Liber.

Um ſit expoſitū ſuꝑiorilibro de obligationibusq̄ ex cōtractuª ⁊ ex qͣſi cōtractuʰ: ſeꝗtur vt d̓ obligationibꝰ ex maleficioᶜ ⁊ quaſi exmaleficio diſpiciamus. ſedᵇ ille quidē vt ſuo loco tradididimꝰ in quatuor genera diuidunturᵉ: heᶠ verovnius generis ſunt. nam oēs ex renaſcuntur. ideſt ex ipſo maleficioveluti ex furto: rapina: aut dānoaut iniuriaᵍ. ¶ Furtūⁿ .n. eſt ꝯtractatio rei frauduloſaᵏ vel ipſiusˡrei vel ēt vſusᵐ eiꝰ poſſeſſioniſueqd̓ legeº naturali ꝓhibitū ē admittere. ¶ Furtūᵖ enim vel a furuo. i.nigro dictū ē eo ꝙ clā ⁊ oibſcure fit⁊ plerūqꝫ nocte: vel a fraude: vl̓ aferendo .i. auferendoq vel a grecoſermone ꝗ fures appellant̉ furioſo ⁊ grecidixerūt.Furtoꝝ āt duo ſunt genera manifeſtū ⁊ nō manifeſtū. naꝫ ꝯceptū⁊ oblatū ſpetiesᶠ potiꝰ actiōis ſuntfurto coherentes qͣꝫ genera furtorū ſicut inferiꝰ apparebitˢ. ¶ Manifeſtus fur ē quē greciappellant: nec ſolū is ꝗ in ipſo furto deprehendit̉: ſed etiā is ꝗ in eoloco deprehēdit̉ quo furtū ſit: veluti ꝗ in domo furtum fecit ⁊ nondūegreſſus ianuā dep̄hēſus fuerit:⁊ ꝗ in oliueto oliuarū: aut in vineto vuarū furtū fecit: qͣꝫdiu in eo oliueto aūt vineto dep̄henſus fuerit:immoᵗ vlterius furtū manifeſtū eſtextēdēdū: quādiu eā re fur tenensviſus vel dep̄henſus fuerit ſiue inpublico ſiue in priuato: vel a dn̄ovel alio anteqͣꝫ eo ꝑuenerit quo deferre aut deponereˢ rē deſtinaſſet.ſꝫ ſi ꝑtulit quo deſtinauit: tn̄ ⁊ ſi deprehēdat̉ cū re furtiua nō ē manifeſtus fur. Necᵗ manifeſtuꝫ furtū qd̓ſit ex his que diximus intelligitur.nā qd̓ manifeſtū nō eſt id .ſ. nec manifeſtū eſt. ¶ Cōceptū furtū dicit̉

cū apud aliquē teſtibꝰ pn̄tibus furtiua res q̄ſita ⁊ inuenta ſit. naꝫ in eūpropͥa actō ꝯſtituta ē: qͣꝫuis fur nōſit: q̄ appellat̉ ꝯcepti. ¶ Oblatuꝫfurtū dr̄ cū res furtiua ab aliqͦ tibioblata ſit: eaqꝫ apud te cōcepta ſitvtiqꝫ ſi ea mēte tibi data fuerit vtapud te potius qͣꝫ apud eū ꝗ dederit conciperet̉. nā tibi apud quē cōcepta ſit ꝓpria aduerſus eū qui obtulit qͣꝫuis fur non ſit conſtituta eſtactio q̄ appellat̉ oblati. ¶ Eſt aūtprohibiti furti actio aduerſus eū ꝗfurtū q̄rere teſtibꝰ pn̄tibꝰ volenteꝫꝓhibuerit. ¶ Preterea pena cōſtituit̉ edicto pͥtoris ꝑ actionē furtinō exhibiti aduerſus eū: ꝗ furtiuaꝫrē apud ſe q̄ſitā ⁊ inuētā non exhi.buit. ſed he actiones .