Primus

De arbitris.

in eos cōpromittentesᶠ ipſoꝝ arbitrium ſe promiſerit ſeruaturaꝫ ſuꝑꝓlato ab ipſis arbitrio vtrinqꝫ dubitatio eſt exorta: quā petiſtis perſedem apl̓icam declarari. Nos igitur publico inſtrumēto arbitriumcontinente diligenter inſpecto cognouimus: ꝙ ẜm formam arbitrijprior ſancti bartho. lucan̄. teneturhabere conſilium cū familia hoſpitalis eiuſdem ⁊ tractare cum ea deinueniendo rectore: propter qd̓ dicimus ꝙ niſi prior ſuꝑ inueniendorectore tractauerit cum familia hoſpitalis ⁊ ipſius conſilium requiſierit non habet poteſtatē eligendi rectorē: ⁊ ſi alio modo eū elegerit eiꝰelectio haberi debet irrita ⁊ inanisUerū habito cum familia ſuꝑ hoconſilio ⁊ tractatu prior libere poteſt rectorem eligere dumtaxat idoneū ſiue concordet ſiue diſcordetᵍfamilia cū ipſo ſuꝑ inuētione rectoris. ¶ Idem in concilio generali¶ De rebus ſpiritualibus in laicuꝫ compromitti non poteſt.Ontingit interdū ꝙ cū actoIri: ⁊ infra. Ad hoc generaliterprohibemus ne ſuper rebus ſpūalibusᵇ cōpromittatur in laicū: qꝛ nōdecet vt laicus in talibus arbitret̉.Idē piſano archiep̄o.¶ Auctoritate iudicis cauſe etiam delegati pōtde cauſa ſpirituali in clericum ⁊ laicum compromitti ⁊ ſi arbitrium eſt a partibus receptū debetxecutioni mandari licet per generaleꝫ ꝓcuratoem̄ factum fuerit compromiſſum. Si autē nonfuit arbitrium approbatuꝫ ⁊ pena fuit appoſitaagit ad intereſſe.Er tuas litterasⁱ intimaſti ꝙVcuꝫ ſuper executione arbitrij

qd̓ inter hoſpitalarios ſancti iohānis ⁊ plebanum de piſcia ſuper hoſpitali ſancti allucij latū erat a nobis litteras accepiſſes: ⁊ infra. Plebanus ꝓpoſuit ꝙ ad cauſaꝫ tractādam ꝓcuratori dedit generale mādatumˡ: non tamen ei mandauit vtſine ſpeciali mandato compromittere poſſet vel tranſigere ſuper eo.et preterea ꝓcurator iam dictus deaſſenſu canonicorūᵏ ſuoꝝ non fuerat inſtitutus Et ideo dicebat arbitriū non valere preſertim cum ꝓcurator fines mandatiª exceſſerit ⁊ arbitrium fuerit per vnum clericuꝫ etduos laicos ꝓmulgatū: licꝫ ipſi deaſſenſu ianuen̄. archiep̄i cui cā cōmiſſa fuerat arbitriū protuliſſent: ⁊infra. Super quo fra. tue. t. rn̄. ꝙ ſiex parte plebani arbitrium receptūfuerit: indiſtincte ratumᵇ haberi debet ac per hoc iuxta tenorē mandati app. executioni mandari. Si vero receptū non fuerit refert vtrū fuerit vel non de obſeruando ipſumpena ſtatuta: ⁊ quidē ſi pena appoſita fuerit: agi pōt ad penam. at ſinulla ſtatuta fuerit: ſed ſimpliciterfuit ꝙ ſtaret̉ ſententie cōpromiſſuꝫꝓcurator ad intereſſe poterit cōueniri. qꝛ iuramento ſuo ſeipſum perſonaliter non eccl̓iam poterat obligare. Quod aūt a duobꝰ laicis etvno clerico dicitur eſſe ꝓlatū: neqͣꝙͣ obuiare videtur cū auctoritateᶜdicti archiep̄i ſcm̄ ſit: cui cā de qͣ dicitur cōpromiſſuꝫ fuerat delegata.¶ Honoriꝰ tertiꝰ archiep̄o colonē.¶ More alterius compromittentiuꝫ expirat cō

