De ſatiſdationibusQuartusDe perpetuis et tempo. actio.
7 l
rē dn̄ꝫ hīturūª: ſatiſdationē ꝓcurator dare ꝯpellit̉: eadeꝫ obẜuādo ⁊ſi tutor vel curator vel alie tales ꝑſone q̄ alienaꝝᵇ reꝝ gub̓nationē receperūt: litē ꝗbuſdā īferūtᶜ ꝑ aliuꝫ.Si v̓o aliꝗs cōuenit̉: ſiꝗdē pn̄sᵈ ꝓcuratorē dare paratꝰ ē: pōtᵉ vl̓ ip̄ein iudiciū venire: ⁊ ſui ꝓcuratorisꝑſonā ꝑ iudicatū ſolui ſatiſdatiōeꝫſolēni ſtipulatiōe firmare: vl̓ exͣ iudiciū ſatiſdationē exponereᶠ ꝑ quāip̄e ſui ꝓcuratoris fideiuſſor exiſtitꝓ oībꝰ iudicatū ſolui ſatiſdationisclauſulisᵍ: ubi ⁊ d̓ hypotheca ſuaꝝreꝝ ꝯuenire ꝯpelliturᵛ: ſiue in iudicio ꝓmiſerit ſiue exͣ iudiciū caueritut taꝫ ip̄e qͣꝫ he̓desⁱ eiꝰ obligentur.¶ Alia īſuꝑ cautela vl̓ ſatiſdatione ꝑꝑ ꝑſonā ipſiꝰˣ exponēdaⁱ ꝙ tꝑeſnīe recitāde ī iudicio veneritᵐ: ul̓ ſinō venerit oīa dabit fideiuſſorⁿ q̄ inꝯdēnatiōe ꝯtinēt̉ᵈ niſi fuerit ꝓuocatū. ¶ Si v̓o reꝰ pͥſtoᵖ ex qͣcunqꝫ cānō fuerit: ⁊ aliꝰ velit defenſionē eiꝰſubire nulla dr̄ia īter actiōes in rēvel ꝑſōales ītroducēda pōt hoc fa
cere. Ita tn̄ vt ſatiſdatōeꝫᵈ iudicatūſolui: ꝓ litis p̄ſtet eſtimatōe. Nēoenī ẜm antiquā regulā vt iā dictūˢeſt aliene rei ſine ſatiſdatiōe d̓fēſoridoneꝰ ītelligit̉: q̄ oīa aꝑtiꝰ ⁊ ꝑfectiſſime a qͦtidiano iudicioꝝ vſu ī ip̄isreꝝ documentis apparēt. ¶ Quāformā n̄ ſolū ī hac regiaᵗ vrbe: ſedēt ī oībꝰ nr̄is ꝓuīcijs ſi ꝑꝑ imꝑitiaꝫforte aliter celebrāt̉ obtine̓ cēſemꝰcū neceſſe eſt oēs ꝓuincias caputʰoīuꝫ nr̄aꝝ ciuitatū .i. hanc regiā vrbē: eiuſqꝫ obſeruātiam ſequiᵗ.¶ De ꝑpetuisʸ ⁊ tēporalibꝰ actionibus: ⁊ que ad heredes ⁊ contraheredes tranſeunt.Oc locoᶻ admonendi ſumuseas quidē actōes q̄ ex lege ſenatuſue ꝯſultoª ſiue ex ſacris cōſtōibusʰ ꝓficiſcunt̉ ꝑpetuo ſolere antiquitꝰ ꝯpetere: donec ſacre ꝯſtōnestā ī rē qͣꝫ ī ꝑſonalibꝰ actiōibꝰ certosfines d̓derūt. ¶ Easᶜ v̓o q̄ ex ꝓpͥapͥtoris iuriſditōe pēdēt plerūqꝫᵍ intra annūᵉ viuere. naꝫ ⁊ ipſiꝰ pͥtorisintra annū erat īꝑiuꝫ. aliqn̄ʳ tn̄ ⁊ in
a ¶ Habiturum .i. ꝙ dn̄s ratū hēbit ⁊ cōmittitur qn̄ dn̄s ſcit ⁊ pōt habereratum ⁊ non hꝫ vt. ff. rem ra. ha. quo. n. ⁊. ff. deſol. l. ratuꝫ. ubi dr̄. Ratum aūt hr̄e dn̄s dꝫ cūmum certior factus eſt. hic diſtingue. an ſit certum hēre mandatū.ic nō cauet: ut. C. de ſatiſda. l. i. Aut certū eſt ꝙnō hꝫ. ⁊ tūc ēt cū ſatinō admittit̉: vt. ff. de neg. ge. ſi pupilli. §. fi.aut dubiū ē. ⁊ tunc ẜnP. ē ī electiōe rei. vtrūexigat ꝓbationē mādati. a procuratore: an ſatiſda. recipiat: ⁊ eſt ꝓeo. arg. ī auc. d̓ coll̓. §.eos. col. ix. ſꝫ ibi nō loꝗtur d̓ ꝓcuratore ſꝫ d̓ exactore tributoꝝ. ſed Iocontra. dicit .n. ī electione procuratoris eē: qd̓duorū iſtoꝝ facere velitqꝛ quotiēs ad duo quialternatiue tenet̉ eiuselectō: vt. sͣ. de ac. huic.B. autem diſtinguebatvtꝝ diceret. non habeomādatū ⁊ tūc ꝓbet mādatuꝫ: an dicat dubito.