Tertius.De mandato.

3 6

Andatūª ꝯtrahit̉ ꝗnqꝫᵇ moAdis ſiue ſua tm̄ gr̄a aliꝗs tibimādet: ſiue ſua ⁊ tua ſiue aliēa tm̄:ſiue ſua ⁊ aliena: ſiue tua ⁊ aliena.At ſi tua tm̄ gr̄a tibi mandatū ſitſuꝑuacuū ē mādatū ⁊ ob id nullaex eo obligatōᵉ nec mādati int̉ uosnaſcit̉ actio. Mādātis tm̄ gr̄a interuēit mādatū ueluti ſi ꝗs tibi mādet ut negocia eiꝰ gerēsᵇ vl̓ ut fundum ei emēs: vl̓ ut ꝓ eo ſpōdēs.¶ Tua gr̄a ⁊ mādātis vl̓uti ſi mādet tibi vt pecuniā ſub vſurisᵉ credēs eiᶠ ꝗ in rē ip̄ſiꝰᶻ mutuaret̉: autſi uolēte te age cuꝫ eo ex fideiuſſoria cā mādet tibi vt cū reo agas ꝑiculo mādātis: ul̓ ut ipſiꝰ ꝑiculo ſtipuleris ab eo quē tibi d̓legeris ī idqd̓ tibi d̓buerat. ¶ Aliēa āt cā īteruēit mādatū. ul̓ uti ſi tibi mādetꝰ utticij negocia gerēs vel ut ticio fundum emeres vel ut pro ticio ſponderes. ¶ Suaⁱ ⁊ aliēa ueluti ſi de cōmunibꝰ ſuis ⁊ Ticij negocijs gerēdis tibi mādet ul̓ ut ſibi ⁊ ticio funduꝫ emeres ul̓ ut ꝓ eo ⁊ ticio ſponderes. Tua ⁊ aliēa ueluti ſi tibi mādet ut ticio ſub uſuris crederes. ꝙſi ſine uſuris pecūiaꝫ credēsᵏ aliēatm̄ gr̄a ītercedit mādatū. Tuaˡ tm̄gr̄a īteruēit mādatū ul̓uti ſi tibi mādet ut pecūias tuas ī ēptiōes potiꝰp̄dioꝝ colloces qͣꝫ feneres: uel exdiuerſo ut pecūias tuas fenēs potiꝰ qͣꝫ ī ēptiōe p̄dioꝝ colloces. cuigeneris mandatū magis ꝯſiliū qͣꝫmādatū ē ⁊ ob id nō ē obligatoriūqꝛ nēo ex ꝯſilioᵐª mādatiⁿ obligat̉:ēt ſi nō expediat ei cui mandabat̉:cū libeꝝˢ cuiqꝫ ſit apd̓ ſe explorarean expediat ſibi ꝯſiliuꝫ. ¶ Itaqꝫʸſi ocioſaꝫ pecūiā domi te habētemhortatus fuerit aliꝗs ut rē emeres

aliquā vl̓ eā crederes: qͣꝫuis nō expediat eā tibi emiſſe ul̓ credidiſſe n̄tn̄ tibi mādati tenet̉. Et adeo hecita uera ſūt vt q̄ſitū ſit an mandatiteneat̉ ꝗ mādauit tibi ut pecūiaꝫ ticio fenerares. ſed obtīuit Sabiniſnīa obligatoriū eē ī hoc caſu mādatū qꝛ nō aliter Ticio credidiſſesqͣꝫ ſi tibi mādatū eēt. ¶ Illud qͦqꝫmādatū nō ē obligatoriūq qd̓ ꝯtrabonos moresᶠ ē: vl̓uti ſi ticiꝰ d̓ furto aut d̓ dāno faciēdo aūt de īiuriafaciēda mandet tibi: lꝫ .n. penā iſtiꝰfacti noīe p̄ſtiterisᶠ n̄ tn̄ vllā habesaduerſꝰ ticiūᵗ actōeꝫ. ¶ Is ꝗ exeꝗt̉mādatūˢ nō dꝫ excede̓ fines mandati. vt ecce ſi ꝗs vſqꝫ ad cētuꝫ aureos mādauerit tibi ut fūdū emēsvl̓ ut ꝓ ticio ſpōderes. neqꝫ plurisemē debes neqꝫ in āpliorē pecūiaꝫfideiubere: alioꝗn nō habebis cuꝫeoᵉ mādati actōeꝫʸ: adeo ꝙ ut ſabinō ⁊ caſſio placuerit etiā ſi uſqꝫ adcētū aureos cū eo agē̓ uolueris: inutiliter te actuꝝ. ſed diuerſe ſcholeauctores r̄cte uſqꝫ ad cētū aureoste actuꝝ exiſtimāt q̄ ſnīa ſane benignior ē. ¶ Ꝙ ſi mīoris emeris habebis .