integ. reſti. cauſa. in fin. in his omnibꝰ diſcrepant arbitria a iudicijsItem ⁊ in alio ſi partes renunciant appellationi ⁊ pactū faciunt denon recedendo ab arbitrio nihilominꝰ recedere poſſunt. C. e. l. pe. ſecus circa iudicia. C. de tempo. ap. l. vlti. in fi. ⁊ in quibuſdam conueniunt. qꝛ per vtrūqꝫ interrumpit̉ p̄ſcriptio. C. e. l. pe. §. fi. ⁊ quātū adiuramentū calumnie. C. de iura. cal.l. i. ⁊. ij. §. ſed quia.Um olim. cōpromittenteſ.ſic. sͣ. eo. cum tēpore. vbi de hoc.g ¶ Diſcordet. perinterpretationemhmōi arbitrij poſſumus illud decretū interp̄tari. lxiij.di. obeuntibꝰ. plerūqꝫ em̄ tenet̉ qͥsquerere conſiliumſed nō tenet̉ ſequiillud. jͣ. de regu. lꝫ.C. de iure emphi. l.vlti. ff. de admini.tu. quidā decedēs§. papinianꝰ. ff. vbi pupil. educ. debe. l. i. Item ⁊ ẜmhanc interpretatōnē videt̉ intelligēda iſta decre. sͣ. deelec. cum in veteri.vbi de hoc. ſed videtur ꝙ ſuꝑfluumſit petere cōſiliqd̓ quis ſequi nōtenet̉. arg. C. deba. ad probatiōeꝫſꝫ certe pōt eſſe ꝙtale cōſiliū ſit vtile. qꝛ pōt mouerepriore ad aliquidfaciendū qd̓ forſitan ꝑ ſe non feciſſet. ar. xxxi. di. nicena. ⁊. ff. e. itē ſi vnꝰ§. vlti. alias eſt lex⁊ incipit. ſi in tres⁊ qd̓ a pluribꝰ q̄ritur faciliꝰ inuenitur. xx. di. de qubus. ⁊. C. de fideicō. l. vl. ad fi. ⁊ ar. ad hoc. lxiiij. di. extra cōſcīam. etdiligens inquiſitio faciēda eſt in electionibꝰ. sͣ. de elec. cū terra. ⁊ habito cōſilio deliberet an expediat ei ſeqͥ cōſiliū. ff. man. l. ij. in fi. ⁊ preterea ſufficit ꝙ ita ſcriptū eſt. ff. qͥ ⁊ a qui. ꝓſpexit. ⁊. vi. q. iij. ſcriptumeſt in lege. ⁊. jͣ. de p̄ſcrip. ad audientiā. ⁊ qꝛ iſtud arbitriū approbatūfuit a partibus. ideo ſeruandū eſt.Ontingit. ſpūalibus. ſic em̄ ptꝫ ꝙ de rebus ſpūalibꝰ in laicumcōpromitti nō pōt etiā incidēter. qꝛ laicꝰ de talibꝰ cognoſcere nō poteſt. jͣ. qͥ fil. ſint le. lator. ⁊ eccl̓iaſtica negocia tractare nō debēt laici. jͣ.de iudi. decernimꝰ. ⁊ de vniuerſa eccl̓ia male iudicat qui querit iudiciū laicoꝝ. xi. q. i. placuit. Sed ꝯͣ. ij. q. vij. nos ſi. ⁊. xvi. q. i. plures. xxxij. di. §. verū. ⁊. ij. q. v. mennaꝫ. nā ⁊ in infamē cōpromittit̉. iij. q. vij. §.tria. in fi. Dicas ꝙ de rebꝰ mere ciuilibꝰ quibꝰ nullū ſpūale eſt annexum bn̄ pōt cōpromitti in laicū. ar. huiꝰ. c. cū em̄. tm̄ ꝓhibeat de ſpūalibꝰ: de tꝑalibus ꝑmittit. ar. qꝛ qd̓ de vno ꝓhibetur de altero cōceditur. xxv. di. qualis. jͣ. e. expoſita. Si vero cōpromittat̉ in laicuꝫ de rebus etiā ſpūalibus non tenet arbitriuꝫ: vt hic. ſed ſi cōpromittat̉ inclericū ⁊ laicū: auctoritate tn̄ ſuꝑioris videt̉ ꝙ valeat: tū qꝛ non ſimpliciter in laicū: tū qꝛ auctoritate ſuperioris. jͣ. e. c. ꝓxi. alias auctoritate ꝓpria hoc facere nō poſſent ⁊ maius dignū trahit ad ſe minusdignū: vt ſic potius res valeat ꝙͣ pereat. jͣ. de cōſe. ecc. vel alta. qd̓ in

