Druckschrift 
Corpus iuris civilis : Justiniani Insitutiones. Mit der Glossa ordinaria des Franciscus Accursius und den Summaria des Hieronymus Clarius
Seite
42v
Einzelbild herunterladen
 

Liber

qꝫ libroª tradimus cognati virilis ſexus perſonas cognatiōeᵇ coniuncti qͣſi a pr̄e cognati. Itaqꝫex eodē patre nati fratres agnati fibi ſūt: qui cōſanguineiᵉ vocātur.nec requiritur an etiam eandeꝫ matrē habuerīt. Item patruus fratris filio inuicemᵇ is illi agnatꝰ ē:eodē numero ſunt fratres patrueles ideſt qui ex duobus fratribuscreati ſunt qui etiaꝫᵉ cōſobrini vocantur: qua ratione etiaꝫ ad pluresgradus agnationis peruenire poterimꝰ. Hi etiaꝫ qui poſt mortēpatris naſcūtur iura cōſanguinitatisᶠ nāciſcunt̉. tn̄ᵍ omnibꝰ ſimulagnatis datꝰ lex hereditatem. Sedhisˡ qui tunc proximiori gradu ſūtcum certumᵏ eſſe ceperit aliqueꝫ inteſtatū deceſſiſſe. Per adoptionem quoqꝫˡ agnationis ius ꝯſiſtit.veluti inter filios naturalesᵐ eosquos pater eoꝝ adoptauit. nec dubium eſt quin improprie conſanguinei appellant̉. Itēⁿ ſi quis exceteris agnatis tuis veluti fr̄ aūt patrius aūt deniqꝫ is qui lōgior̄ gra eſt: adoptauerit aliquem: agnatus inter ſuosº heredes eſſe dubitatur. Ceterumᵖ inter maſculos quidem agnationis iure hereditas etiam ſi longiſſimoq graduſint vltro citroqꝫ capitur Qd̓ ad feminasᵗ vero attinet ita placebat̉:vt ipſe cōſanguinitatisᵗ iure tm̄ capiant hereditatem: ideſt ſi ſororesſint vlterius capiāt. maſculi autem ad earumᵛ hereditates etiaꝫ ſilōgiſſimo gradu ſint admittantur.qua de cauſa fr̄is tui aut patrui tuifilie vel amite tue hēditas ad te ꝑtinebat: tuaˣ uero ad illas pertinebat. Qd̓ ideo ita conſtitutū erat qꝛcommodius videbatur ita iuraſtitui vt plerunqꝫʸ hereditates admaſculosᶻ confluerent. Sed ꝗaſane iniquum erat ī vniuerſuꝫ easªquaſi extraneas repelli: pretor easad bonorum poſſeſſionem admittit: ea parte qua proximitatisʰ nomine bonorum poſſeſſionem pollicetur: ex qua parte ita ſcilicet admittuntur. Si neqꝫ agnatus vllusnec proximior cognatus interueniatᵉ. Et hoc quideꝫᵈ lex duodeciꝫtabularuꝫ nullo modo introduxitſed ſimplicitatemᵉ legibus amicaꝫamplexā: ſimili oēs agnatos

