De ſingulisrAdei .R.ij

Secūdus.De codicillis.re. ꝑ fluxio. re ii.

40

aut fideicōmiſſarij aut cuiuſlibet alteriꝰª. ¶ Itaqꝫ ⁊ legatariꝰ ⁊ fideicōmiſſarius nō ſolū de ea re rogaripōt: vt eā alicui reſtituat q̄ ei relictaſit ſꝫ ēt d̓ alia ſiue ip̄iꝰᵇ ſiue aliena ſit.Hoc ſolū obſeruādū eſt ne plusꝗſqͣꝫ roget̉ alicui reſtituere qͣꝫ ipſeex teſtō ceꝑit. Nā qd̓ ampliꝰ ē inutiliterᵉ relinꝗt̉. Rū āt aliena res ꝑ fideicōmiſſum relinꝗt̉: neceſſe ē ei ꝗrogatꝰ ē: aut ip̄aꝫ redime̓ ⁊ p̄ſtare:aut eſtimationē eiꝰ ſoluere. ¶ Libertas qͦqꝫ ẜuo ꝑ fideicōmiſſū daripōt vt heres eū roget̉ manumittēvel legatariꝰ vel fideicōmiſſarius.Nec ītereſt: vtꝝ d̓ ſuo ꝓpͥo ẜuo teſtator roget: an d̓ eo ꝗ ip̄iꝰ heredisaut legatarij vl̓ etiam extraneiᵇ ſit.¶ Itaqꝫ ⁊ alienꝰ ẜuꝰ redimi ⁊ manumitti dꝫ. ꝙ ſi dn̄s eū nōᵉ vēdat ſiᵗmō nihilꝰ ex iudicio eiꝰ ꝗ relinꝗt libertatē recepitʰ: nō ſtatī extīguit̉ fideicōmiſſaria libertas: ſed differt̉:qꝛ poſſit tꝑe ꝓcedēte vbicūqꝫ occaſio ẜui redimēdi fuerit p̄ſtari libertas. ¶ Qui aūt ex fideicōmiſſi cāmanumittit̉ nō teſtatoris ſit libertꝰēt ſi teſtatoris ẜuꝰ ſit: ſꝫ eiꝰ ꝗ manumittitꝰ. At is ꝗ dir̄cto teſtō liber eēiubet̉: ip̄iꝰ teſtatoris libertꝰ ſit: ꝗ ētorcinꝰⁱ appellat̉. nec aliꝰ vllus ex directo teſtō libertatē hr̄e pōt qͣꝫ quivtroqꝫ tꝑe teſtatoris fuerit ⁊ qͦ faceret teſtm̄ ⁊ quo moreret̉. ¶ Directa aūt libertas tūc dari vr̄ cū nō abalio ſeruū manumitti rogat ſed velut ex ſuoᵐ teſtōⁿ libertatē ei cōpetereº vult. ¶ Uerbaᵖ aūt fideicōmiſſoꝝ hec maxime in vſu habent̉ peto: rogo: volo: mādo: fidei tue cōmitto: q̄ perinde ſingula firma ſuntatqꝫ ſi oīa in vnū congeſta eſſent.¶ De codiculis.

Nte auguſti tꝑa ꝯſtat codicilloꝝ ius in vſu nō fuiſſe: ſꝫ primus luciꝰ lētulus ex cuiꝰ ꝑſona etiāfideicōmiſſa eē ceperunt codicillosintroduxit. nā cū decederet ī aphrica ſcripſit codicillos teſtō cōfirmatosq: ꝗbꝰ ab auguſtoʳ petijt ꝑ fideicōmiſſuꝫ vt faceret aliꝗd: ⁊ cū diuꝰauguſtus volūtatē eiꝰ īpleſſet: deinceps reliꝗ eiusª aucͣtē ſecuti ficeicōmiſſa p̄ſtabāt: ⁊ filia lētuli legata q̄iure nō debebatᵗ ſoluit. Dr̄ autēauguſtꝰ cōuocaſſe ſapientes virosinter quos trebatiū quoqꝫ cuiꝰ tūcauctoritas maxima erat: ⁊ q̄ſiſſe anpoſſet recipi hoc nec abſonus iurisrōne codicilloꝝ vſus ē: ⁊ trebatiuꝫſuaſiſſe auguſto ꝙ diceret vtiliſſimū ⁊ neceſſariū hͦ ciuibꝰ eē ꝑꝑ magnas ⁊ lōgas ꝑegrinationes q̄ apd̓veteres fuiſſent: vbi ſi ꝗs teſtm̄ facer̄ nō poſſetᵛ: tn̄ codicillos poſſet.Poſt q̄ tꝑa cū ