Liber

toga alteriꝰ rei eſſe poſſit p̄ciū. Sabinꝰ ⁊ caſſiꝰ ēt in alia re putātª p̄ciūpoſſe ꝯſiſter̄. vn̄ illd̓ ē qd̓ vulgo dicebat̉ ꝑmutatiōe reꝝ ēptōeꝫ ⁊ venditōeꝫ ꝯͣhi: eāqꝫ ſpēꝫ ē ptōis ⁊ vēditōis vetuſtiſſimā eē: argumētoqꝫvtebat̉ greco poetaᵇ homero ꝗ aliquā ꝑtē exercitꝰ achiuorū uinū ſibiꝑaſſe ait: ꝑmutatiſ ꝗbuſdā rebꝰhis v̓bisᵇ.Diuerſeᶜ ſchole auctores ꝯͣ ſentiebāt: aliudqꝫ eēexiſtimabāt ꝑmutationē rerū: alid̓ēptionē ⁊ vēditionē. alioꝗn n̄ poſſe rē expediriʳ ꝑmutatis rebus q̄ vdeat̉ res veniſſe ⁊ q̄ p̄cij noīe dataeē. nā utrāqꝫ videri veniſſe: ⁊ utrāqꝫ p̄cij noīe datā eē rōeꝫ nō pati. ſꝫꝓculi ſnīa dicētis ꝑmutationē propriā eē ſpeciēᵍ ꝯtractꝰ a vēditiōe ſeꝑata merito pͥualuit: cū ⁊ ipſe alijshomericis v̓ſibus adiuabat̉ ⁊ validioribꝰ rōibus argumētabat̉: qd̓ ⁊anteriores diui pͥncipes adiūxerūt⁊ ī nr̄is digeſtisᵇ latiꝰⁱ ſignificatur.¶ Cū aūt emptio ⁊ venditio ꝯtracta ſit: qd̓ effici diximꝰᵏ: ſimul atqꝫde p̄cio cōuenerit cū ſine ſcripturares agit̉ ꝑiculū rei uendite ſtatīˡ ademptorē ꝑtinet: tā ⁊ ſi adhuc ea resēptori tradita nō ſit. ¶ Itaqꝫᵐ ſi hōmortuꝰ ſit: ul̓ aliqͣ ꝑte corporis leſꝰfuerit: aut edes tote ul̓ aliqͣ ex ꝑte īcēdio ꝯſūpte fuerit: aut fūdꝰ ui flumīs totꝰ ul̓ aliqͣ ex ꝑte ablatꝰ ſit: ſiue ēt inūdatiōe aq̄: aut arboribꝰ turbine deiectis longe mīor aut dete-

rior eē cepit: ēptoris dānū ē: cui neceſſe eſt: lꝫ rē nō fuerit nactus p̄ciūſolue̓. quicquid .n. ſine dolo ⁊ culpa uēditoris accide̓it ī eo uenditorſecurꝰ eſt. ¶ Sꝫ ⁊ſi poſt ēptionemfūdo aliꝗd ꝑ alluuionē acceſẜit adēptoris ꝯmodū ꝑtīet. nā ⁊ ꝯmodūeius eē dꝫ cuiꝰ ꝑiculūⁿ eſt. ¶ Qd̓ ſifugerit hō ꝗ uenijtᵇ aut ſurreptusfuerit ita ut neqꝫ dolꝰ neqꝫᵖ cl̓pa uēditoris īteruenerit animaduertendūq erit an cuſtodiā eiꝰ uſqꝫ ad traditionē eius uēditor ſuſceꝑitʳ. ſane.n. ſi ſuſceꝑit ad ipſius ꝑiculū isᶠ caſus ꝑtīet: ſi nō ſuſceꝑit ſecurus eſt.¶ Idē ⁊ ī ceteris aīalibꝰ ceteriſqꝫrebꝰ ītelligimꝰ: vtiqꝫ tn̄ uēdicationē rei ⁊ ꝯditioneꝫᵗ exhibe̓ᵛ debebitēptori qꝛ ſane ꝗ nōdū rē ēptori tradidit adhuc ip̄e dn̄s ē. ¶ Idē ēt eſtde furti ⁊ de dāniˣ iniurie actione.¶ Emptio tā ſub ꝯditiōe qͣꝫ pureꝯͣhi p̄t. ſub cōditiōe veluti ſi ſtichꝰītra certū diē tibi placueritʸ erit em̄ptus aureisᶻ tot. ¶ Locaª ſacra vl̓religioſa. itē publica veluti foꝝ baſilicā fruſtra ꝗs ſciens emerit: quetn̄ ſi ꝓ ꝓphāis vl̓ pͥuatisᵇ deceptꝰa vēditore ꝗs emerit: hēbit actionē ex ēpto ꝙ nonᵉ hr̄e ei liceat ut cōſeqͣtur qd̓ ſua ītereſt eū deceptū nōeſſe. Idem iuris eſt ſi hominem liberum pro ſeruo emerit.¶ De locatione ⁊ ꝯductione.Ocatioᵍ ⁊ cōductio ꝓxīaᵉ eſtemptioni ⁊ uēditioni. ijſdeꝫᶠ

