Liber
figurās ſub obtētuᵇ languētiū frm̄ꝯſulēdi corꝑibꝰ ⁊ eccīaſtica negociafideliꝰ ꝑtractādi: regulares quoſdāad legēdas leges ⁊ ꝯfectiōes phiſicales pōderādas de clauſtris ſuiseducit. vnde ne occaſione ſciētie ſpirituales viri mūdanis rurſus actiōibus inuoluātur: ſtatuimꝰ vt nulli oīnō poſt votū religiōis poſt factam⁊ in aliquo loco religioſo ꝓfeſſionēad phiſicā legeſue mūdanas legendas permittant̉ exire. Si vero exierint ⁊ ad clauſtrū ſuū infra duoruꝫᶜmenſiū ſpaciū non redierint: ſicut excōmunicati ab omībus euitent̉: ⁊ innulla cauſa ſi patrociniū p̄ſtare voluerint audiant̉. reuerſi aūt ī chorocapitulo menſa ⁊ ceteris vltimi fratrum exiſtāt. ⁊ niſi forte ex miſericordiaᵈ ſe. ap. totiꝰ ſpē ꝓmotōis amittāt¶ Idem in cōcilio lateranen̄.¶ Elericus generalis ꝓcurator vel iuſticiariusprincipis generalis deponendus eſt ⁊ ſi religioſus eſt grauius punietur.¶Ed nec ꝓcuratiōes villarumᵉaut iuriſditiōes etiā ſecularesſub aliquibꝰ principibꝰ ⁊ ſecuſaribꝰviris: vt iuſticiariꝰ eorū fiat: clericoꝝquiſꝙͣ exercere p̄ſumat. Si qͥs autēaduerſus hec venire tētauerit: qꝛ ꝯͣdoctrinā apl̓i dicētis. nēoᶠ militansdeo īplicꝫ ſe ſecl̓aribꝰ negocijs. qͥ ſeculariter agit: ab eccl̓i aſtico fiat miniſterio alienus: ꝓ eo ꝙ officio clericali neglecto fluctibꝰ ſeculi vt ptātibus placeat ſe iniūgit. Diſtrictiusᵍautē decernimꝰ puniendū: ſi religioſoꝝ quiſꝙͣ aliqͥd p̄dictoꝝ auſus fuerit attētare. ¶ Idē cātua. archiep̄o¶ Clericꝰ iudiciū ſāguinis exercēs ab officio deeſt habēs officiuꝫponitur. hoc primo. excōicatꝰ.p̄poſiti ſecularis ſi monitꝰ nō deſiſtat.
ericis in ſacris ordinibꝰ conſtitutis ex cōcil̓. tole. ʰiudiciūſanguinis agitare nō licꝫ. vn̄ ꝓhibemus: ne aut ꝑ ſe trūcatiōes mēbroꝝfaciāt: aut iudicentᶠ inferendas. ꝙ ſiquis tale qͥd fecerit: honore priuet̉⁊ loco. Iubemꝰ etiā ſub intermīation anathematis ne quis ſacerdosofficiū habeat vicecomitis aut p̄poſitiᵏ ſecularis. Si quis auteꝫ contrahoc venire p̄ſumpſerit ⁊ cōmonitꝰemēdare noluerit excōicationi ſub¶ Idē londonen̄. ep̄o.iaceat.¶ Nō lꝫ clericis vel mōachis lucri cā negociari/Monachi nequeūt noīe ꝓprio ꝯductas poſſeſſiones habere. Laicis nō debet eccleſia titulo cōductionis cōcediEcūdū inſtituta p̄deceſſoruꝫno ſtroꝝ ſub interminatione anathematis ꝓhibemꝰ: ne monachivel clerici cauſaᵐ lucri negocient̉: ⁊ne monachi a clericis vel laicis ſuonomine firmasⁿ habeāt: neqꝫ laiciᶜeccleſias ad firma teneāt.¶ Idem eidem.¶ Monachi incorrigibiles de mōaſterio expellant̉. Reformabit̉ mōaſteriū de frībꝰ alteriꝰ ordnis ſi de mōachis eiuſdē ordīs reformari nō p̄t.Elatū eſt ꝙ monachi de. h. ſeculariter viuunt ⁊ alios exemplo ſuo corrūpunt. Ideoqꝫ mandamus quatenꝰ eos ad obſeruantiaꝫregule ap. re.ᵖ cōpellas: vel ſi tibi reſtiterint auſu temerario eis eiectisqfratres alteriꝰ ordinis ſi nō pōt preſcriptū monaſteriū in ſuo ordine reformari ī illd̓ inducasʳ: vt labores īpioꝝᵍ iuſti edāt: ⁊ illi tātūdē ruboreꝑfuſi ad ſui ordīs obſeruātiaꝫ reuertant̉. ¶ Inno. iij. eſcul. ep̄o.¶ Clerici ī ſacris ꝯpellēdi ſūt ꝑ bn̄ficioꝝ ſubtractōeꝫ vi deſiſtāt a tabellionatꝰ exercitio.Icut te accepimꝰ referēte ⁊ in