ſ. cōcepti ⁊ oblati ⁊ furti prohibiti: necnon furtinon exhibiti in deſuetudinem abierunt. Cū enim reꝗſitio rei furtiuehodie ẜmʸ veterem obſeruationēnō ſit: merito ex conſequētiaᶻ etiaꝫprefate actiones ab vſu cōi receſſerūt: cū manifeſtiſſimū ſit ꝙ oēs ꝗſciētes rē furtiuā ſuſceperīt ⁊ celauerīt furti nec māifeſti obnoxij ſūt.¶ Penaª manifeſti furti qͣdrupliē tam ex ẜuiᵇ qͣꝫ ex liberi ꝑſona: necmanifeſtiᶜ dupliᵈ ē. ¶ Furtū autēſit nō ſolū cū ꝗs intercipiendi cā rēalienā amouet ſꝫ generaliter cū ꝗsalienā rē īuito dn̄oᶜ ꝯͣctat. ¶ Itaqꝫ ſiue creditor pignor̄: ſiue is apd̓quē res d̓poſita ē ea re vtat̉: ſiue isꝗ rē vtēdam accepit in aliū vſumeā tranſferat qͣꝫ cuius gr̄a ei dataeſt: furtū cōmittit: veluti ſi ꝗs argētū vtēdū acceꝑit quaſi amicos adcenā inuitaturus: ⁊ id peregre ſecum tulerit. aūt ſi quis equum geſtandi cauſa commodatum ſibi lōgiꝰ aliquo duxerit: qd̓ veteres ſcripſerūt d̓ eo ꝗ in aciē equū perduxiſſetᵍ. ¶ Placuitʰ tamen eos ꝗ rebus cōmodatis aliter vterētur qͣꝫ

in ſuiſte ti. in noue̓ ꝑtes diuiditur. Primocōtinuat iſturecūdo ponit diffinitionem alluſionē ⁊ diuiꝫ ē cōtractatio. Tertio poInit duo genTertia ibi. Furtorumautem. Quarto intur ibi.urtiautem fit. Quinto qn̄opē ibi. Interduꝫ furti. Sextoqn̄ illi ꝗ ſunt in ptāte alteriusdn̄o vel pr̄i furantur ibi. hi quiSeptīo cui competit actio furtiibi. furti autem actio. Octauoan īpubes committens furtuꝫteneat̉. ibi: in ſumma. Nono ⁊vltīo ponit q̄ ſit v̓a pena furtimāifeſti. ibi. Furti act. ⁊. h. d.Oīs obligatiō ex delicto naſcitur ex re .i. ex maleficio. aret.a ¶ Ex contractu. vt. sͣ. de oblig. ex contractu.b ¶ Ex quaſi contractu. vt. sͣ.de ob. ex quaſi cōtractu.c ¶ Ex maleficio. caue tibi qꝛlꝫ hic ꝓmittat dicere de his oībus. nō tn̄ dicit in hoc ti. d̓ hisq̄ ſunt ex quaſi maleficio: ſꝫ dicvt. jͣ. d̓ obli. ex quaſi maleficionec ēt de oībus q̄ ex maleficio.ſed de ſolo furto agit̉ in hoc ti.ſicut ⁊ al̓s rubri. eſt generaliorꝙͣ ſit ter. ut. ff. ſi cert. pet. ⁊ decondi. īde. ⁊. C. d̓ re. cre. ⁊ iureiu. nā nō dicit ibi d̓ rebꝰ creditis. ſꝫ in ſequētibꝰ ti. poſt illuꝫ.¶ Sed ille .ſ. q̄ ſunt ex cōtratu nō aūt repetit eas q̄ ſunt exquaſi cōtractu.e ¶ Diuidunt̉ .ſ. re vbis lr̄is⁊ cōſenſu. vt. sͣ. de ob. §. fi.f ¶ Pe .ſ. que ſunt ex maleficio: vel quaſi.z ¶ Iniuria. ſed nōne ſit iniuria v̓bis vt ꝯuicio: vt. ff. de iniur. l. i. §. iniuria. Itē lr̄is infamatorijs: vt. ff. de iniur. l. lexcor. §. ſi ꝗs librū. ⁊ .jͣ. de iniurijs. §. i. Sed certe ⁊ tūc ex maleficio ſit: ⁊ ſic re ſit: quia maleficium ſit verbis vel litteris ⁊ſic habet locum quod hic dicitur.urtum eſt. Hic ponit̉diffinitio ⁊ alluſio furti. ⁊ quogenera furtorū. Et fur māifeſtus dr̄ ꝗ cū furto inuentꝰ eſt:uel in loco priuato vel publicoan̄ꝙͣ perueniat ad locum deſtinatū ꝓ redditu. h. d. areti.h ¶ Furtū .n. ē cōtractatio ⁊cͣ.