Quartus De obligationibꝰ q̄ ex delicto naſcūt̉
39
vtendas acceꝑit ita furtū cōmittere ſi ſe ītelligāt id inuito dn̄o face̓ꝫeūqꝫ ſi ītellexiſſet nō ꝑmiſſuꝝ: at ſiꝑmiſſuꝝª credāt extra crimē uideri. optīa ſane diſtinctiōe: qꝛ furtū ſine affectu furādiᵇ nō committitur.¶ Sꝫ ⁊ſi credat aliꝗs īuito dn̄o rēcōmodataꝫ ſibi ꝯͣctare: dn̄o autemvolēte id fiat: dr̄ furtūᵉ nō fieri. Unde illud queſitū eſt cuꝫ Ticius ſeruū Meuij ſollicitauerit vt quaſdāres dn̄oᵈ ſurripiat ⁊ adᵉ eū ꝑferat: ⁊ſeruꝰ id ad meuiū ꝑtuleritᶠ Meuiꝰaūt dū vult ip̄m ticiū ī ipſo delictocōprehēdere ꝑmittit ẜuo quaſdaꝫres ad eū ꝑferre: vtꝝ furti aūt ſeruicorrupti iudicio teneat̉ ticiꝰ an neutro. Et cū nobis ſuper hac dubitatiōe ſuggeſtū eſt: ⁊ antiquoꝝ prudētiū ſuꝑ hoc altercatiōes ꝓſpeximꝰ:quibuſdā neqꝫ furti neqꝫ ẜui corrupti actionē ꝑſtantibꝰ: quibuſdaꝫfurti tm̄ modo: nos huiuſmodi calliditatibus obuiare volētes ꝑ nr̄aꝫd̓ciſionēᵍ ſancimꝰ n̄ ſolū furti actionēⁿ: ſꝫ etiā ſerui corrupti cōtra euꝫdari. lꝫ enī idē ſeruus d̓terior a ſollicitatore minime factꝰ eſt: ⁊ iō nonꝯcurrāt reguleᵏ q̄ ſerui corrupti actionē īducerēt: tn̄ ꝯſiliū corruptoris ad ꝑniciē ꝓbitatis ẜui introductū ē: ut ſit ei pēalis actio īpoſita: tāqͣꝫ ſi re ipſa fuiſſet ſeruꝰ corruptꝰ: ⁊ne ex huiuſmodi īpūitateᵐ ⁊ ī aliuꝫſeruū qui facile poſſet corrūpi talefacinus a ꝗbuſdāⁿ ꝑpetret̉. ¶ Interdū ēt liberoꝝ hoīum furtuꝫº ſit:veluti ſi ꝗs liberorū noſtrorū ꝗ inptāte noſtra ſunt ſurreptus fuerit.¶ Aliqn̄ etiaꝫ ſue rei furtū quiſqꝫcōmittit. ueluti ſi debitor rē quā creditori pignoris cā dederit ſb̓traxeritꝰ. ¶ Interduꝫ furti tenet̉q qui ⁊ipſe furtū non fecit: qualis eſt is cuius oꝑe ⁊ conſilio factuꝫ eſt: in quonumero eſt qui tibi nūmos excuſſit: vt alius eos raperet. aut tibi obſteterit vt aliꝰ rē tuaꝫ exciperet veloues vel boues tuos fugauerit: vtalius eas exciperet. ⁊ hoc veteresſcripſerunt de eo qui panno rubrofugauit armentū. ſꝫ ſi ꝗd eoꝝ ꝑ ladli ttixi
ſciuiāᶠ: ⁊ n̄ data opera vt furtuꝫ admitteret̉ factū ē: in factūᵗ actio dari debet. At vbiᵛ ope Meuij ticiusfecit furtū ābo furti tenēt̉. ¶ Ope⁊ ꝯſilio eiꝰ quoqꝫ furtū admitti videt̉ qui ſcalas feneſtris ſupponitᵉ:forte aut ipſas feneſtras vel oſtiuꝫeffregit vt aliꝰ furtū faceret: que ferramēta ad effringendū: aut ſcalasvt feneſtris ſupponerent̉ cōmodauerit: ſciens cuiꝰ rei gr̄a cōmodauerit. ¶ Certe ꝗ nullā opē ad furtuꝫfaciendū adhibuerit: ſꝫ tm̄ ꝯſiliumdederit atqꝫ hortatꝰ eſt ad furtū faciendū nō tenet̉ʸ furti. ¶ Hiqui inparentū vel dn̄oꝝ ptāte ſunt: ſi reꝫeiꝰ ſurripiāt furtū ꝗdē faciūt: ſed ⁊res ī furtiuā cāꝫ cadit: nec ob idᶻ abvllo vſucapi pōt anteqͣꝫ ī ptātē dn̄ireuertat̉: ſꝫ furti actio nōª naſcit̉: qꝛnec ex alia cā vlla p̄t īter eos actionaſci. Si v̓o oꝑe ⁊ conſilio alteriusfurtū ſcm̄ fuerit: qꝛ vtiqꝫ furtū cōmittit̉: ꝯueniēter ille furti tenet̉: qꝛverū ē oꝑe ⁊ ꝯſilio eiꝰ furtū factuꝫeē. ¶ Furtiᵇ āt actioᶜ ei ꝯpetitᵇ cuiꝰītereſt rē ſaluā eē. lꝫ dn̄s n̄ ſit: itaqꝫnec dn̄o al̓r cōpetit qͣꝫ ſi eius īterſitrē non perire. vnde cōſtat creditorē de pignore ſurrepto furti actiōeagere poſſe: etiaꝫ ſi idoneū debitorē habeat: qꝛ expedit ei pignori potius incūbere qͣꝫ in ꝑſonam agere:adeo quidē vt quāuis ipſe debitoreā rē ſurripuerit nihilominus creditori cōpetit actio furti. ¶ Iteꝫ ſifulloᶠ poliēda curādaue: aut ſarcinator ſarciēda veſtimēta cū mercede certa conſtituta acceperit: eaqꝫfurto amiſerit: ipſe furti habeat actionē nō dn̄s: qꝛ dn̄i nihil ītereſt eārē non perire cū iudicio locati a fullone aūt ſarcīatore rē ſuā ꝑſeꝗ p̄t.¶ Sꝫᶠ ⁊ bōe fidei ēptori ſurreptare quā emerit quamuis dn̄s non ſitoīno cōpetit actio furti quēadmodū ⁊ creditori. ¶ Fulloni v̓o ⁊ ſarcinatori nō aliter furti actionē ꝯpetere placuit qͣꝫ ſi ſoluendo fuerint:hoc ē ſi dn̄o rei eſtimationē ſoluere poſſintᵍ. nā ſi ſoluendo non ſūt:tunc quia ab eis ſuum dn̄s conſeꝗ113
qꝛ uolūtas diſtīguit maleficia: ut. ff. e. ꝗ īiur. ī fi. i. rn̄. ⁊ facit. C. ad. l. cor.de ſic. l. i. ⁊. ff. ſi cer. pe. l. ꝙ te. a ¶ Permiſſurū. ꝗd ſi hoc credidit.ſ. dn̄ꝫ ꝑmiſſurū ſꝫ ſtulte credebat; rn̄. furti nō tenet̉ cū nō fiat .ſ. furtū abſqꝫ affectu: ut hic ſubijcit. ⁊ sͣ. d̓ uſuc. §. itē ſi is. ſed actione ex eo ꝯͣctu ut cōmodati: uel ſil̓i bn̄ tenetur: ut. ff. e. ꝙ ſi re tibi commodata. ſꝫ ſecꝰ ſi ſtulteopinor te permiſſurumrē tuam acciper̄: ut. ff. d̓fur. ſ. quas. §. uetare.b ¶ Furādi. niſi in ducbꝰ caſibꝰ: ut dixi. sͣ. e. §. iAāliFtate lꝫ credat dn̄ꝫ īuitū:furti nō tenet̉ niſi ī vnocaſu .ſ. corrūpēte ẜuumalienū. h. d. are.c ¶ Furtū .ſ. ut furti actōnaſcat̉ furtum tn̄ ſit ẜmquoſdā. ſꝫ certe īmo necfuriū fit ut. ff. e. l. int̓ omnes. §. pe.Dn̄o .i. meuio.c ¶ Ad eum .ſ. ticium.f ¶ Pertulerit .i. dn̄o h̓denunciauerit. ut. C. detur. l. ſi ꝗs ꝑſuaſerit. ac.g ¶ Deciſionē. ut. C. d̓ẜ. cor. l. ſi ꝗs ꝑſuaſerit.h ¶ Actionē. ſpāle ē qd̓hic dr̄: al̓s nō ſit furtumuolēti: ut. sͣ. ꝓx. §. ⁊. ff. d̓do. īterui. ⁊ vx. l. de eo īfi. q̄ ē cōtra. ſꝫ vr̄ ꝙ nechoc caſu d̓beat eē ſpāle:ut. C. d̓ ẜ. fug. l. quicunqꝫ. §. fi. ſꝫ ibi īcipit malicia a dn̄o. hic aūt ab ipſo corrūpēte.i ¶ Licet .i. ꝙͣuis.k ¶ Regle. qͣs