ſi nō deſiſtat arg. jͣ. de ſen. excō. in audiētia. vel verius nō debet ei eccleſiaſubuenire in fraude cōmiſſa in adminiſtratione: nec pecunia nec alio auxilio cū alias eccleſia teneat̉ clericos defendere ab opp̄ſſiōibꝰ laicorum.On magnoꝑe. obtētu. arg. ꝙ p̄textu ſiue cōpēſatiōe boni malum¶ Fnō eſt faciēdū .i. q. i. nō eſt putāda. xiiij. q. v. forte. xxvij. q. ij. ſi tu abſtines. ⁊. jͣ. de vſur. ſupereo. xxxij. q. iiij. ſic̄ ſanctiꝰ.xxij. q. ij. pͥmū. ne qͥs arbitret̉. ar. ꝯͣ. xi. q. iij. ꝙ p̄deceſſor. xxxiij. q. v. tunc ſaluabit̉. .sͣ. de iureiurā. ꝑuenit. So. ml̓tiplex eſt recōpēſatio. Qn̄qꝫ enī recōpēſat̉ minꝰ malū vt maiꝰeuitet̉: ⁊ hec compēſatiopenitus inhibet̉. xiiij. diſ.qd̓ ait niſi forte in vna ⁊eadē ꝑſona. xiij. diſt. c. i. ⁊ij. ⁊. xxxiij. q. ij. ſi qd̓ veriꝰ.Qn̄qꝫ malū cōpēſat̉ ꝓpter ſeq̄lā alicuiꝰ boni vtcū qͥſ cōmittit furtū vl̓ rapinam vt paſcat pauꝑesvel ſubtrahit debitū vxori cauſa ꝯtinētie vel facitꝯͣ votū vl̓ ꝯͣ matrimoniūvt aliqua efficiat̉ xp̄ianaoīs talis cōpēſatio inhibet̉ vt ī pͥmis ꝯcor. ⁊. xxxq. i. noſce. ⁊. xxxiij. q. v. f.dicat. xxxij. q. iiij. ſic nonſunt. Qn̄qꝫ cōpēſat̉ dānū corꝑale ꝓpter bonuꝫſpūale: ⁊ hec cōpenſatioꝓhibet̉. lv. di. ſi euangelica. Qn̄qꝫ cōpēſat̉ dānūcorꝑale ꝓpter bonū corporale: vt cū femīa amittit florē virginitatꝭ vt eiꝰrecōpēſet̉ in fructu ſobolis. hec nō reprobatur ſꝫlaudat̉. vt. xxxiij. q. v. tūcſaluabitur. Qn̄qꝫ relaxatio iuris eccleſiaſtici recōpēſat̉ ꝑ acqͥſitionē aliqͦ⁊ hͦ ſimilit̓ admittit̉. xxxiijq. iiij. ipſa pietas. ver. iteinquiūt donatiſte. qn̄qꝫillicita cōio alicuiꝰ recōpenſat̉ ꝑ acqͥſitionē pluriū. ij. q. v. ml̓ti. xi. q. iij. anteceſſor: vel qd̓ p̄deceſſorvel pōt dici ꝙ primū verū eſt: ſcd̓ꝫ ſic exponiturſub cōpēſatiōe boni malū n̄ ē faciēdū .i. illd̓ qd̓ ēde genere mali:ꝗliaseſſet malū: niſi canonis auctoritate excuſaret̉: vt patet ꝑ ꝯͣria ſignata.c ¶ Infra duoꝝ. ꝟba iſta habebis. jͣ. e. c. vl. vbi de hoc.d ¶ Miſericordia. no. ꝙ abbates vel ep̄i cū talibꝰ diſpenſare nō poſſuntarg. ꝯͣ. jͣ. de ſen. excō. cū illoꝝ. iu fi. ſed hoc ad terrorē alioꝝ ⁊ cautelaꝫ ſtatutū fuit: vel quo ad dignitates hoc intelligitur. B. io.¶ Ed nec villaꝝ. xvi. c. i. de p̄ſentiū. xxi. q. iij. c. i. ij. ⁊. iij. ⁊ sͣ. e. c. i. ij. ⁊. iij.cū ꝯcor. ibi poſitis.Nemo. sͣ. e. c. i. ⁊. xxi. q. iij. c. i. ij. ⁊. iij.g ¶ Diſtrictiꝰ. ar. ꝙ dignitas ꝑſone aggrauat peccatū. xxxij. q. v. qͥ videritsͣ. de iureiur. cū qͥdā. vbi de hoc. ⁊. xl. di. hō xp̄ianꝰ. ⁊. xxv. q. i. nulli fas.Lericis. toletano. xxiij. q. vl. his a qͥbus. jͣ. e. ſnīaꝫ. jͣ. de rap. in archiepiſcopatu. ⁊. xxiiij. q. iij. illud ſane.i ¶ Iudicēt. ꝑ ſe qͥdē iudicare nō debet p̄latꝰ aut clericus quicūqꝫ qͥ hꝫ iuriſditionē: vel ipſemet inferre vel ꝯſiliū dare aut ſnīam dictare: nec etiamintereſſe. jͣ. e. ſnīam. qꝛ efficeret̉ irregularis ⁊ deponeret̉. jͣ. de exceſſ. p̄la. exlitteris. ⁊ hic. debet ergo p̄latꝰ habes iuriſditionē tꝑalē cōmittere generalaico vt faciat de o