⁊ facit exͣ de elec. c. duduꝫ. hocexigit̉ in furto ⁊ ſine ea non ſitfurtū lꝫ volūtas vel alia verbauel ſcriptura interueniat ut. ff..e. ſi ꝗs vxori. §. neqꝫ uerbo. ⁊.l. inficiādo. in prin. ⁊. l. i. §. ſola. Qn̄qꝫ tn̄ ſine ꝯtractatiōe ut in charta raſa: ut. ff. e. ꝗ tabulas. §. fi. ⁊. l. ſiquisvxori. §. aſinū. ſed certe ibi cōtractatio interceſſit ut generaliter contractationemaccipiamus lꝫ non fuerit ibi amotio.i ¶ Rei. ſubaudi mobilis. nā de īmobili non pōt fieri furtū: vt. sͣ. de uſuca. §. ꝙaūt. niſi in caſu vt in creta. ſed certe iam illa eſt mobilis: ut. ff. e. l. ſi crete fodiēde.Itē ſubaudi corꝑales. nā de incorꝑalibꝰ nō ſit furtū cū nec cōtractatio in his eſſepoſſit vt. ff. de acꝗ. re. do. l. ſeruus. §. incorꝑales. Item ſubaudi aliene quia reimee nō facio furtū in eo qd̓ ē meū. ſed ſecus in cōi: ut. ff. e. ſi ſocius. idem̄ ⁊ ſi eſtnullius ut hereditarie nō ſit furtū: ut. ff. eo. hr̄ditarie. ⁊ iō dixi ſubaudiri aliene.Frauduloſa. hoc iō dicit qꝛ ſi credat ſibi licere nō facit furtū. jͣ. ti. i. quia tn̄.Itē ſi credat dn̄m ꝑmiſſuꝝ nō facit furtū: ut. jͣ. e. placuit. in duobus tamen caſibus vr̄ furtū fieri ēt ſine fraude furādi ut in eo ꝗ ſaccum pecunie ſurripuit ut etiāfacci noīe furti teneat̉ lꝫ ſaccū nō ꝓpoſuerit furari ſed pecuniam: vt. ff. e. ꝗ ſaccū.ſed certe lꝫ nō pͥncipal̓r ſecūdario tn̄ uoluit faccū ſurripere. alius caſus ē ut. ff. decōdi. ob. ca. l. pe. Itē ſubaudi ad diſtionē q̄ ſit inuito dn̄o. nā eo uolēte nonpōt cōmitti furtū. ut. jͣ. e. placuit.l ¶ Uel ipſius .i. ꝓprietatis ipſiꝰ rei.Iſus. ut habes exēplū. jͣ. e. ti. §. furtuꝫ autem fit. ſed qualiter quadruplicat̉hic? rn̄. uſus eſtimatio tm̄ quadruplicatur ut non pluries extendat̉ pena ꝙͣ d̓lictū

vt. C. de pen̄. l. ſancimꝰ. ⁊ fac̄. C. e. l. vulgari. ⁊. l. ſi ꝗd fur. i. rn̄. §. i. ⁊. §..ij. ⁊. l. verū ē. alij dicūt etiā ipſaꝫ ꝓprietatē d̓bere eſtimari qꝛ nō pōt ſeꝑari vſus a ꝓprietate: vt. ff. e. l. ꝗ iumēta ⁊. l. ſi vendidero. §. cum aūt.n ¶ Poſſeſſionis. ⁊ hoc dico ipſam p.eſſionē duplicari. cum aliud ſitp̄cium rei: aliud poſſeſſionis: vt. ff. vti poſſide. ſi duo. §. fi. ⁊ ſubau. ꝙ hocfecerit aīo lucrandi al̓snon eſt furtuꝫ: ut. ff. eo..l. i. §. i.o ¶ Lege naturali .i. diuina. unde illud. nō facias furtū ⁊c̄. Iteꝫ illudqd̓ tibi non uis fieri alijne feceris. ac.p ¶ Furtum. ꝙ. i. qꝛ.q ¶ Auferendo. qꝛ furaufert.r ¶ Species .