⁊ tunc ſatiſdat. ſed Io.opi. verior eſt. preſtat ētaliam cautionē procurator .ſ. d̓ defendendo euꝫuo a git: vt. ff. de ꝓcur. ẜuuꝫ. §. fi. al̓s denegatur ei actio. ut. ff. d̓ ꝓcu. l. mutus. §. pena.b ¶ Alienaꝝ. ut patresin bonis filiorū: ut. C. d̓bo. ma. l. i. ⁊ d̓ bo. q̄ lib.l. fi. §. vbi āt. Itē orphanotrophi. ⁊ getrophi:vt. C. de epiſco. ⁊ cle. orphanotrophos. Itemſindici: ut. ff. qd̓ cuiuſqꝫ vnluer. no. l. i. §. quibus ⁊. l. nulli. ⁊. l. item. §. i.iconomi uel actores vel⁊. C. de ſa. iā. ec. iubemus. circa pͥn. ibi nulli iconomo ⁊. C. de ep̄i. ⁊ cle.oēs ꝗ vbiqꝫ. §. hoc nihilominꝰ. item apocripharij vt in aucͣ. quō opor.epiſ. §. illud. item magiſtratus noīe municipij: ut. C. d̓ iureiur. ꝑꝑ calū. l.c ¶ Inferunt. ſcꝫ per procuratorem. qd̓ eſt intelligendum ſi pͥus ipſi liteꝫ.i. §. i. iſti .n. pn̄t. inferre ꝑ alium litem vt hic ſubijcit.ꝯteſtentur ⁊ ſic litiū dn̄i efficiantur. ut. C. d̓ ꝓcu. l. neqꝫ. al̓s nō. cuꝫ nō dn̄iſꝫ adminiſtratores ſunt: ⁊ procurator a dn̄o dꝫ ꝯſtitui: ut. ff. de ꝓcu. l. i. inpͥn. ſed ſi ip̄e ſupradicte perſone agunt nunꝗd de rato cauent vel de iudicato ſolui ſi conueniuntur; rn̄. non ut. C. de admi. tu. l. tutores debita. ⁊. l. ſācimus. §. defenſionem. ſed tn̄ in tutore vr̄ dicere lex cōtra. ſi ſit incertum deofficio ſuo: ut. ff. de admi. tu. l. vulgo. ſꝫ certe ibi non dicit ꝙ debeat de rato cauere. ſꝫ ꝙ reus dānum n̄ ſubibit ꝓpterea ꝙ nō ſit tutor. ſꝫ q̄ ē ratio ꝙꝓcuratores ſatiſdant ſꝫ ſupradicte ꝑſone n̄? R. qꝛ p̄dicte ꝑſone qͣſi dn̄i ſūt:vt. ff. pro ēpto. l. fundū. §. ſi tutor. ⁊. C. de epiſ. ⁊ cleri. l. orphanotrophoslꝫ ī ꝓcuratoribꝰ ſecꝰ. qꝛ non ſunt dn̄i v̓e ſed ficte: ut. ff. de ꝓcu. l. i. in prin.d ¶ Preſens. preſentem accipe ēt ſi ſit in hortis vel in ꝯtinentibus edificiis. ut. ff. de procu. l. pn̄s. ⁊. l. qui in foro. ⁊. l. ⁊ ideo.e ¶ Pōt .i. dꝫ ẜm quoſdam. dicunt .n. ꝙ ſi dn̄s eſt pn̄s ip̄e tm̄. dꝫ fideiubere pro ꝓcuratore ſuo. ſi aūt abſens eſt ꝓcurator pōt ⁊ dꝫ fideiuſſores ſuos dare. ⁊ fac̄ pro eis. ff. iudi. ſol. ſi ad defendendum. ⁊. ff. de procu. l. ꝗ 4prio in prin. vel certe dici pōt ꝙ ſi dn̄s eſt p̄ſens. tn̄ poſſet ꝓcur. dare fideiuſſores cū ēt ſine mandato ꝗlibet poſſit alium defendere: vt. C. de ſatiſda..l. i. C. de ꝓcu. l. exigendi. ⁊ ēt inuitum: vt. ff. de ſolu. l. ſolutionem. ⁊ itaroprie accipitur hoc verbum poteſt.f ¶ Exponere. actori vel notario ſcribenti ꝓcuratorem. ex cuius ſtipulatione q̄ritur actori vtilis actio: vt. ff. rem. pu. ſal. fo. l. non quaſi.g ¶ Clauſulis. q̄ clauſule tres ſunt .ſ. de defendendo reo. ⁊ de dolo qd̓ abſit. ⁊ qd̓ ſonat ip̄m v̓bum: ut. ff. iudi. ſol. §. iudicatū ſolui ⁊ hic dr̄.h ¶ Compellitur. per iudicem.i ¶ Heredes eius. nam hꝫ naturam hec ſtipulatio ut ad heredes tranſeatſicut illa de iudicio ſiſti. vt. ff. ſiꝗs cau. l. ſi eum. §. qui in iure.k ¶ Ipſius .