dubijs. ⁊. jͣ. de ver. ſig. abbatē. ſed in laicū tm̄ cōpromitti etiam auctoritateep̄i non poteſt ſicut credo: niſi auctoritate pape. vt. xxxij. di. §. veruꝫ. ij. q. v.mēnā. ⁊. c. nos ſi. qꝛ ep̄s etiā cām ſpūalē laico cōmittere non poſſet: cum iusſpūale nō cadit in laicū. xcvi. di. bene quidē. ⁊ ar. sͣ. de elec. ſacroſancta. ⁊. c.meſſana. vn̄ dico ꝙ laicus de rebꝰ ſpūalibus nullo modo iudicare pōt necprincipaliter nec incidenter. ⁊ ꝙ eccl̓iaſticis perſonis tm̄ cā ſpūalis ſit committenda. eſt ar. sͣ. de offi.deleg. cū te cōſulente. ⁊. c.ſuper queſtionū. §. fi. ver.quod ſi.Et tuas. mandatuꝫbene allegabat. qꝛ lꝫhaberet generale mandatū tranſigere tn̄ non poterat ſeu cōponere. ff. de ꝓcura. mādato. ⁊. C. de trāſac. trāſactionis. ſꝫ ſi clauſula de rato fuit appoſitatunc videtur ꝙ trāſigerepoſſit: aliter non. qꝛ adiectio illius clauſule aliqͥdoperat̉. ar. ff. de vſur. ſi ſtipulatus. ⁊. jͣ. de religi. do.cū dilectus. ⁊ videt̉ exp̄ſſum. sͣ. de tranſac. contingit. ſed obſtare videtur. ff.man. creditor. §. vl. dic dehoc vt not. in predicto. c.cum dilectus. ⁊ vt dixi. sͣ.de trāſac. cōtingit. in glo.quę incipit. no. in fi.k ¶ Canonicoꝝ. vn̄ nō valuit qd̓ per eū factū fuit: ſicōſenſum canonicoꝝ nonhabuit. sͣ. de ꝓcur. c. i. ⁊ capitulū ſine conſenſu p̄latiagere nō poteſt. jͣ. de iudi.cām que. de hac materiadictum eſt. sͣ. de reſcrip. edoceri. ⁊ sͣ. de ꝓcur. c. i.a ¶ Mandati. vn̄ non valuit qd̓ vltra fecit. sͣ. de of.dele. cū olim. ⁊. C. de ꝓcu.ſi ꝓcur̄. ⁊. ff. mā. diligēter.⁊ sͣ. de reſcrip. cū dilecta.b ¶ Ratū. lꝫ ꝓcurator nōhabuiſſet mandatū ad hͦex quo tn̄ clerici ratuꝫ habuerūt arbitriū eſt obſeruandū: ⁊ valet. ff. de ꝓcu.mandato. ⁊ sͣ. de tranſac. cōtingit. idē eſſet ſi egreſſus fuiſſet fines mandatiex quo ratum habuit dominꝰ factū ꝓcuratoris. sͣ. de offi. delega. cum olim.idem eſſet ⁊ ſi nullū mandatū habuiſſet poſtꝙͣ ratū habuerunt qd̓ eorū nomine fecit. ff. de iudi. licet verū. ideoqꝫ debet arbitriū executioni mandari: vthic dicit. ⁊ qd̓ dicit̉ hic colligitur de tribus legibus. Si em̄ arbitrium a partibus approbat̉ vel etiā ſilentio decē dierū: ex eo datur actio ⁊ exceptio. C.eo. cū antea. Si vero arbitriū nō fuit receptū ⁊ pena fuit appoſita: tūc agitur ad penā. C. e. l. i. ⁊ ita per penā ad ſeruanduꝫ arbitrium quis cōpellit̉. sͣ.eo. dilecti. Si nulla fuit pena ſtatuta ſed ſimpliciter cōpromiſerant ſtare arbitrio: agi pōt ad intereſſe ex ſtipulatu. ⁊ hoc vltimū colligitur. ff. e. diem. §.vlti. ⁊. ff. ſi quis in ius voc. non ierit. l. vlti. vn̄ iſte ꝓcurator tenet̉ ẜm iſtā diſtinctionē ad penā vel ad intereſſe cū ipſe ſeipſum etiā ſuo iuramento ꝑſonaliter obligauit ſi non habebat ad hoc mandatū. Sed qualiter agit̉ ꝯtraꝓcuratorē cum ipſe non intenderit ſe obligare: nec aduerſarij intēdebāt eūſibi obligare. ſed ideo conuenit̉: qꝛ ſe obtulit defenſioni aliene cū non haberet mandatū ſufficiens ad hoc. ff. de ꝓcura. plautius. ⁊ licꝫ pars aduerſa nōintenderat eū ſibi obligare: tamen obligatur vt dicit lex. qꝛ ſepe extra id qd̓agitur naſcitur obligatio. ff. cōmoda. ſi is. in fi.c ¶ Auctoritate. ⁊ ita auctoritate ſuperioris pōt compromitti in laicū ⁊ clericum ſimul de rebus ſpūalibus. de hoc dictū eſt. sͣ. c. ꝓxi. Item videt̉ h̓ ꝙdelegatus mandabit ſnīam arbitri executioni. ⁊ ſi ipſe nollet ꝓcedere ꝙ de