ſiue maſculos: ſiue feminas cuiuſcunqꝫ gradus ad ſimilitudinē ſuorum inuicem ad ſucceſſionem vocabat. Media aūt iuris prudentia erat quidē lege duodeciꝫ tabularuꝫ iuniorʳ: imperiali autē diſpoſitione anteriorᵍ ſubtilitate quādaꝫexcogitata prefatamᵇ differentiā inducebat penitus easˡ a ſucceſſione agnatorū repellebat: omniᵏ aliaſucceſſione incognita: donec pretores paulatiꝫ aſperitatē iuris ciuilisˡ corrigentes ſiue qd̓ deeſt adimplentes: humano ꝓpoſito aliū ordinē ſuis edictis addiderunt:gnationis linea ꝓximitatis nomine introducta: per bonoruꝫ poſſeſſionem eas adiuuabant pollicebantur hisᵐ bonorum poſſeſſionēque vn̄ cognati appellat̉ⁿ. Nosueroᵇ legem duodecim tabulaꝝ ſequentes eius veſtigia in hac parte conſeruantes: laudamus quidēpretores ſue humanitatis: non tamen eos in plenuꝫ huic cauſeᵖ mederi inuenimus: quareª eteniꝫ vnoeodemqꝫ gradu naturali concurrente: agnationis titulisᶠ in maſculis qͣꝫ in feminis equa lanceconſtitutisᵇ: maſculis quideꝫ dabaturad ſucceſſionem venire omniumagnatoꝝ. ex agnatis āt mulieribusnullis pēitꝰ niſi ſoli ſorori ad agnatoꝝ ſucceſſionē patebat aditusª.nos in plenuꝫ oīa reducentes: adius duodecī tabularū eādē diſpoſitionē exequētes: nr̄aᵗ conſtitutioneſancimus omnes legitimas perſonas: id eſt per virilē ſexum deſcēdētes ſiue maſculini generis ſiue feminini ſint: ſil̓i mōʸ ad iura ſucceſſionis legitime ab inteſtato vocari: ẜm ſui gradus prerogatiuā. necideo excludēdas ꝗa cōſanguinitatisᶻ iura ſicut germane habent. Hoc ēt addēdū nr̄e ꝯſtitutionieſtimauimusª: ut trāſferatur vnustm̄ modoᵇ gradus a iure cognationis in legitimamᶜ ſucceſſionem: vtnon ſolum fratris filius filia ẜm iam diffinimus ad ſucceſſioneꝫpatrui ſui vocentur: ſed etiam germaneᵇ conſanguinee: vel ſororisvterineᵉ filius filia ſoli: deincepsᶠ ꝑſone vna his ad iura auūculi ſui ꝑueniant. mortuo eo quipatruus quidem eſt ſui fratris filij:auūculus auteꝫ ſororis ſue ſoboli

a Libro. ut.. de leg. agna. tu. §. ſunt. accur.b Cognatione. cognatio eſt genus: agnatio ſpēs: vnde quiſꝗs eſt agnatus eſtgnatus. ſed non conuerur. accur.c Itaqꝫ. cōſanguiex eodem ſanguine nati: ceteri agnati dicūt̉ſanguinei: ut. ff. din prind Itē inuicē .ſ.patruo. accur.e Qui etiā cōſobrini. īproprie: ut.. de gra. cog. §. iiii.f Hi. cōſanguinitatis .ſ. adſuos fratres prius natoſ: ad reliquos vero agnatos agnationis tm̄ ius acquiritur: vt..xi. diximus eſt uerum hoc ſiviuente eo de cuius hereditateagitur concepti ſaltem erantvt. ff. de ſuis legi. here. ticius. ff. vn̄ cog. l. i. §. ſi quis proximior.g tn̄ oībus. ꝙͣuis agnati vocentur ad hereditateꝫ.tamen ⁊cͣ.h Dat lex .ſ. xii. tabu. accur.i Sed his. oībuſ his: ut..eo. §. ſi plures. accur.k Certū. qd̓ ē ēt .ſ. facto teſtamento qd̓ euanuit: qd̓ dic: vt.. ꝓxi. §. accur.l Quoqꝫ. quaſi dicat ſolum iure naturali conſtituituagnatō: ſed ēt ciuili: ut adoptionē .ſ. quālibet iur̄ iſto: vt.. de adop. l. i.. de adopt.in princi. ſꝫ hodie tm̄ extranſit in poteſtate arrogatoris: vt.. ti. i. §. noſtra autem.ſed tamē licꝫ fiat agnatuſ .ſ.hodie: qꝛ tranſit in poteſtatem extranei arrogantis ſuccedit tamē abinteſtato patri tm̄ alijs patris agnatis: vt. C.de adop. ſ. pe. §. ſiquidem.m Naturales. ſubaudi legitimos tamē emancipatos: vt. ff. gra. cog. l. ſi filiū.n Itē ſi ꝗs. ſolum paterde quo dictum eſt.o Suos hr̄des .i. agnoſcitur alijs agnatis adoptantis. eis cognatus ſit: ut. ff. adopti. qui in adop. accur. Ceterum. Femine deſcēdentes ex eis hodie de iure ciuili admittuntur cum omnibꝰagnatis inter quos etiam admittuntur deſcendentes ex ſororibꝰ vterinis ſi in primo gradu ſunt. hoc dicit vſqꝫ ad. §. ſiplures. are.p Ceterum .i. certe. vel aliter. lex quidem. xii. tabularuꝫdeferebat hereditatem agnatis proximis: ſed media iuris prudentia cum diſtinctione. ideo dicit ceterum pro ſꝫAccur.q Longiſſimo .i. decennio.vt.. de ſuc. cog. §. fi.r Feminas .ſ. agnatas. ac.s Ita placebat. Ro. cautedicit placebat placet: vt.. e. §. nos v̓o. hoc erat permediam iuris prudentiamper legē. xii. tab. neqꝫ per pretorem: vt.. eodem. §. hoc quidem.. §. media.t Conſanguinitatis .i. agnationis. accur.u Earum .ſ. feminarum.x Tua .ſ. hereditas.Plerūqꝫ. hoc propter cōſanguineas ſorores de quibus modo dixit.z Ad maſculos. ſic.. ti. i. §. item. uetuſtas. ac.a Sed qꝛ eas .ſ. agnatas feminas. accur.