¶ Iteꝫ. In emptione ⁊zeſſe ī pecunia numerata al̓s eſt ꝑmutatio que eſt cōtr.d. are.a ¶ Itē preciū. dixitin numerata pecunia.a ¶ Putant. ſed mb ¶ Poeta homeroloſophorum ſunt incauſis allegāde. ſic. ff. d̓ſi pater. ⁊. ff. de iudi. ꝓtur. ⁊. ff. de ſta. ho. l. ſeptīo. ſedinterdum redarguūtur. vt hic⁊. ff. de reꝝ diui. in tātuꝫ. §. fi.⁊. l. ſed diui.c ¶ Rebus puta equis.d ¶ His v̓bis. ſcilꝫ grecis. quelegi nō poſſunt.e ¶ Diuerſe ſchole. ſingularisnumeri eſt h̓ ſic. jͣ. man. §. is ꝗexequit̉.f ¶ Expediri .i. cognoſci.g ¶ Speciē cōtractus .ſ. innominati nā nō habet nomē ſuuꝫut. ff. de re. ꝑmu. l. i. §. item em̄pior. ſed quare dicitur innominatꝰ cū ita curiale nomē hēat?rn̄. qꝛ illi ꝯͣctus ſunt noīati quiſtatiꝫ ut fiunt pariunt ac. ut. ff.de pac. iuriſgen. in prin. ſiue fiant cōſenſu ut uēditio. ut. sͣ. eo.in princi. ſiue re: ut mutuuꝫ utsͣ. ꝗ. mo. re cōtra. ob. in prī. atpermutatio nec ex pcō parit necex re. ſed parit ex utroqꝫ .ſ. ꝑſtea dudum re interueniente expcō primo. ut ſubtiliter colligitur. C. de re. ꝑmu. ex placito. ⁊ex hoc cōtractu oritur actio preſcriptis uerbis: ut. jͣ. de acti. §.actionū. ⁊ cōdictio. ob cām: utff. de preſcrip. uer. l. naͣlis. §. i.h ¶ Digeſtis: ut. ff. eo. l. i. §. i.j ¶ Latius .i. melius ⁊ aptius. īff. dicit̉ ꝙͣ¶ Cuꝫ auteꝫ Rei uēdite ī ſpēmodū ⁊ incōmodum ſpectatad emptorē etiā an̄ traditioneꝫniſi in ea dolum uel culpā uēditor cōmiſerit cuius noīe ꝯuenitur. Et quotiens quis ideo tenet̉ qꝛ actionem habet eā cedēdo liberatur. h. d. are.k ¶ Diximus. sͣ. e. in prin.f ¶ Statim. ſed certe īmo nō ſtatī. ſꝫ. ix. ſūt neceſſaria. primo ꝙ vēditio fiat nō inſcriptis al̓s .i. ſi fiat in ſcriptis venditio: nō trāſit ad emptorē ꝑiculū niſi mōduꝫeſſet completū. vt hic. ⁊. C. de fi. inſtru. cōtractus. ⁊. C. de ꝑicu. ⁊ ꝯmo. rei ven.cū īter. Itē qd̓ fiat pure al̓s nō ꝑeat emptori. lꝫ ſecus ſi facta ſit deterior. vt. ff. d̓ꝑicu. ⁊ cōmo. rei ven. ꝙ ſi pēdēte. Item ꝙ ſit facta venditio in ſpē. nam ſi ī genere. vt puta vēdo hoīeꝫ: nō ꝑit emptori ante traditionē. vt. ff. de ꝑicu. ⁊ ꝯmo.rei vēdi. l. eū. ⁊. l. ꝙ ſi neqꝫ. Itē ꝙ ſit certa ſpēs. qꝛ ſi ſub incertitudine eēt tradita. lꝫ ſit ſpēs. nō tn̄ ſpectabit ſemꝑ periculū ad emptorē puta vēdo ſtichū aūt pāphilū. pͥmus .n. morit̉ periculo venditoris. vt. ff. de contrahen. emp. ſi in emp§. pe. Item ꝙ alio modo pereat ꝙͣ publicatione rei. naꝫ tunc nō ꝑit