ſ. rei.l ¶ Exponenda. a procuratore.m ¶ Uenerit .ſ. reus. ꝗ litem prius ꝯteſtatus eſt ſuo nomine.Fideiuſſor. datus nunc a procuratore. 3neo ¶ Continentur. ergo debet condemnari ꝓcurator preſens.¶ Si uero reus Aliene litis defenſor nemo legitimꝰ cenſet̉: niſi ſatiſdet ſiue hēat mandatum ſiue non. Et procurator interueniens ēt poſt liteꝫconteſtatam tenetur ſatiſdare. h. d. areti.p ¶ Preſto .i. poſt litem conte.q ¶ Satiſdationem. no. ꝙ ſiue interueniat procurator ante lit. conte. v.sͣ. eo. §. ſi v̓o. dꝫ ſatiſdar̄ ſiue poſtea. ut hic. ⁊. C. d̓ ꝯſor. eiꝰ. lit. l. i. nec ob.
qd̓ dr̄ ꝙ debꝫ fieri an̄ lit. ꝯte. ui. ff. d̓ procur. l. pōpo. ⁊. l. ratihabitio. ꝗa ibi interuenit ꝓcurator an̄ lit. ꝯte. vbi āt poſtea īteruēit. ⁊ poſtea ſatiſdat vt dictum eſt.r ¶ Nemo .ſ. procurator.s ¶ Dictum eſt. sͣ. eo. §. ab eius.t ¶ Regia .ſ. ꝯſtantinopolitana. vel dic de veteri roma.u ¶ Caput. accuſatiui caſus eſt. ⁊ facͣ pro hoc. C. de ve. iu. enu. l. i. §. nulli. ⁊. §.⁊ ſi quale.x ¶ Sequi. īmo nō vr̄ inſpicienduꝫ qd̓ ibi fiat. vt. ff. de offi.pͥſi. l. ſꝫ lꝫ. q̄ eſt contra. ſed heceſt intelligenda quādo ex certaſcientia eſt conſuetudo uel lex.non per errorem vt ibi. ⁊ facitad hanc. ff. de legi. ⁊ ſe. con. l.de quibus.y ¶ De ꝑpetuis ⁊t̄. Quia deactionibus eſt dictum ⁊ quedaꝫſunt ꝑpetue ⁊ quedam non. iōde his ponit: ut. jͣ. e. in princi.Item ꝗa quedam tranſitorieſunt ad heredes ⁊ contra heredes. ⁊ de his ponit. jͣ. eo. §.non aūt. Sꝫ meliꝰ reſidet iſtaRubri. immediate poſt tituluꝫde actionibꝰ: qꝛ ꝯtinuatur a remotis nimium eum non ſumꝰin principio libri.Oc loco. Totus iſte tiEtulus diuiditur in tres ꝑtes. Primo pōit regulā ⁊ exceptionem .ſ. q̄ actiōes ſunt perpetue. Scd̓o ponit regulam ⁊exceptioneꝫ .ſ. que actiones ſūttranſitorie ad hr̄des. Tertioponit nouum caſuꝫ. Scd̓a ibi.non oēs aūt. Tertia ibi. ſupereſt Et. h. d. Actiones ciuilestam reales ꝙͣ perſonales ſūt ꝑpetue. pretorie v̓o penales regulariter durant āno: qd̓ falliterperua eſt: p̄toria vr rei perſecutorie perpetue ſunt. h. d. aretinus.in actione furti manifeſti: quez ¶ Hoc loco. ex. l. xij. tab. ut fami. her. ut. ff. fa. her. l. i. Itē noxalis de pauꝑieut. sͣ. ſi qͣdru. pau. fe. di. in prin. Itē de noxali. ut. sͣ. de noxa. §. ſinautem.a ¶ Conſulto. ut hr̄ditatis petitio: ut. ff. de peti. bere. Item veniūt. §. p̄die. ⁊. C.de peti. here. l. fi. in prin. item ſiquis clauum de naui abſtulerit: cuius cā tota nauis perijt. ut. ff. de incen. rui. nau. l. ij. §. ſenatus.b ¶ Conſtitutionibus ut venditione ex lege que dat̉ ex cōſtitutionibus ꝗbuſlibetpoſt. l. xij. ta. ꝯſtitutis: ut. ff. de ꝯdi. ex le. l. vnica. ⁊. ff. ad. l. iul. de