Quartus
Ignificauit. P. mulier . H.quem loco viri tenebat Gi-ee Iuortio inter eos ſolēniter celebraᵐtoº dotē ſuaꝫ illicite detinet et reddere cōtradicit poſſeſſiōes etiā queipſis dū ſimul viueret cuiuſcūqꝫ cōtractus titulo cōiter obuenerūt: eaꝓrſus excluſa ſibi nitit̉ vendicareᶠ.¶ Ideoqꝫ mādamus quatenus ſiita eſt ⁊ non eſt aliudᵍ qd̓ obſiſtat:ip̄m ad reſtitutionē dotis diuiſionemʰ eorū que oliꝫ cōiter habuerūtdiſt. ec. cōpellatis. ¶ Clemens. iij.¶ Delegatꝰ ad cauſam matrimōi ſi ferat ſnīaꝫdiuortij ꝓnūciare debet dotē reſtitui ſ⁊ eſt qmultumabilis. MEprudentia veſtra miramurꝙ cū vobis cauſam matrimovulq̄ vertebatur īter. H. ⁊. M. commiſiſſemꝰ terminandā ſ vos cōſāguinitatē inter eos inueniētes ſententiā diuortij tuliſſetꝭ de dote quāa viro mulier repetebat/ quicꝙͣ ſtatuere diſtuliſtis. (Quia igitur vosqui d̓ matrimonio principaliter cognouiſtis et de dote que eſt cā incidensᵏ acceſſorie cognoſcere valuiſtis ⁊ ſentētialiter diffinire (mandamus quatenus p̄dictū. H. mō p̄dicto cogatis vt predicte. M. totamem ſicut canonicumˡ fuerit reſti
tuere non moretur.¶ Clemens tertius.¶ Mulier propter adulterium a viro ſeparataperdit dotem.Lerūqꝫ infra Si mulier obcauſaꝫ fornicatiōis iudicioᵐeccleſie aut ꝓpriaⁿ volūtate a viroreceſſerit nec recōciliataº poſtea ſieidē dote vel dotaliciūᵖ repetere n̄valebitq. ¶ Innocētiꝰ tertiꝰ cōpoſtel. archiep̄o ⁊ vniuerſis ep̄is ī regno legion. conſtitutis.¶ Cogit̉ mulier ex officio iudicis donata ſibi aviro ꝓpter nuptias ꝓ cōſeruatōe illiciti mr̄imonij relaxareſſi talis donatio p̄ſtet impedimentuꝫędiſſolii talis matrimoT ſi neceſſe ſit. ⁊ īfra Q veroItaſtra q̄daꝫ q̄ rex legion. filiregis caſtel in dotēª tradidiſſe ꝓponitur ita vt ſi eāᵇ aliqua occaſioneelinq̄ret ip̄a cederet in ius eiꝰ īpedimentū p̄ſtare vidētur huiꝰ copulediſſoluende cū caſtra ipſa non tamob turpē ꝙͣ ob nullāᶜ cauſā ſint data vtpote cū īter eos mr̄imoniū nōexiſtat ⁊ iō nec dos nec dōatio ꝑꝑnuptias ne ad cōmodū ei cedatꝭ qd̓bꝫ in penamᵈ eiꝰ potius retorqueri?caſtra ipſa reſtituiᵉ volumꝰ ⁊ ad idpuellā ꝑ excōicatōiſ ſnīaꝫ coartari¶ Idē archidiacono ſancti andreee ſcotia.