emptori. vff. loca. ſi fundus. Item ꝙ nullum pcm̄ ſit inſertum ꝙ periculum venditoreꝫ reſpiciat. nā tūc nō ꝑiret emptori. vt. ff. eo. ſi in venditione. ⁊. jͣ. ꝓxi. §. quod ſi fugerit ⁊c̄. ſiue ſpāliter eēt de caſu fortuito dcm̄ ẜꝫ. B. ſiue generaliter. ẜꝫ. M. vtdicimus. ff. ſiꝗs ca. ſed ⁊ ſi ꝗs. §. queſitum Item ꝙ venditor nō fuerit in culpa vel dolo quare res ꝑeat. vt. jͣ. ꝓxi. §. Itē ꝙ nō ſit in mora. nā tunc ꝗ vltimāfecit morā ſibi ꝑit. vt. ff. de pericū. ⁊ ꝯmo. rei vē. illud. ⁊ hoc eſt verum hoc caſū: ſiue res ꝑitura erat penes emptorē ſiue nō ẜm. Io. vt. ff. de le. i. l. cū res. §.fi. lꝫ. M. diſtingueret ar. l. ff. de rei ven. l. item fi v̓beratum. §. fi. Item ꝙ nonſit res q̄ deguſtationem deſideret. vt vinum ⁊ zinziber ⁊ ſil̓ia. nā tūc diſtinguit̉an vendat̉ in ſpē. ⁊ tūc poſt deguſtationē eſt periculum emptoris. an in genere⁊ tūc ſunt duo neceſſaria vt ſit emptoris periculo .ſ. deguſtatio ⁊ menſura ſiuepondus ẜm Io. ⁊. B. ⁊. P. vt. ff. de ꝑicu. ⁊ ꝯmo. rei. ven. l. i. in pͥn. Sed azodicit ꝙ in vino ſit ſpāle ꝙ ſtatim facta venditione ēt ante deguſtationeꝫ ſit em̄ptoris periculū ſi ſit in ſpē vēditio. vt. ff. eo. ſepe. §. in his. ſed nūꝗd diſtinguitpericulū ꝑemptionis a deterioratione vino vendito in menſura vt in venditione cōditionali diximus mō ꝑ. l. ff. de ꝑicū. ⁊ cōmo. rei vēdi. qd̓ ſi pendēte: vt ſiceffuſionis ad uēditorē: acoris ⁊ mucoris ad emptorē. B. ait qd̓ ſic qꝛ hoc ſub qͣdam ꝯditione fit .ſ. ſi mēſuret̉. ſed certe ipſcmet mutauit ꝯſiliū poſtea ⁊ merito.aliud eſt in alia cōditione que nō ſit in poteſtate uēditoris. aliud in hac que ī ſuapotereſt: cū poſſit denūciare ēptori vt guſtet ⁊ accipiat al̓s pōt affundere. vtff. de ꝑicū. ⁊ como. rei uendi. l. i. §. fi. ⁊ ſic indiſtincte ꝑiculū ante mēſurā eſt uenditoris. m ¶ Itaqꝫ. nūc ponit exempla. n ¶ Periculū. facit. ff. de

ꝑicu. ⁊ ꝯmo. rei uēdi. l. id qd̓. ⁊ de reg. iu. l. ẜm naꝫ. ⁊ sͣ. de le. pa. tu. §. fi.o ¶ Uenijt .i. uēditus eſt. p ¶ Neqꝫ culpa. ēt talis qͣlis in cōmodatogratia utriuſqꝫ ꝑtis cōtracto uenit: ut ⁊. ff. de ꝑi. ⁊ cōmo. rei uen. l. cuſtodiam. ⁊. ff. cōmo. ſi ut certo. §. interdū.j ¶ Animaduertendum .i. diſtiuendum.r ¶ Suſceperit. qd̓ pactūvalet vt hic ⁊. ff. eodemꝙ ſepe. §. ſi res. ⁊. ff. deꝑi. ⁊ cōmo. rei vēdi. l. i.§. i.s ¶ Is caſꝰ. ēt leuiſſimaculpa contingens ẜꝫ io.nō v̓o fortuito. licꝫ. M.cōtra. vt. C. de pig. ac. qͥfortuitis.t ¶ Cōditionem .ſ. furtiuam. q̄ .ſ. ſoli dn̄o dabatur: vt hic. ⁊. ff. de cōdi.furtiua. l. i.u ¶ Exibere .