātia excuſat eū. qꝛ nō vr̄ teneri: niſi poſtꝙͣ ſcit hͦ. sͣ. eo. dura. ⁊. jͣ. eo. c.ꝓxi Ex quo eīm inqͥſiuit a peritioribꝰ nō ē ei īputandū. xxxvij. di. §. vl. ff.de iur. ⁊ fac. igno. l. regula. §. i. in filfecit .n. qd̓ potuit. xlviij. di. qͥd ad nos⁊. xliij. di. epheſijs E diuinare nō tenebatur. ſic. jͣ. de exceſ. prela. inter dilectos. vbi excuſat ignorantia?b ¶ Falſarios. de quibus habuiſti. sͣ. in. c. ꝓxi. vt ibi dixi. om̄s .n. tam prin