ſ. cū eo mādati actiōeꝫ qm̄ ꝗmādat ut ſibi cētū aureoꝝ fundusemēturᶻ: is vtiqꝫ mādaſſe ītelligitur: ut mīori ſi poſſit p̄cio emētur.¶ Recteª quoqꝫ mādatū ꝯtractū:ſi dū adhuc ītegra res ſit reuocatūfuerit: euaneſcitꝰ. Itē ſiʳ adhuc ītegro mādato mors alterutriꝰ interueniat .i. vel eius ꝗ mādauerit:vl̓ illiꝰ ꝗ mādatū ſuſceꝑit: ſoluiturmādatū. ſꝫ vtilitatis cā receptū eſtvt ſi eo mortuo ꝗ tibi mādauerattu ignorāſ cū d̓ceſſiſſe executꝰ fuerꝭmādatū: poſſe te agē̓ mādati actōne: alioꝗnª iuſta cā ⁊ ꝓbabit̉ᵇ igno-

¶Ano ponit quot modis mādatū cōtrahit̉ ⁊ illud ꝑ exempla declaratAndatum. Totus iſteti tulus diuidit̉ in quattuor partes. PriSecūdo ꝙ fines mādati nō ſunt p̄tereūdi. Tertio quomō mādatū finiatur ⁊ qn̄ mādatū poſſit renūciari. Quarto ꝙ mādatum dꝫ eſſe gratuituꝫSecūda ibi. Is ꝗ. tertia ibi recte. Quarta ibi. In ſūma. ⁊. h. d. Mandatum obligatorium contrahitur pluribus modis nec obligatur quis ſimandatarij gratia tm̄mandet. ⁊ mādātis tm̄gratia tunc mādatur cūaliꝗd ſibi vtile mandatur. hoc dicit. vſqꝫ ad. §tua. Are.a ¶ Mādatū. mandatūeſt officium gratuito abeo qui ſuſceꝑit exhibendū. niſi .n. fiat gratis iucipit eſſe locatio: ſi nonerat facturus: al̓s .n. tale factum ideoqꝫ locariconſueuit: vt. jͣ. eo. §. fi.⁊ ſit per verbū rogo: volo: mando ſupplico: ⁊ fimilia: vt. ff. e. l. i. §. fin.b ¶ Quinqꝫ. īmo vr̄ ꝙſex vt ſeꝗtur. ſꝫ dic quinqꝫ .ſ. obligatorijs. vltimū eniꝫ nō eſt obligatoriū: vltimū ē qn̄ tm̄ tuagratia ⁊ nō eſt obligatoriuꝫ: vt. ff. e. ti. l. ij. §. fi.Item ẜm Io. eſt quoddaꝫ aliud vi. obligatoriuꝫ vt cū ſua gratia ⁊ tua⁊ aliena aliꝗs tibi mandat vt emas fundū prome ⁊ te ⁊ ticio. Iteꝫ vltimū pōt dici ſepteꝫ mōis⁊ exēplifica: vt. ff. e. ſi ꝓcur. §. ſi tutores. vbi tutor mandat cōtutori ſuovt ẜuū neceſſariuꝫ ematpupillo. ⁊ ſic gr̄a mandantis ⁊ mandatarij ⁊pupilli ꝯͣhit̉ mādatum.c ¶ Obligatio. niſi dolus ⁊ calliditas intercedāt vt. ff. de re. iu. ꝯſilijd ¶ Mādātis: gereres.⁊ tūc qꝛ ſuſcepit mandatū n̄ qꝛ geſſit tenetur. vtff. e. ſi remunerādi. §. i.¶ Tua. Ad cognoſcidū cuius gratia mandatum fiat inſpiciendum ēcuius vtilitaiē cōcernitillud qd̓ mādatur ⁊ dicitur illiꝰ gratiā celebratū. ⁊ mādatū gr̄a mādatarij tm̄ nō eſt obligatoriū: ſed dicitur proprie cōlium. h. d. Are.e ¶ Sub vſaris. in hoc eſt vtilitas mutuantis ꝑꝑ vſurarū lucrū. ſed ꝯͣ. ff.de vſuris. cū ꝗdē. §. ſi pupillo ī fi. ſꝫ ibi dꝫ ſubaudiri tm̄: vel dic nō ſūt ꝑꝑlucrū īducte .ſ. principaliter vt ibi. ſecūdario tn̄ ſic vt hic dicitur.ſ ¶ Ei. puta p̄curatori mandantis.g ¶ Ipſius .ſ. mandantis ⁊ in hoc eſt vtilitas mandātis.h ¶ Mādet .ſ. fideiuſſor ⁊ hoc caſu agct̉ cōtra fideiuſſorē mādantē actionemādati nō ex ſtipulatione prima ſi nouādi aīo hoc mādatū interceſſit: vtff. eo. ſi mādato meo in fi. l. ſi aūt nō īnouādi aīo agit̉ ex prima cā: vt. ff.de ꝓcur. l. lꝫ. §. ea obligatio. in fi.i ¶ Sua ⁊ aliena mādet. hic agi pōt duabus actionibus mādati .ſ. contramādantē ⁊ neg. ge. ꝯͣ ticiū. q̄ dat̉ mādati. vt. C. de neg. ge. l. ſi mādatuꝫ.k ¶ Crederes. ſi mādauit. ac.l ¶ Tua tm̄ gr̄a. hoc aūt addūtdoctores vi. modis qd̓ dic. vt. sͣ. e. ī prin. in glo. īmo vr̄ ⁊c̄. in fi.m ¶ Ex ꝯſilio. no. bonā regulā quē de ꝯſilio nō teneri. fallit tn̄ in caſibusqui his legibꝰ dicunt̉. ff. de dolo ꝙ ſi cū ſcires: ⁊. ff. de ꝓ ſo. l. ij. ſꝫ certe ibifuit fraudulētū cōſiliū: vt. ff. de re. iu. l. ꝯſiliū. Itē fallit: vt. ff. ad. l. aꝗli.liber hō. i. rn̄. ⁊. jͣ. de iniu. §. nō ſolū. ⁊ idē. ff. de iniu. l. nō ſolū in princi. ⁊§. ꝓculus. ⁊. ff. ꝙ vi aūt clā. l. ſemꝑ. §. i. ⁊. ff. de fur. ſi ꝗs vxori. §. cuꝫ ticiot. ff. de ſer. cor. l. i. i. rn̄. ⁊. §. perſuadere. ſed hoc in maleficijs. iō nō daturman. tenetur tamen vel de dolo vel alijs actionibus. Item alias facturus non erat in predictis caſibus: Alias obtinet hec Regula. vt hic

⁊. .ff. eo. ſi remunerādi. §. plane: ſed certe nec his caſibus videtur teneri. vt. jͣ. ꝓximo. §. ſed dic nō tenet̉ illi cui tale ꝯſiliū p̄ſtat̉ vt ibi. ſed illi in cuius leſionemcōſuluit: vt hic dicimus. vnde dici pōt ꝙ nec his caſibus fallit dicta regula cuꝫdicat nō teneri illi .ſ. cui ꝯſiliū pͥſtitū eſt niſi in caſu illius legis. ff. de dolo. l. qd̓ſi cū ſcires. ⁊ illius legis. ff. de ꝓſo. l. ij.n ¶ Mādati .ſ. actiōe. o ¶ Libeꝝ .ſ. ſuſcepto ꝯſilio. ſed ſuſcepto mandato neceſſe eſt ꝯſūariẜm Io. niſi ꝯgruo tꝑe renuncictur vt. jͣ. eo. §. mandatum.⁊. ff. e. mādauero. §. fi. ⁊. ff. cōmo. l. in cōmodatum. §. ſicut.¶ Itaqꝫ ſi ocioſaꝫ. non aliterhoc eſſe videtur per opi. pla. ꝗdixit duo .ſ. vbi ꝯſulo certe perſone mutuari teneor ita demūſi alias facturus non eras: vbiautem nō eſt deſignata aliquaperſona non teneor etiaꝫ ſi al̓sfacturus nō eras. ſed Ioan. invtroqꝫ caſu dicit contra. nā primo indiſtincte tencor ſiue aliascras mutuaturus ſiue nō ſecūdo autem cum diſtinctione: nōal̓s facit pro co. ff. eo. ſi remūcrandi. §. plane. ⁊ sͣ. e. §. tua ⁊aliena in fi. ⁊. ff. d̓ ne. ge. l. iij.in fi. ⁊. l. iiij. Nec ob. qd̓ hic dfqꝛ ⁊ ſi al̓s ēt facturus erat tenet̉ꝗ mādauit vt dictū eſt. vn̄ pōtſubaudiri maxīe: ꝗa n̄ alit̓ ⁊cͣ.¶ Itiud. Mādatū rei turpis vel cōtra bonos mores nōvalet. h. d. are.q ¶ Obligatoriū. etiam ſi iuramentū intercederet. vt in aucͣ.ſcenicas nō ſolum. §. i. col. v. ⁊facit ad hanc. §. n. eo. ſi remunerādi. §. rei turpis. ⁊. l. ſi mādauero. §. ꝗ edē ⁊. ff. de arbi. l.