gnificauit. celebrato ex licita cauſa. sͣ. c. pxif ¶ Uendicare .i. retinere.¶Non eſt aliud ſputa pactū vel cōſuetudo qd̓ reſtitui nō debeat. jͣ.e. c. vlti. ff. ad exhibē. in hac actiōe. §. idē. ⁊. C. de pac. cōuen. l. ex more vel ſi ꝓpter adulterium quo ad niam ſeruitutem diuortium ſitfactum. jͣ. eo. plerūqꝫ (vel ſi ſentēta eſſet ſuper hoc a.qua nō eſſet appellatū. ij. q. vi. §. diffinitiua ff. famil. herciſ. cū putarē. Uī.¶ Diuiſionē hocintelligitur de his(q̄ cōiter empta fuerūt d̓ bonis ꝓprijsvxoris virij ⁊ hocas eniꝫconſtatp̄ſumūtur oīa eē debonis nnff. dedona. inter virū etvxo. quintus mutius. ⁊. C. e. ti. etiaꝫ ⁊eſt ſil̓e (quicqͥd p̄latus eccleſiequirit totitu eocleſie acquiſituꝫ videt̉ (niſi appareatcōtrariū. xij.iiij.ſacepecu. cleri. c. i. ⁊ ij.argu. ⁊.q. i. ſintmanifeſte. BernarE prudētia.repetebat) ſꝫqua actiōe agebatulier ꝓ dote ſua.(actiōe de dote nō(qꝛ nullum fuit maniū: eo nulTne cau. l. vl. ⁊. C. d̓ cōdi. ob cau. da. l. i qꝛ cā ſecuta n̄os dabatur oliꝫ recipiebat mulier dotē ānua bimae vero ilico reſtituuntur immobiliamobilia vſqꝫ adei vx. act. l. vna. §. cum autem.gacceſſorie bene dicit acceſſorie: qꝛ ſi non eſt matrimodos. ff. de iure do. l. iij ⁊ ſic accedit matrimonio dos (vndemiſſa per vim vel mētū non tenet. ff. qd̓ me. ca. ſi mulier.s ſicut nec matrimonium. sͣ. de ſpon. veniens. ij. ⁊. cͣ. cū locuꝫ.ultationi E ſic qui cognouit de principali cognoſcere debꝫeſſorio: vt hic dicit. ⁊ sͣ. de offi. delega. preterea. ⁊. c. prudentiſexta. in fi. ⁊. c. ſuſpitionis. ff. de iuriſdi. omni. iudi. l. ij etiam ſꝫcognoſcere non poſſet incidenter tn̄ poſſet. C. de iudi. qubi ⁊ apud que l. vl. sͣ. de in inte. reſti. c. peſ⁊ ſic cā dotꝭīaſti cum ſpectat. sͣ. eo. c. i. ⁊. ij. ⁊ hic/ vbi iudex eccleſiaſticus d̓cit SSi vero conſtante matrimonio agat muliuia forte maritus labitur facultatibus vel diſſipat bolia mortuus eſt tunc illa cauſa agi debet coram iudicedo cauſa dotis principalis eſt. C. de iure do. vbi/ ⁊eiure do. mutus. §. i. ⁊. l. quemadmoduꝫ. §. iſalias connatrio dos peti non poteſt. C. ſi conſtan. matri. dos ſoluta. ſit. l. v̓ſa E ſic qui cognouit de principali cognoſcere debet de aſſorio etiam lata ſententia ſuper principali: vt hic innuitt. sͣ. eo. c. ij. ¶ Sed nunquid procedent iſti auctoritate primi mandati:uncti ſunt ſemel officio ſuo ſiue bene ſiue male. sͣi. delega. in litteris. ⁊. c. ſignificaſti. ⁊. ff. de re iudi. iudex procedent enim ex iſto ſecundo mandato eccleſia eniꝫ fauore dotis ſuperRipſam cauſam delegat quia reipublice vtile eſt mulieres dotes ſaluas habere: propter quas nubere poſſint. ff. de iure do. l. ij. ⁊. ff. ſollumat liſeetiam papa timplicitet̓.cauſam dotis committit ẜm cō-
dotem ſibi reſtitui tanꝙͣ acceſſorium principali queſtionilet ideo debuerunt pronunciare ſuper dotem (vnde videtur ꝙ auctoritate primi reſcripti procedere poſſunt ſed melius eſt dicere ꝙ auctoritate iſtarum litterarum procedāt quiafuncti ſunt officio ſuo ſuper principali (vnde cum tunc nihil dixerint ſuperacceſſorio vlteriꝰ non iudicēt qꝛ ꝑ pͥmas lr̄as ꝓcede̓ pn̄t ſuꝑ acceſſorio.¶ Sicut canonicuꝫ hocEeſt ſi nihil obſiſtat qd̓ impediat ⁊ ſi totum reſtituere poſſit habita rationegeat vt dixi. sͣ. c. i. ⁊. ij.Lerūqꝫ liudicio eccleſie alias non licet etiam ſi notabilis eētfornicatio. sͣ. ti. proxi. ca.porro vt ibi dicitur. ⁊. c.ex litteris.n ¶ Propria voluntate.Geſume ob hanc cauſamfornicationis (alias nonnoceret. (9 G 59o ¶ Nec reconciliata (adqd̓ compellinon poteſt:etiam poſt penitentiam.sͣ. de conuerſio. coniuga.gaudemus. xxxiij. q. ij. admonere ſed ſi reconciliata fuerit poſtea illam fornicationem obijcere nonpoterit quia ei remiſit hͦquod ei licet ẜm euangelicam veritatem. sͣ. de iureiuran. quemadmoduꝫ.⁊ .xxxij. q. i. quod autem.⁊. c. non erit ( quia mores illius iam probauit.ff. de adulte. ſi vxor. in fi.⁊. xxxij. q. v. horrēdus. niſi poſtea fornicetur.p ¶ Dotaliciuꝫ id eſt donationem propter nuptias ſed hec expoſitio non videtur bona: quia donatio propter nuptias debet redire ad virum ſicut dos ad mulierem. jͣ. eo. c. vltimo. in fine ⁊⁊ ita nonpoſſet repetere dotalicium etiam alias poſt ſeparationem (ſed poteſt hocintelligi cum mulier lucratur donationem vel partem ex pacto. jͣ. eo. c. vltimo ⁊ ſic illam donationem quam ex pacto habuiſſet/ perdere debet: velappellatur hic dotalicium res parafernales: ad quarum reſtitutionemq ¶ Non valebit Sed pone ſententiam latam eſſe quo ad thori ſepatanetur maritus. C. de pac. conuen. l. vlti. ⁊. l. hac̄ lege.tionem propter fornicationem ⁊ ſic amiſit dotem mulier (demum probatur conſanguinitas inter eos ⁊ pronunciatur matrimonium nullum fuiſſe inter eos mulier repetit dotem tanꝙͣ non commiſerit adulterium queritur an poſſit repetere cum effectu ꝙ poſſit probatur: quia ex futuro euentu patet ꝙ non fuit matrimonium: ⁊ ſi non fuit matrimonium/ non fuitadulterium. sͣ. de frigi. ⁊ male. fraternitatis. in fine et veritate manifeſtatanon obſtat res iudicata. jͣ. de purga. vulga. c. ij/ ⁊. viij. diſtinctio. veritate. L⁊. ff. de conditio. ſine cauſa. ſi fullo. ⁊. l. auunculo. C. de re iudi. l. i. ⁊. ff. d̓ vſu .fructu. lega. l. vxori. ij ex quo enim nullum fuit matrimonium/ nulla fuit ꝙdos. C. de conditione ob cauſam da. l. i. Item ex noua cauſa/ tollitur. prima ſententia. sͣ. titu. proximo. ex litteris/ ⁊ argumen. jͣ. eo. c. proximo (ergoquicquid datum fuit nomine dotis poteſt repeti quia patet nullum fuiſſeadulterium ⁊ ſic eccleſia decepta fuit in illa ſententia: ergo reuocari debetsͣ. de frigi. ⁊ malefi fraternitatis Item per ſecundam ſententiam tolliturprima .s. de re iudic. inter monaſterium. ⁊. c. ſequē Sed contra res iudicata ꝓ veritate accipit̉. ff. de re iudi. res iudicata ⁊. ff. fami. her. cū putarē etex ſententia ius factum eſt inter partęs. sͣ. de re iudic. cū inter vos. ⁊. ff. d̓ libe. agno. ſiue. in prin ⁊ ſecunda ſnīa ꝯͣ res prius iudicatas/ a quibꝰ appelatū nō fuit: nulla ē. ij. q. vi. §. diffinitiua Preterea adulteria ſic̄ ⁊ alia crīaẜm ītētionē iudicāt̉ ⁊ ex corde ꝓcedūt. xv. q. vi. c. i. ⁊. xxxiiij. q. ij. ī lectū/ ⁊ depe. di. i. ſic̄ tribꝰ. ff. d̓ fur. ꝙ īiurie. ⁊. jͣ.