adul. qd̓ aūtex his ⁊. C. de do. l. ſiquis ar. §. fi. ⁊ sͣ. de act. §. tripli. uel ex quacūqꝫ alia parteiuris ut plebiſcito: ut patet ī. l. aquil. ut. sͣ. ad. l. aquil. §. ceterū ⁊. ff. ad. l. aquil..l. i. Nam ꝗnqꝫ ſunt partes iuris preter pretorium: ut. sͣ. de iure natu. §. ꝯſtat. ⁊totum eſt ius ciuile: ut. ff. de iuſti. ⁊ iu. l. ius aūt. ⁊ actōes ex eo deſcendentes ſuntperpetue vt hic dicit .i. ſine prefinitione tꝑis ẜm antiqua tempora. ſꝫ ſacre ꝯſtitutiones in perſonalibus metas impoſuerunt. xxx. an. ut. C. de preſcrip. xxx. vl̓. xl.anno. l. ſicut ⁊. l. oēs: ⁊. C. quibus non obijcitur lon. tem. p̄ſcrip. l. neqꝫ vnū. ⁊.C. de anna. excep. l. i. ⁊ de ꝯſti. pe. l. ij. In realibus aūt imponitur meta per cōſtōnes in rebus mobilibus trium annoꝝ in immobilibus. x. an. inter preſentes. xx. inter abſentes. ⁊ hoc qn̄ titulum hꝫ poſſeſſor. al̓s. xxx. an. vt. C. de uſuca.tranſfor. l. i. ⁊ sͣ. de vſuca. §. i. In hypothecaria etiam que eſt in rem certa ſtatu.untur tempora. uel. x. uel. xx. vel. xxx. vel. xl. an. ut. C. ſi aduer. cre. l. diuturnuꝫ⁊. C. de preſcrip. xxx. an. cum notiſſimi. ⁊ de anna. excep. l. i. ſed quomodo erat ꝑpetua rei vendicatio ẜm antiqua tempora immo temporaliſſima. vt. sͣ. de vſuca. in prin. Rn̄. ꝙ hic dicit ꝙ erant perpetue .ſ. perſonales. ſed meta imponiturtam in realibus ꝙͣ in perſonalibus. item caue tibi quia due perſonales ſunt ciuiles que durant per annum tm̄. vna iniuriarum que deſcendit ex lege cornelia: ut.C. de iniur. ſi non conuicij. alia que datur ex. l. iul. repctundarum. vt. ff. ad. l.iul. repetunda. l. ij.c ¶ Eas .ſ. penales. ⁊ tunc non eſt neceſſe plerunqꝫ. vel ſi habes plerūqꝫ expone¶ ¶ Plerunqꝫ. hoc dicit propter p̄torias rei perſecutorias q̄ perpetue ſunt niſireſciſſoria que annalis eſt. qꝛ contra ius ciuile datur: ut. ff. de act. ⁊ ob. l. in honorarijs ⁊ sͣ. de ac. §. rurſus ⁊. jͣ. e. §. item. niſi in redibitorijs que dātur ad tpͥs lꝫrei ſint perſecutorie: nt. ff. de edi. edi. ſciendum. §. fi. qꝛ dat̉ contra id qd̓ ꝯuenerunt contrahentes. item fallit dicta regula. ff. qd̓ fal. tu. l. huius actionis. §. hasactiones. ⁊ que in frau. cre. l. ait. pretor. §. annus ⁊. C. de dolo. l. fi. ⁊. ff. d̓ eo perquē factum eſt. l. i. §. pe. ſi aūt. ſunt penales pretorie: locum habet qd̓ hic dr̄ vtſint annales: ſiue ſint penales ex vtraqꝫ parte ſiue ex altera tm̄: ut. ff. de calū. l..i. ⁊ de in ius uo. l. pe. ⁊. ff. de alie. iu. l. poſt annum.e ¶ Annū .ſ. utilē. nam de talibus annis pretores loq̄bantur: ut pꝫ. ff. de vi ⁊ viar. l. i. §. annus. ⁊. ff. de edi. edic. l. ſciendum. §. fi. niſi in caſu vbi eſt inutilis adſui principium. ſed ꝯtinuus ad ſui ꝓceſſum. ut. de calū. annus.f ¶ Aliquando. ecce quare dicit plerūqꝫ.
k