micidas ⁊ maleficos nō patiarꝭ viuere. xxiij. q. v. rex debet. ſi homicidiū: qm̄ multa licēt in genere que nō licēt in ſpecie. sͣ. de offi. or. ſi ſacerdos. viij. q. i. quid aūt. de ꝯſe. di. ij. nō ꝓhibeat. ⁊ ſi ex mādato generali aliquos interficiat nō imputaret̉ ei. xxiij. q. v. de occidendis.ar. ij. q. viij. hortatu. omni tꝑe. ſed qͥd ſi ad cū appellaret̉. qui delegauit iterum delegetalij: qꝛ ꝑ ſe hoc facere nō debēt: vt h̓dicit. ⁊. xxiij. q. vltihis a quibꝰ. jͣ. e. ſententiam.k ¶ Prepoſiti ſecularis. sͣ. eo. c. ꝓxi. ⁊sͣ. de vi. ⁊ ho. cleri.clerici.l ¶ Excōicationi. ⁊ſic videt̉ ꝙ ſit canon late ſnīe. sͣ. tit.ꝓxi. c. nō minus.Ecūdū. cauſa lucri. ſꝫ cāneceſſitatis poſſūtsͣ. ę. c. i. ad finē.n ¶ Firmas. qꝛ ſuſceptionē habꝫ cupiditatis: ⁊ quaſinegociatio eſt. ar.sͣ. eo. c. i. hoc intellige ſuo noīe. vt hicdicit. ſed noīe monaſterij cā neceſſitatis licitū eſt. sͣ. e.c. i. in fi.o ¶ Neqꝫ laici. nullā diſpoſitionē derebus eccleſiaſticꝭlaici habere debēt̉sͣ. de eta. ⁊ quali. exratiōe. qͥbus obſequendi manet neceſſitas: non auctoritas imperādixvi. q. vij. non placuit. ⁊. c. ſeq. ⁊ sͣ. deꝯſti. eccleſia. vbi d̓hoc. ⁊ sͣ. de rebꝰ ec.nō alie. c. fi.Elatū. remota. maxīe. qꝛideꝫ ēt ſi n̄ appōat̉qꝛ ī huiuſmodi correctionibꝰ non admittit̉ appellatio.sͣ. de ap. rep̄henſibilis. ⁊. c. cū ſpeciali. in fi. ⁊. c. ad nr̄aꝫq ¶ Eis eiectꝭ. īpenam illorum. epiſcopus enim illud auctoritate ſua facere poſſet. ar.xvi. q. vi. de lapſis. xviij. q. ij. abbates. ſed ſi non delinquunt eos expellere non poteſt. xvi. q̄ vl. inuētū. lvi. di. ſatis peruerſum. nec etiaꝫartiorem regulā poteſt eis imponere. arg. xxxij. q. i. integritas. sͣ. deec. edifi. ad audientiā. ij. Item d̓r hic ꝙ vniuerſitas delinquere pōt.arg. xxv. q. ij. ita nos. ⁊. vij. q. i. ſicut vir. ⁊. ff. qd̓ me. ca. mētū. §. aniiaduertendum.r ¶ Inducas. ſed qualiter ibi erūt refert qͣliter introducāt̉: ⁊ qualit̓ibi expulſi ſint: an in ꝑpetuū: an ad tp̄s donec illi corrigant̉ ⁊ reuertantur. arg. jͣ. de diuor. gaudemus. C. de pe. l. ſeruus. ⁊. lxxxi. diſtinc.dictū. ⁊ hic in fi. d̓r.s ¶ Impioꝝ. xxiij. q. vij. quicūqꝫ: ⁊. c. ſeq.Icut clericis. in ſacris. ſed quare iſti ꝓhibent̉ exercere officiūtabellionatus: dūtamē abſtineāt a ſeuis ſcripturis ſiue ſentētijs. dicas ꝙ iſti paſſim vtebant̉ officio illo in oībus cauſis ī quocūqꝫ foro: vt habet̉ in integͣ. vel verior eſt illa ratio: officiū illud exͣneūeſt ab officio clericoꝝ: ſalte m in ordine ſacro. xx. q. iij. eos. qꝛ genꝰ ne