Liber
ad hereditateꝫ. ⁊ ſi decīo gradu ſiſiue de lege duodecim tabularumqueramus: ſiue de edicto quo pretor legitimisª heredibus daturumſe bonorum poſſeſſionem pollicetur. ¶ Proximitatisᵇ v̓o nominehis ſolis pretorᵗ ꝓmittit bonorumpoſſeſſionem: qui vſqꝫ ad ſextumˢgradū cognatōis ſunt: ⁊ ex graduſeptimoº. a ſobrīo ſobrinaqꝫ natonataueʳ. oi3imiDe gradibijs cognatioDe loco neceſſariuꝫⁿ ē exponere quemadmodum gradꝰcognationis numerent̉. ¶ Quare in primis admonendiᵏ ſumus.cognationem aliam ſupra numerari: aliā īfra: aliā ex tranſuerſoⁱ: q̄etiam a latere dicit̉. Suꝑior cognatio eſt parentū: inferior liberoꝝ: extranſuerſo fratrū ſororūue: ⁊ eorūqui quēue ex his generant̉: ⁊ conuēienter patrui amite: auūculi matertere. Et ſuperior quidē ⁊ īferiorcognatio a primo gradu incipit: atea que ex tranſuerſo numerat̉ a ſecundoᵐ īcipit. ¶ Primoⁿ graduēſupra: pater: mater: īfra filiusº filia¶ Scd̓o gradu ſupra auus auia:infra nepos nęptis. ex tranſuerſoᵖ.frater ⁊ ſoror. ¶ Tertio gradu ſupra pauus ꝓauia: infra proneposproneptis: ⁊ ex tranſuerſoq fratrisſororiſqꝫ filius filia: ⁊ cōuenienter.patruusᶠ ⁊ amita auūculꝰ ⁊ materterea. Patruꝰ ē frater patris: quigrece marcus appellatur. Auūculus frater matris qui grece thiosdicitur: ⁊ promiſcue ſenior diciturAmita ē patris ſoror. Materteraē matris ſoror. vtraqꝫ euia vl̓ apd̓quoſdaꝫ euitus appellat̉. ¶ Quarto gradu ſupra abauus abauia. infra abneposⁿ abneptis. ex tranſuerſo fratris ſororiſqꝫ nepos neptiſue. ⁊ conuenienter patruusˡ magnus amita magna. id eſt aui frater ⁊ foror. Iteꝫ auūculusª magnꝰ⁊ matertera magna ideſt auie fra-
ter ⁊ ſoror. ꝯſobrinꝰ conſobrina .i.qui queue ex ſororibus aut fratribus ꝓcreantur. ¶ Sed ꝗdā rectecōſobrinos eos ꝓprie dici putantqui ex duabꝰ ſororibꝰ progenerantur quaſi conſororinos. Eos vo ꝗex duobus fratribus ꝓgeneranturſproprie fratres patrueles vocari.¶ Si aūt ex duobꝰ fratribꝰ filie naſcuntur ſorores patrueles appellātur. At eos qui ex fratre ⁊ ſorore ꝓgenerantur: amitinos proprie diciputant. amite tue filij conſobrinumte appellant: tu illos amitinos.i ¶ Quīto ſupra attauꝰ attauia. infra amepos atneptis. Ex tranſuerſo fratris ſororiſqꝫ pronepos ꝓneptis: ⁊ cōueniēter: propatruus proamita .i. proaui frater ⁊ ſoror: ⁊ ꝓauunculus promatertera .i. ꝑauiefrater ⁊ ſoror. Itē ftatris patruelisvel ſororis patruelis conſobrini ⁊ꝯſobrine: amitini vel amitine. filiꝰfiliaᵗ. propiorʸ ſobrinus ſobrina. hiꝰſunt patrui magni ⁊ amite magneauūculi magni matertere magnefiliꝰ filia. ¶ Sexto gradu ſupra tritauꝰ tritauia. infra trinepos trineptis. ex tranſuerſo fratris ſororiſqꝫabnepos abneptiſqꝫ: ⁊ cōueniēterabpatruus abamita .i. abaui frater⁊ ſoror: abauūculus abmater teraideſt abauie frater ⁊ ſoror. Itē propatrui ꝓamite ꝓauūculi promatertere filiꝰ filia. Item ſobrini ſobrineqꝫ .i. qui queue ex fratribus ⁊ ſororibus patruelibus vel conſobrinisvel amitinis ꝓgenerantur. ¶ Hactenꝰ oſtendiſſe ſufficiat quēadmodū gradus cognationis numerantur. Nāqꝫ ex his palam eſt intelligere quēadmodū quoqꝫ vlteriores gradus numerare debeamus.Quippe ſemꝑ generata queqꝫperſona gradū adijciatʰ: vt longefaciliꝰ ſit reſpondere quotoᶜ gradumquiſqꝫ ſit: qͣꝫ propria cognationisappellationeꝰ quenquam denotare. ¶ Agnationis quoqꝫ gradus
a ¶ Legitimis .ſ. agnatis.b ¶ Proximitatis .i. cognationis.Pretor. caute tacet hic de iure ciuili. nā cognati de iure ciuili non vocantur.d ¶ Ad ſextum. īmo videt̉ ꝙ vſqꝫ ad quintum tm̄ vocant̉ tā agnati ꝙͣ cognatiut. ff. de vetera. mi. ſuc. l. ij. §. fi. ſed. xn̄. illa etiam inus loquit̉. hec inalijs. uel dic ꝙ ibi ita erat de facto .ſ. quidam in quinto gradue ¶ Et. ſeptīo. ſubaudi ꝗſūt⁊ ita factum narrat.f ¶ Nataue. ſed nunquid ſuntalij in ſeptīo gradu? rn̄. multi⁊ alij eſſe poſſunt: ut colligitur.jͣ. ti. i. §. vj. Iteꝫ ⁊ qͣre magishi vocant̉ ꝙͣ alij ī ſeptimo gradu? rn̄. quia hi reſpiciunt īferius lineā trāuerſalem. alij. oēsſuperius: ut ar. ff. vnde lib. l.ſcriptor in fi. Sed nūquid corrigitur hodie diſtinctio huius. §.per auc. de here. ab inteſt. §. i.vbi nulla inter agnatos ⁊ cōgnatos differentia fit. P. dixit oēs in infinitum ſuccedere ⁊ſic corrigi qd̓ hic dr̄. nos oēsvſqꝫ ad. x. gradum vocamus.non aūt trahimꝰ agnatos adcognatos cum extendere ſuccerſionem debeamus .i. velimꝰ:ut. jͣ. de bo. poſ. §. adhuc. ar.ꝯtra. C. de pac. con. l. lege ⁊ inauc. de nup. §. deinceps. colla.iiij.Ar qralitua 1n Quoniaꝫ in ſuccedendoadmittitur qui eſt proximior īgradu: ut comprehendat̉ quoto gradu quis ſit: ponitur iſte titulus. are.De loco. Iſte titulusEdiuiditur in plures ꝑtes.Primo continuat materiamSecundo incipit dinumeraregradus. Tertio dat vnam regulam generalē in gradibusad cognatos. Quarto ponitquomō numerentur gradusagnatoruꝫ. Secūda ibi. Quare in. Tertia ibi. Hactenus.Quarta ibi. Agnationis. Et.h. d. Oīs agnatio eſt īfra autſuꝑ aut ex tranſuerſo. ⁊ ſuꝑior⁊ inferior incipit a prīo gradu:ex tranſuerſo v̓o incipit a ſecundo gradu. h. d. arh ¶ Neceſſarium. ꝗd ad nos d̓his? rn̄. propter hereditates qͥper gradus deferuntur ⁊ tutelas ⁊ propter teſtimonia nō dicenda. ut. ff. eo. l. iuriſconſul.t ¶ Gradus. ꝗd ſit dic vt. jͣ..§. hactenus.k ¶ Admonēdi. ſic. ff. eo. l. i.l ¶ Tranſuerſo. hec ſuperfluavidet̉: ut. ff. eo. ſtigmata. contra. So. ibi in directa linea tm̄loquitur. hic ī īdirecta.m ¶ A ſecundo. quare non prīo. rn̄. cū ego patri meo ſim in vno gradu. ⁊ ipſepatri meo in alio. ſumus ergo in duobus gradibus ego cum fratre facto aſſenſuad patrem quaſi per quendam graduꝫ: ut. ff. eo. l. iuriſcōſul. §. gradus. ſed nullus ex tranſuerſo proximior fratre inuenitur. ergo non pōt inueniri primus gradus a latere: ut hic ⁊. ff. eo. l. i. in prin.n ¶ Primo. pater ⁊ mater ſi pater eſt mihi in primo ⁊ ego ſibi in alio primo.ergo ſumus in duobus. rn̄. non ſequitur. nam ſum ei in primo: ita ꝙ in eodeꝫ etinter me ⁊ ipſum vnum tm̄ gradum facimus ad ſimilitudinem feneſtre. nā duecolūne ex lateribus vnam faciunt feneſtram tertia ēt adiecta fiet alia feneſtra:ita ⁊ in gradu perſona adiecta ēt vna deinceps facit gradum: ut. jͣ. eodem. §.o ¶ Fllius. qui lꝫ multi ſint oēs ſunt patri in primo: inter ſe autem in ſecundo: uthactenus..ff. eo. l. iuriſconſul. §. tranſeamus.p ¶ Ex tranſuerſo. nunc de hoc gradu incipit cum nemo ex hoc ordine prīo grainueniatur: vt. ff. eo. l. i. in prin.q ¶ Tertio. ex tranſuerſo. no. caute ꝙ etiam illi qui ſunt ex tranſuerſo diuidun-