Proximitatis .i. cognationis.c Interueniat. nec aliquis ſuorum: vt.. titulo. i. §. admonendi. infine.d Quidem. que ſunt .ſ. in. §. ſed quia dicta ſunt.e Sed ſimplicitatem. remotarentia agnatorū: vt inter maſculos feminas. ſic.. de fideicōmiſ. heredi. §. ſedquia. accur.f Iunior. ſic no.lex duodecim tabularūeſt uetuſtior ꝙͣ media iuris prudentia ꝙͣuistorium.g Anterior .i. conſtitutione anteriori.. ſcripta que eſt. C. de legitimis heredi. l. lege. xii. tabu. accur.h Prefatum. ideſtdictam.. eodem. §. ceterum. ac.i Eas .ſ. agnatas feminas: niſi ſorores.k Omni. nam ordocognatorum non eratadhuc. vel dic etiam deficientibus agnatis: ip̄itamen non vocabantur. accur.l Ciuilis. id eſt medieiuris prudentie quodius ciuile dicitur: vt. ff.de origīe iur. l. ii. §. hecdiſputatio.m His bonorum .i.mulieribus agnatis vltra ſorores.n Appellatur. ſic dicta. qꝛ per eam cognati vocantur. accur.o Nos uero. hic iuſtinianus loquitur. ac.p Cauſe .i. expulſioni agnatorum. accur.q Quare. etenim bene dico forte prouidendum agnatis feminisre etenim ⁊c̄.r Titulis. id eſt nominibus. accur.s Conſtitutis. ideſtordinatis. ac.t Dabatur. id eſt concedebatur. ac.u Auditus. certe nonerat ratio iuſta vel ſufficiens ſicꝫ aliqua ſit: ut.. eodem. §. ceteruꝫ infine.x Noſtra conſtitutione: vt. C. de legi. here..l. lege duodecim tabularum.y Simili modo ideſthincinde. uel dic ita fenine vt mares. acc.z Conſanguinitatis.ideſt ſicꝫ non ſint ſorores que germane vocātur quaſi ex eodem germine nate.a Hoc etiam. eſtimauimus: vt. C. de leg. heredi. l. lege duodecimtabularum. §. in his.accur.Tantūmodo .i. vlterior: proximior tamē ſit vt ipſe ſorores ul̓ frares vterini vel vterine vt ſeꝗtur: vt. C. de leg. here. l. fi. §. ſed neqꝫ. acc. In legitimam .ſ. agnatorum. accur. Germane .i. nate ex eodem patre matre defuncto. ac. Uterine .i. nate ex eadeꝫ matre tm̄. accur.¶Deinceps .i. vlteriores ſiue in gradu remotiores. ac.