regl̓ashēmꝰ. ff. de ſer. cō. l. i. īpͥn. ⁊ ꝑ totū titulum.l ¶ Perniciē .i. deſtructionem.Impunitate. ſic. jͣ.mti. i. ſed nedū talia.n ¶ Quibuſdā. Iteꝫ viuniꝰ pena ſit metꝰ multoꝝ: ut. C. ad. l. iul. repetū. l. i. Et no. hūc. §. pūtre affectū ⁊ ſi nō ſeqͣtureffectꝰ: ſic. C. d̓ ep̄i. ⁊ cle.l. ſi ꝗs nō dicā. ⁊. C. dehis ꝗ ad ec. con. l. pn̄ti.ar. ꝯͣ. ff. d̓ pe. l. cogitationis. ſꝫ certe hic cogitatioiā d̓uenerat ad aliquemactū vn̄ nō erat nudaut. C. ad le. tul̓. ma. l. ꝗſquis. ⁊. ff. qd̓ ꝗſqꝫ iur. l.iij. §. fi.ifempigeporat tarisIn ficōmitti. h. d. are.o ¶ Furtū. nō rōe dn̄iſed maleficij. ⁊ iō ex hocmaleficio non ciuilit̓ ſedcrimīalit̓ agit̉. nā cū ſitliberū corpꝰ non recipiteſtimationē: ut. jͣ. de obli. q̄ et qͣſi delic. §. ab hoīe. crīaliter āt exͣ ordinē agit̉: ut. ff. e. l. fi. i d̓ priua. de. l. fi. mater v̓o nō agit. ſed ⁊ pater nō agit ꝯditione furtiua cum ipſa ad poſfeſſionem ul̓ proprietatem cōpetat: quoꝝ neutꝝ in filio habemꝰ:ut. ff. e. l. eum q. §. ſi filius. ⁊. l. mater. in pͥn. §. liberorū. ⁊. ff. de acꝗ. poſ..l. cū hr̄des. §. fi. ⁊ de rei uen. l. i. §. ꝑ hanc.o. Debitor ꝗ ſurripit rē pignoratā creditori furti tenet̉. h.XAladiitor ī oībꝰ poſſideat pignꝰ p̄terꝙͣ ad uſū: ut. l. ſeruinoīe. ⁊ qd̓ ibi bar. ff. d̓ ufuca. gͦ ip̄e d̓bitor ſubtrahēdo dr̄ furiū ꝯmittere.pͥmo reſpectu poſẜonis qd̓ fieri pōt ut. sͣ. eo. §. i. Scd̓o qꝛ ꝯmittit furtuꝫreſpectu iurꝭ ⁊ cautiōis ſiue ſecuritaꝭ quā creditor hēbat incūbēdo in ip̄aꝫrē pignoratā: qꝛ ſuaereſt ut. l. itaqꝫ. §. i. ff. e. Et illi cuiꝰ intereſt daturactio furtifeſti in prin. cū ibi no. C. e. Are.
p ¶ Subtraxerit. ſed hec res non efficitur furtiua: vt. ff. de vſuca. ſequitur. §. ſirem. ⁊. ff. pro ēp. l. ſi rem. vnde dic ꝙ qn̄qꝫ ē res furtiua ⁊ ſit furtum: ⁊ naſcituractio ſurti vt fere in toto hoc ti. ⁊. ff. c. ⁊. C. e. Interdum nullum eorum ē vt ſi remea vtar. Interdum furtum ſit ⁊ res furtiua ſed actio furti n̄ naſcitur: ut. jͣ. e. §.hi qui. Interdū furtū ſit ⁊ actio naſcit̉. ſꝫ n̄ ſit res furtiua. ut hic dicitur.¶ Interdum furti. Nō ſolū principalis furtum commutit: ſꝫ ēt opē pͥſtās furti tenet̉. ⁊qui ꝑ laſciuiā nō vt furtum fiat furto p̄ſtat opē nō obligaturfurti. h. d. are.q ¶ Furti tenet̉. ⁊ nō manifeſtilꝫ ēt deprehēdatur. ut. ff. e. l. iscui.r. ¶ Aliꝰ. facit ad hoc. ff. ad. l.aquil. ſi ẜus ẜuum. §. ſi quisd̓ manu mihi. ⁊. ff. e. l. furti. §.pe. ⁊. l. qui ſeruo.s ¶ Sed ſi quid eorum ꝑ laſciuiam .i. ſtulticiam.t ¶ In ſcm̄. .i. vtilis. l. aꝗl. ſi corpora leſa ſint alioꝗn ſubſidiaria. ut. jͣ. ad. l. aꝗl. §. fi. ⁊. §. pe.u ¶ At vbi. aduerſat̉ proximodicto vbi dicit dari in factum.x ¶ Ope. ſuppōit. no. hic daricōſiliū ſolo fc̄o al̓s dr̄ cōſiliumhoīs intentio uel propoſitū: vtff. e. ſi ꝗd fur. §. i. Itē dr̄ ꝯſiliūqd̓ alij dat̉ bonū vl̓ malū: ut..ff. e. ī furti. §. fi. ī fi. Itē cōſiliūdicit̉ qd̓ capit̉ a multis: vt. C.de le. ⁊ cō. l. humanum.y ¶ Certe. nō tenet̉. cū al̓s eſſetfacturꝰ furtū ēt ſine cōſilio huius al̓s tenetur uterqꝫ: ut. ff. defur. ꝗ ẜuo. ⁊ d̓ v̓. ſig. l. ſepe. aliud vr̄ ī actōe ẜui corrupti vbitenet̉ ēt ſi al̓s eēt facturus. necn. oꝫ laudādo augeri malitiaꝫvt. jͣ. ad. l. aꝗl. §. ceterꝝ. ⁊. jͣ. d̓act. §. ī qͣdruplū. ⁊. ff. d̓ ẜ. cor.l. i. §. ꝑſuader̄. ſꝫ q̄ ē rō: rn̄. qꝛ h̓agitur ex d̓licto ſecuto poſt perſuaſionē n̄ aūt ex ip̄a ꝑſuaſione⁊ iō diſtinguit̉: an erat al̓s facturus uel nō. ſꝫ in alijs caſibꝰex ipſa ꝑſuaſione agit̉ quicꝗdpoſtea ſequat̉: ut. sͣ. eo. §. vn̄ illud. dūmodo non ex interuallonimio ſequat̉: ut. ff. de ẜ. cor. l.in hoc ⁊. l. neracius. Itē ē ꝯͣ. jͣ.d̓ iniur. §. nō ſolū. ſꝫ ibi nō eratal̓s facturus. ⁊ fecit.¶ Hi qui Filiꝰ ⁊ ẜuꝰ ſurripiendo pr̄i uel dn̄o furtū cōmittūt: ⁊ res efficit̉ furtiua lꝫ actiofurti n̄ naſcat̉. ꝗ tn̄ opē. uel cōſiliū d̓derit tenet̉ furii. are.z ¶ Nec ob id. qd̓ uerum ē niſifuerit lis eſtīata uel dn̄s vēdiderit furi exͣneo: vt. sͣ. e. l. ꝙͣuisa ¶ Non naſcit̉. niſi ſit filiushn̄s caſtrenſe peculiū uel quaſicaſtrenſe ubi filiꝰ tenet̉ pr̄i ⁊ pr̄filio. idem ⁊ de vxore qd̓ hic defilio dr̄: ut. ff. e. ſi quis vxori. īprin. ⁊ in. §. i.¶ Furti autem. Actio furti ꝯpetir illi cuiꝰ ītereſt furtū factū nō eſſe. Are. b ¶ Furti āt. cuiꝰ ītereſt ēt modice: ut. jͣ. ii. i. §. fi. ⁊. ff. vibo. rap. l. ij. §. ⁊ general̓r. Itē oꝫ ꝙ īterſit ex iuſta cā ⁊ ꝓbabili. naꝫ ſi ē malefideipoſſeſ. uel huiꝰ rei fur. furti nō aget: ut. ff. e. l. itaqꝫ. circa principium. ⁊. l. eum ꝗemit. §. hi. aūt. ſꝫ ſi bonū innitiuꝫ habuit ut qꝛ ſibi ꝯmodauit ul̓ locauit: hꝫ actionē furti. ⁊ h̓ ē caſus ī quo furti agere pōt: ut. ff. e. ꝗ uas. §. ſi ego tibi.c ¶ Actio. res tn̄ nō ē furtiua. ut dixi. sͣ. eo. §. aliqn̄.d ¶ Competit. contra debitorem qui ſurripuit.Iteꝫ ſi fullo. Itē ille qui tenet̉ ex locato in aliqͣ re ſi ſurripiat̉ hꝫ furti actionē. idē ī bonefidei ēptore. h. d. are. e ¶ Fullo. ſarcinator. qui ſunt dic. utsͣ. mā. §. fi.ſ ¶ Sꝫ ⁊ bonefi. facit. ff. e. l. itaqꝫ.g ¶ Fſſint.īmo vr̄ ꝙ ſemꝑ dn̄s d̓beat furē ꝯuenire: ut. ff. loca. ⁊ cōdu. l. cuꝫ inplures. §. veſtimenta. ſed ibi de act. in rem. uel condi. fur. dicit. hic autē de act.irtiua.
h iij