ſi cū dies. §. in compromiſſo. ⁊sͣ. de inuti. ſtipu. §. ꝙ turpi. ⁊ff. de v̓o. ob. l. general̓r. ⁊. l. ſequē. ⁊. ff. de ꝯdi. iſti. ꝯditiōes.r ¶ Mores. hic q̄rit̉ ꝗd ſi mandaui tibi vt illi noīe meo iniuriā inferres an teneor. mn̄. vtiqꝫ. arg. ff. de da. infec. l. dāni.s ¶ Preſtiteris .ſ. ei cui ꝯmiſ§. ſi mandato.ſuꝫ eſt maleficiū vt penā dupli⁊ ita lꝫ interſit mandatarij. tn̄nō agit qꝛ nec intereſſe fingit̉vt. it. de ꝯdi. inſti. filiꝰ. ⁊ meliꝰff. de re. iu. l. ꝙ ꝗs culpa in fi.t ¶ Ticiū .ſ. mandantem.¶ Is. Mandatarius nō dexcedere fines mādati. Et quetenus excedit nō hꝫ actionē mādati. h. d. are.y ¶ Mandatū .ſ. certe forme. nā qn̄qꝫ bꝫ certā formam: ⁊ tūc habꝫ locuꝫ qd̓ hicdr̄. ⁊. ff. eo. diligenter. qn̄qꝫ nō. ⁊ tūc bona fide facere dꝫ: vt. ff. e. l. iij. ⁊ ꝓbat̉ ēthec diſtinctio. f. eo. ſi ꝗs ꝓ eo. x ¶ Cū eo. actionē pro p̄cio dato. vt. ff. d̓ inrē ver. ſi fundū. y ¶ Mādati actionē. ſed nec certe nego. geſt. ẜm Bu. ⁊Io. ⁊ eſt ꝓ eis. C. de neg. gͦe. l. vl. ⁊. ff. de neg. ge. qui aliena. §. libertis. ⁊ de peculio ſi creditor. §. i. ſꝫ. M. dabat vtilē neg. ge. actionem. ⁊ rn̄debat illi. l. ff. d̓neg. ge. qꝛ ſpecialis ibi fuit ꝓhibitio. ſed certe miror de hac opi. cū videat̉ lex expedita q̄ ēt vtilē denegat expreſſe. vt. ff. e. ſi ꝓ te. ⁊. ff. de edē. l. i. §. cā.z ¶ Emerct̉. eſt aūt illa rō. qꝛ maiori ſūme minor īeſt. vt. ff. d̓. v̓. ob. inter ſtipulantē. §. ij. ⁊. l. in ſtipulationibꝰ. §. ij. ⁊. ff. de ar. dic̄. §. ſi plures.¶ Recte. Mādatū re ītegra pōt reuocari: ⁊ re ītegra finit̉ morte: ſuccurit̉ tn̄ei ꝗ ignorauit mādatū reuocatū. h. d.⁊ ¶. Recte. nā ſi nō recte nō eſt neceſſe reuocari. vt. sͣ. eo. §. illud.9 ¶ Euaneſcit. ſpeciale eſt in mādato vt ſic facile reuocaret̉ ꝑ voluntatem vniꝰꝑtis tm̄. in alijs .n. ꝯtractibꝰ nō ſic. vt. C. de ac. ⁊ ob. ſicut que ē ꝯtraria huic. ⁊ ērō qꝛ hic nō ſtatim ītereſt. ⁊ iō nō ſtatī hīcinde naſcit̉ obligatio. que ex intereſſedat̉. vt. ff. eo. ſi ꝓcurator. §. mādati actio. ⁊ fa. ad hūc. §. ff. d̓ iur. om. iu. ⁊ qꝛ. ⁊ff. d̓ mi. ſi minor. §. ſceuola. ⁊. C. de repu. he. l. fi. ⁊. ff. d̓ ri. nup. l. pleriqꝫ.x Itē ſi adhuc integro. ſꝫ vſqꝫquo dr̄ ītegrū: rn̄ ſi mādata fuit emptio donecarras dederit vel al̓s ſi emptori obligauerit ⁊ idē in ſil̓ibus. ⁊ vt breuius accipias ſi iā ceperit ītereſſe mādatarij nō eſt res ītegra: al̓s ſic. ar. ff. eo. ſi ꝓcuratorē.§. mandati. ſi v̓o nō ē res ītegra nō finit̉ mādatum niſi in iudicio. vt. ff. de iudi. taꝫ ex cōtractibus. §. fi. Sꝫ ꝗd prodeſt ſi nō finit̉ mādatū re nō ītegra: rn̄. qꝛ