ſ. cedendoactio: iſtas. ⁊ hoc quando nō fuit in culpa al̓s n̄liberatur cedendo. vt. ff.ꝓ ſocio. l. de illo in prin.ie eſt cōtra.x ¶ Dāni. puta ſi fueritres vēdita vēditori ſubtracta. vel in ea datumſit dānū. vt in prin. huius. §. nā hec actio dāniiniurie dn̄o datur. vt. ff.ad legeꝫ aꝗl. item mellaSlegis.Emptio. Etiamſub cōditione poteſt emptio celebrari ⁊ accidentalia contractus poſſuntin alterum ex cōtrahentibus celebrari. h. d. are.y ¶ Placuerit. ſed videtur ꝙ in alterius contrahentis arbitriuꝫ cōferatur emptio qd̓ eſſe nōpōt: vt. C. eo. l. in ementis al̓s ī vēdētis. ⁊. ff. e.l. ꝙ ſepe. §. i. que ſūt cōtrarie. ſed dic rem ipſamhic cōferri arbitrio emptoris. aliud ſi comertium vt. ſit tibi empta ſiuis: vel preciū pro quāto voles. vt dictis legibus cōtrarijs. Item opponitur hec vēditio que hic ſit nō videtur ꝯditionalis. vt. ff. eo. l. iij. que eſt cōtra. ſed certe ibi fuit emptus pure ſed reſolutio debebat ſub ꝯditione fieri.at hic ſub conditione facta fuit. vnde nō pōt impleri niſi īpleat cōditionemvt. ff. eo. hec venditio in prin.z ¶ Aureis. tot puta decem.¶ Loca. Emens ignoranter rem que nō eſt in cōmertio habet ꝯͣ vēditorē actionē ex empto ad intereſſe. h. d. are.a ¶ Loca ſacra. que ſunt iſta habes. sͣ. de re. di. §. flumina. ⁊. §. nullus ⁊religioſum.b ¶ Priuatis. redde ſingula ſingulis. nā priuata ꝯͣria eſt publice: ⁊ ꝓphana ſacre ⁊ religioſe ⁊ facit. ff. eodem. l. ⁊ liberi. l. ⁊ quia. ⁊. l. liberi. Accurius florentinus.c ¶ Quod. nō ideſt quia emerit ignorans. vt. ff. de contrahen. empti. l. liri hortione ⁊ cōductione. Cex. continuat Rub. quia locatio eſt ſimiDelis emptioni. vt in tex. ⁊. ff. eo. l. i. Igitur poſt emptionem ſequitur viderede leItio. Totus iſte titulus diuiditur in ꝗnqꝫ partes. Primo ponit ꝙ iſte cōtractus habet ſimilitudinem cum contractu emptionis.Secundo illud per exempla declarat. Tertio quid veniat in iſto contractu. Quarto ad quid tenetur conductor. Quinto an iſte contractus tranſcat ad heredem. Secunda ibi Nam vt emptio. Tertia ibi. In. §. conductor. Quarta ibi. Qui pro vſu. Quinta ibi. In fine mortuo conductore.⁊ hoc dicit. in ſumma. Locatio perficitur conſenſu eo ipſo ꝙ de precio conuenit ⁊ in voluntatem tertij precium conferri poteſt quemadmodum inemptione: ⁊ ſecunduꝫ eius naturaꝫ qua per omnia locatio regulatur. ſinecerto vero precio conſtituto contractus innominatus efficitur hoc dicitIretinus.d ¶ Locatio. ff. e. l. i.¶Proxīa quo ad tractatum ⁊ quo ad ſnīam.