tur in ſuperiorē ⁊ inferiorem lineā. ⁊ ſic reperies in ſequētibus gradibus.⁊ quādoqꝫ in parentibus. ut. jͣ. eo. §. iiij. ac.r ¶ Patruus ⁊ amita .ſ. ſoror. unde v̓ſus. Sunt patrui patris frēs amiteqꝫ ſorores. Fratrer anūculus ſoror eſt matertera mairis. i¶ Quarto. Qui diſtat a ſtipite per tres perſonas uel gradus tā in linea aſcendētiū ꝙͣ deſcendentiū directo eſt in qͣrto gradu: ſed in linestranſuerſali ſi diſtat perduas perſonas. hoc dicit are.a ¶ Abnepos. hoc interius reſpicit.t ¶ Patruus. hoc refertur ad ſuperiorem lineam tranſuerſaleꝫ.u ¶ Item auunculus. h̓aūt conſtat ꝙ qui ē meipatris patruus mihi erit magnus patruus ꝗmee matris auunculusᵉ mihi erit magnusanunculus. Sed quidſi erat patruus matrismee uel auunculus meipatris? rn̄det Io. oēmillum mihi eſſe patruuꝫuel auunculuꝫ magnuꝫqui eſt meo patri vel matri ſimplex: ut. ff. e. l. inriſconſul. §. patruus: ⁊C. de ſucceſ. eo. l. i. ſedrn̄deo contra.¶ Quinto. Attauus⁊ abnepos ⁊ alie perſone hic numerate ſunt inquinto gradu. hoc. dicit primo. Et tritauus⁊ alie perſōe hic enumeratę ſunt in ſexto graduhoc dicit ſecundo. are.x ¶ Filia. Iſti noīatiuiregunt ſuꝑiores genitiuos ab illo v̓ſiculo. Itēlr̄is ⁊cͣ. ⁊ ſunt iſti oēs inquinto gradu linee collateralis reſpectu deſcendentium.y ¶ Proprior ſobrinꝰquaſi dicat qui filius dicitur proprio ſobrinus ⁊que filia dicitur ꝓpriorſobrina.z ¶ Hi ſunt. ſubaudi īquinto gradu linee collateralis ex parte aſcendentiū .ſ. filiꝰ patrui meimagni ⁊ ſimilium de ꝗbus dicitur hic ⁊. ff. eo..l. i. ī fi. ⁊. l. ij. accur.¶ Hactenus. Unica perſona adiecta alteri perſone per carnis ꝓpagationem facit gradum tam in cognatisꝙͣ in agnatis. hoc dicitAretinus.a ¶ Generata. gradū. heſt verū ſi vna ab vna n̄ ſi plures ab vna: ui. ff.eo. iuriſconſul. §. tranſeamus. ⁊ hoc eſt veruꝫ ex oī ordine graduum ẜmnos. ſed ẜm canones ex latere tranſuerſo aliud eſt. nam quem nos dicimꝰin ſecundo: ipſi dicunt in primo. ⁊ quē nos in quarto: ipſi in ſecundo. ⁊ ſitde ſingulis: ut in decreta. xxxv. q. v. c. ij. ſed fuit eorum conſideratio bonapropter matrimonia: noſtra ēt bo. propter hereditates que per gradꝰ deferuntur: ut. jͣ. de bo. poſ. §. quos aūt ⁊. ff. eo. l. iuriſconſultus in prin.¶ Adijciat. hic pōt colligi diffinitio gradus: ut dicatur. Gradus eſt numeratio ſingularum perſonarum cognatione uel affinitate ſibi coniunctarum quoto gradu vna perſona diſtat ab altera optime indicans: dictꝰuaſi lapideus gradus: vt. ff. eo. iuriſconſulius. §. gradus.d ¶ Appellatione. propter duas rationes. ⁊ quia vltra trinepotem. vel¶ Quoto .ſ. octauo vmountur ſpālia ſed ſuperiores ⁊ inferiorestritauum vocabula nonvocantur: ut. ff. eo. l. fi. §. parentes. ⁊lia ſunt plura negocia ꝙͣ voca-