ſ. caſus.s ¶ Apparebit. ut. jͣ. e..§. ꝯceptū. ⁊. §. oblatū.t ¶ Immo vlterius. perhoc vr̄ infringi regulaꝑ liberā perſonam nihilacꝗri. ut. C. ꝑ qͣs perſo.no. acꝗ. l. i. qd̓ falſuꝫ ē.qꝛ magis de delicto ſuoꝓprio ꝙͣ alterius factohoc euēit. ut. ff. d̓ uſur.ſi ꝗs ſolutiōi. §. fi. ⁊. ff.qd̓ ui aut clam. l. ꝓhibere. ⁊ ſunt hec uera niſi īcaſu .ſ. cum ſe occultauitille cui fiebat. nam lꝫ furuiſus fuerit tamen ē furnō manifeſtus: ut. ff. defur. l. ſi ꝗs in ſeruituteꝫ.§. ceterum.u ¶ Deponere. ī tm̄ ẜmH. ut ſi ultra mōtes ꝑferre deſtinaſſꝫ tn̄ ſi apprehendat̉ ante erit furmanifeſtus.x ¶ Nec manifeſtum .ſ.qꝛ ꝯtrariorū eadē eſt diſciplina: ut. sͣ. d̓ his quiſunt ſui uel ali. iur. §. i.⁊ facit ad hunc. §. ff. e. l..ij. ⁊. iij. ⁊. iiij. v. ⁊ vi.vij. ⁊ viij. HiConeiActiones furti ꝯcepti: ⁊furti oblati ⁊ furti prohibiti ⁊ furti non exhibiti receſſerunt ab vſu: ⁊ ꝙſcienter reꝫ furto ſubtractam recipit ⁊ occultat tenetur furti non manifeſti. h. d. areti.y ¶ Scd̓m uetetē. īmoſit. ut. ff. d̓ ſer. fug. l. i. §.hec autem. ſed illud eſtſpeciale in perſona ẜui.z ¶ Ex conſequētia. hecnon eſt ſemper bona cōſequentia vt ſublata ſolemnitate vt iō id tollatur qꝛ cum ſolemnitate fiat: vt. sͣ. de verb. ob. §. ſꝫhoc. ⁊. C. de formū. ⁊ impe. ſub. l. i. ⁊. ij.a ¶ Pena manifeſti. que eſt de iure pretoris: ut. jͣ. de perpe. ⁊ tēp. ac. §. i.b ¶ Ex ſerui. hoc tamen caſu ſeruus pro noxa dari poterit: vt. jͣ. de noxa.ac. in prin.c ¶ Manifeſti .ſ. que deſcendit ex lex. xij. tab. ut. jͣ. de noxa. §. ſunt auteꝫſed quare minor pena iure. l. xij. tab. imponitur ꝙͣ per pretorem; rn̄. quiamaius delictum eſt ut. jͣ. ti. proxi. in prin. Preterea tempore legis. xij.tab. pauperiores erant homines. vnde minores pene imponebantur vt.jͣ. de iniur. §. pena.d ¶ Dupli. niſi in caſu: ut. C. de ſer. fug. l. mancipia.¶ Furtuꝫ autem fit. Cōtractatio rei alie inuito dn̄o: furti actionemparit. Cōtractans vero rem quam cōtractare credit probabiliter dominivoluntate: furti non tenet̉. h. d. areti.ud̓.Inuito dn̄o. ⁊ quādoqꝫ etiā volente: vt. jͣ. e. §. vndeꝫf ¶ Itaqꝫ. geſtandi .i. ducendi.g ¶ Perduxiſſet. idē eſt ac ſi alij commodauit. ſpēs .n. furti eſt de alienolargiri: vt. ff. e. ſi pignore. §. i. h ¶ Placuit. intelligāt. ⁊ eſt ratio: