De locatione ⁊ conductione.Tertius
5 5
que iuris regl̓is ꝯſiſtunt. nā vt em̄ptio ⁊ uenditio ita cōtrahitur ſi dep̄cio cōuenerit: ſic ⁊ locatio ⁊ conductio ita ꝯtrahi intelligit̉: ſiª merces ꝯſtituta ſit: ⁊ ꝯpetit locatori ꝗdēᵇ locati actio: conductori v̓o conducti actō. ¶ Et que ſupra diximꝰⁱſi alieno arbitrioᵇ p̄ciū ꝓmiſſū fuerit: eadē ⁊ de ꝯductōe ⁊ locatōe dicta eē intelligimꝰ: ſi alieno arbitriomerces ꝓmiſſa fuerit. ¶ Quaᵉ decā ſi fulloniᶠ poliēda curādaue autſarcinatoriᵍ ſarciēda veſtimēta ꝗsdederit nulla ſtatī mercede ꝯſtituta: ſꝫ poſteaʰ tātū daturꝰ quātū ītereos ꝯuenerit: nō ꝓprie locatio ⁊ cōductio ꝯtrahi ītelligit̉: ſꝫ eo noīeˡ actio p̄ſcriptis v̓bisᵏ dat̉. ¶ Preterea ſicut vulgo q̄rebat̉ an ꝑmutatisrebꝰ ēptio ⁊ vēditō ꝯtrahit̉: ita q̄riſolebat de ꝯductiōe ⁊ locatione: ſiforte rē aliqͣꝫ vtēdā ſiue fruēdā tibialiquis dederit ⁊ īuicē a te vtēdā ſiue fruēdā acceꝑit. ⁊ placuit nō eſſelocatōeꝫ ⁊ ꝯductōeꝫ ſꝫ ꝓpriū genꝰeē ꝯͣctus: veluti ſi cū vnū ꝗs boueꝫhr̄et ⁊ vicinꝰ eius vnū: ⁊ placuerit īter eos vt ꝑ denos dies īuicem bouesª ꝯmodarēt vt opꝰ facerent: ⁊apud alteruꝫ bosª ꝑijt: neqꝫ locatineqꝫ ꝯducti neqꝫ ꝯmodati cōpetitactio: qꝛ n̄ fuitᵈ ꝯmodatū gratuitū:veꝝ p̄ſcriptisᵖ v̓bis agendum eſt.¶ Adeoq āt aliqͣꝫʳ fāiliaritatē īterſe vidēt̉ hr̄e ēptio ⁊ venditioʳ. Itēlocatō ⁊ ꝯductioᵗ ut ī ꝗbuſdaꝫ cāisq̄ri ſoleat vtrūª emptio ⁊ uēditō pͣhat̉ an̄ locatō ⁊ ꝯductōᵉ: ut ecce dep̄dijs q̄ ꝑpetuoʸ ꝗbuſdā fruēda tradūt̉ .i. vt qͣꝫdiu penſioᶻ ſiue r̄dditꝰ
p̄ſtet̉ ꝓ his dn̄o: neqꝫ ip̄i cōductorineqꝫ hr̄di eiꝰ: cuiue ꝯductor hr̄ſueeiꝰ id p̄diū vēdiderit aut dō aueritaut dotis noīe d̓derit alioue qͦcūqꝫmō aliēaueritᵇ auferreᶜ liceat. Sedtalis ꝯtractꝰ qꝛ īter veteres dubitabat̉ a ꝗbuſdā locatō ⁊ a ꝗbuſdamvēditō eſtīabat̉: lex zēonianaᵇ lataeſt q̄ ēphiteoſeosᵉ ꝯͣctus ꝓpriāᶠ ſtatuit naturā: neqꝫ ad vēditiōeꝫᵍ neqꝫ ad locationēᵇ īclinātē ſꝫ ſuis pactiōibꝰ fulciēdā: ⁊ ſiꝗdē aliqd̓ pactum fuerit hoc ita obtinere ac ſi naturalisⁱ eēt cōtractꝰ: ſinaūt nihil deꝑiculo rei fuerit pactū: tunc ſiꝗdeꝫtociꝰ rei īteritus acceſſit: ad dn̄ꝫᵏ ſuꝑ hoc redūdare ꝑiculū: ſinaūt particularisˡ ad ēphiteoticariuꝫ huiuſmōi dānū venir̄. quo iur̄ utimurᵐ.¶ Item querit̉ ſi cū aurifice ticiusꝯuenerit vt is ex auro ſuoⁿ certi pōderis certęqꝫ formeᵖ ānulos ei faceret ⁊ acciꝑet uerbi gratia. x. aureosvtruꝫ ēptio ⁊ vēditio: an locatio ⁊cōductio ꝯtrahi videat̉. Caſſiꝰ aitmaterie ꝗdē ēptōeꝫ ⁊ uēditiōeꝫ cōtrahi. oꝑe aūt locationē ⁊ ꝯductionē. ¶ Sꝫ placuit tm̄ ēptiōem ⁊ vēditionē ꝯtrahi. ꝙ ſi ticiꝰ ſuū aurū d̓derit mercēde ꝓ oꝑa ꝯſtituta dubiuꝫ non ē ꝗn locatio ⁊ cōductio ſit.¶ Cōductor aūt oīa ẜꝫ legēᵍ cōductōis face̓ dꝫ: ⁊ ſi ꝗd ī lege p̄termiſſuꝫ fuerit id ex eqͦq ⁊ bono p̄ſtar̄ dꝫ.¶ Qui ꝓ vſu: aut ueſtimētoꝝ autargēti aūt iumēti mercedē aut d̓ditaūt ꝓmiſit: ab eo cuſtodia talis d̓ſiderat̉ qͣlē diligētiſſimꝰʸ pater fami.ſuis rebꝰ adhibet: quā ſi p̄ſtiterit ⁊aliqͦ cāu fortuito eā rē amiſeritᶠ de
a ¶ Si merces .ſ. certa ⁊ īpoſiti. l. i. §. ſi ꝗs ſeruuꝫ. vt. ff. de preſcrirtiarius colonqui ꝑtem dn̄o reddit fructuū impropr. īmo ſocius magisvt. ff. eo. l. ſi merces. §. visb ¶ Quidem locati. ſicut venditori ex vendmptori ex empto actiocōpetit. vt. sͣ. ti. i. §. ſed ⁊certum precium in fi.c ¶ Supradiximꝰ. vt. sͣ.ti. i. §. itē p̄cium.d ¶ Arbitrio. ff. eodemſi merces .i. rn̄. ac.e ¶ Qua de cā. quia dixicertuꝫ debet precium interuenire.f ¶ Si fulloni. eſt autemfullo qui lauat ſiue tingit ſiue polit.g ¶ Sarcinatori. ſarcinator ē ꝗ fracta veſtimēta reſarcit. vt dicemꝰ. jͣ.mā. in fine. §.h ¶ Poſtea. not. poſteanam prius re nō ſecuta.i. nōdū tradita ad reaptandum actio nō daretur: vt. C. de rerum permū. ex placito.i ¶ Noīe. qͣſi ex nouo cōtractu īnominato. vt. ff.de preſcrip. v̓. l. i.k ¶ Uerbis. jͣ. mā. §. fi.contra: ſed diſtingue ancerta merces interuenerit. ⁊ tunc agitur locati.vt. sͣ. eo. in prin. aut incerta ⁊ tūc preſcri. v̓. agꝭtur vt h̓: aut nulla ⁊ tūceſt mādatū. vt. ff. de pͥſcri. v̓. ſi tibi polienda ⁊ īꝯtrario.¶ Preterea Si meces conſiſtit in ſpecie: nōlocatio ſed innominatcontractus naſcit̉ ex quoactio preſcriptis uerbisdatur. h.l ¶ Uulgo querebat̉. vtsͣ. ti. i. §. itē preciuꝫ.m ¶ Boues cōmodarētimproprie ponit̉ vt ſeꝗt̉n ¶ Bos ꝑijt. ſua culpaal̓s nō tenetur cum vtriuſqꝫ gr̄a ꝯtractuꝫ ſit. vthic̄. ⁊. ff. de preſcrip. v̓. ſigratuitā. §. ſi margaritas. ⁊. ff. cōmo. ſi vt certo. §. nūc videndū. o ¶ Nō fuit. bona ratio. vt. sͣ. ꝗ. mo. re ꝯtra. ob. §cōmodati. p ¶ Preſcriptis v̓bis. q̄ cōpetit ex ꝯtractibꝰ tribꝰ īnominatis: do vt des: facio vt facias: do vt facias. vt. ff. de p̄ſcrip. v̓. natural̓.§. i. ij. ⁊. iij. al̓s dat̉ ex pactiſ īcōtinēti appoſitis. vt. C. d̓ re. ꝑmu. rebꝰ. al̓sdat̉ qn̄ dubiū ē de noīe ꝯtractꝰ. vt. ff. de p̄ſcrip. v̓. l. i. §. fi. ⁊. l. ij. iij. ⁊. iiij.¶ Adeo. Cōtractꝰ emphiteoticꝰ ꝗ ꝑficit̉ cū alicui res ꝯcedit̉ mercede inpecunia vel in ſpecie conſtituta a cōtractu locationis ⁊ ab emptione in aliquibus differt. ⁊ multipliciter cōuenit cū eis qui a iure ciuili fuit ītroductꝰ⁊ interitus totius rei pertinet ad dominum: particularis aūt ad emphiteotam. h. d. Are.q ¶ Adeo aūt. hiſdem regulis ⁊ qō̓nibꝰ ꝯſiſtūt: multa ergo hn̄t īter ſe cōiar ¶ Aliquā. al̓s nō eſt in littera aliquās ¶ Uenditio .ſ. ex vna parte. t ¶ Et ꝯductio .ſ. ex alia.y ¶ Utꝝ emptio. qd̓ videbat̉ cū talis datio alienatio ſit. vt in aucͣ. de nonali. §. alienationis. coll̓. ij. qd̓ locatio nō facit. vt. ff. eo. l. nō ſolet.x ¶ Et ꝯductio. qd̓ videbat̉ cū mercedē ſoluere teneret̉.Perpetuo. aliter accipit̉. ff. ꝓ ſocio. l. i.a ¶ Redditus in ſpecie.Pēſio in pecunia.b ¶ Aliēauerit. cū ml̓ti ſint modi alienādi. vt. ff. d̓ publi. l. iij. iiij. v. ⁊. vi.c ¶ Auferre lꝫ. interdū aūt dat̉ ad certuꝫ tpͥs interdū in tertiā ꝑſonam velgenerationem cū oīa pacta ſuꝑ hoc cōtractu habita valeant: vt. jͣ. ꝓxi. §.ſed eccleſia dat in emphi. vſqꝫ ad tertiā generationē tm̄ vt in aucͣ. de nonali. coll̓. ij. §. emphiteoſim. vel vt puto etiā in ꝑpetuum dabat vt quilibetpriuatus: vt hic. ⁊ in aucͣ. de aliena. ⁊ emphi. §. licētia. coll̓. ix.d ¶ Ienoniana. vt. C. de iure emphi. l. i.e ¶ Emphitheoſeos. emphi Grece latine dicitur melioratio. Hoc ideo
qꝛ olim tm̄ ſterilia dabant̉ vt meliorarētur. ſed hodię nō tm̄ ſterilia dant̉. ſed etinſterilia. niſi in eccleſia que dat ſola que ꝯgrua vident̉ iconomo ⁊ alijs gubernatoribꝰ eccleſie. vt. C. de ſa. ſan. ec. aucͣ. ꝑpetuo quoqꝫ. ac.f ¶ Propriā. agitur ergo ꝯditione ex. l. ad oīa obſeruāda que ꝯueniunt. ſed nūꝗd emphi. pōt alij dare in emphi. rn̄deo ſic vt in hoc. §. ⁊ in auten. d̓ non alie.aut ꝑmū. §. alienationis. coll̓.ij. Item nūꝗd illud vtile dominiū qd̓ ſolū habet tranſfertur īeū: rn̄. ſic cuꝫ rei ven vtilis ſibip̓tur. vt. ff. ſi ag. vec. l. i. ⁊ iij.ſed qualiter aget primus ēphi.ꝯtra ſecundum: vt eū expellat:rn̄. rei ven. que licꝫ de iure ſibinō cōpetat exceptio tamen opponi n̄ pōt: qꝛ replicaret̉. ⁊ ſic n̄dominus dominum vincit. vtC. de trāſac. l. vbi de facto tm̄agitur ⁊ vincit: vt. ff. de excep.rei iudi. ſi ꝗs rē. vel veriꝰ agatpreſcri. ver. vl̓ dic ex. Lgęnonisad mercedē. ac.g ¶ Ad venditionē immo differt in. vij. nam hic in ſpecie preſtatur penſio. ſed ibi in peen̄niatantum vt hic ſcripſimus. Iteꝫhic poſſidet naturaliter. ſicutfructuarius. vt. ff. de acquirē.poſ. naturaliter: ſed conductornō: vt. C. communia d̓ yſuca.l. prima. Item hic habet dominium vtile. ſed conductor n̄vt. ff. eo. l. non ſolet. Item hiccontractus ſit in īmobilibꝰ tm̄ille etiam in mobilibus. vt inauten. de alie. ⁊ emp. §. licentiam. coll̓. ix. item hic agitur cōdi. ex. l. ibi ex conducto. Itemeſt hic contractus iuris ciuilis ille naturalis. vt hic diciturItem hic in ſcriptura ille ēt ſine ea. vt. C. de iure emphi. l. i.⁊ sͣ. de obli. ex conſenſu. ⁊ sͣ. e.prin. ac.h ¶ Locationem. qꝛ hic penſiopręſtatur ibi res libere tranſit.Item ob hoc res reuocatur. ſꝫab emptore non ꝑ venditoremvt. C. de rei ven. l. inciuile. iteꝫhic vtile tranſit dominium ibidirectū. vt. sͣ. de re. di. §. ꝑ trai ¶ Naturalis .i. iuregen. quodditionem.nāturali ratione eſt inductumvt. sͣ. d̓ iure na. §. quod v̓o. hicenim eſt de iure ciuili. vt ⁊ al̓sjͣ. de actio. §. de pecunia.k ¶ Ad dn̄m. vt peſionē hēat.¶ Particularis .i. medietatis vel minus ẜm. M. ⁊ Io. ar. ff. de vſufru. etiāde v̓. ſig. nomē filiarū. §. portionis. ⁊. ff. de oā. infec. inter quos. §. dāni. ⁊ deꝯͣhen. empti. domū. Nos dicimꝰ ſi aliꝗd ēt paꝝ remanſit dānum emphiteoteeſſe. ar. huius. §. ⁊. C. eo. l. i.m ¶ Utimur. ſūt ⁊ duo alia naturalia ſiue tacita pacta in hoc ꝯtractu. vt de reiciendo emphiteotā ſi nō ſoluerit pēſionē ꝑ trienniū. vt. C. e. l. ij. §. i. ⁊ in auc. d̓nō alie. §. ſcire. col. ij. in emphiteota aūt eccleſie ſiue colono pͥuati dic vt ibi no.ſ. ꝑ biēniū. Itē ⁊ ſi velit emphiteota vēdere ꝙ dn̄o primo denūciare debet. vtC. eo. l. fi. §. i.Item. Cum dn̄ium rei cōceſſe trāſit pecunia ꝓ mercede ꝯſtituta: ēptio nō locatio dicit̉. h. d. are.n ¶ Suo .ſ. artificis.o ¶ Forme .ſ. demōſtrate. ſed ꝗd ſi certa nō eſt materia demōſtrata. rn̄. nō intereſt. vt. ff. de ꝯͣhen. emp. ꝯuenit: ⁊. l. ſabinus. vel facias pūctū in dictiōe ſuū.onductor. In hoc ꝯͣctu veniūt q̄ de natura ipſius venire debēt. lꝫ nonfuerint expreſſa. hoc dicit. arti.q ¶ Equo: vt vſuras poſt morā. vt. C. eo. preſens. Itē ecōtra. nā cōductor agitp ¶ Legē .i. pacta vt. ff. depoſiti. l. i. §. ſi ꝯuenerit.vt domꝰ ⁊ hoſtia ſibi reparētur. vt. ff. eo. ex cōducto.Qui Ed̓ductor de leui culpa tenet̉ ⁊ ꝯͣctus locationis ad heredes trāſit conductoris. h. d. are.¶ Diligētiſſimus .i. diligēs. ſic exponit̉. vt. ff. e. ſi merces. §. qui cōlūnā. naꝫcū vtriuſqꝫ gratia fiat locatio n̄ venit eractiſſima. vt. ff. ꝯmo. ſi vt certo. §. nūcvidēdum. alij ꝓprie ponūt ⁊ dn̄t ſpāle in his rebꝰ q̄ facile pn̄t frangi.s ¶ Amiſerit: vel dānū datū ſit qd̓ preuideri nō poterat. vt. ff. eo. ſed de dāno.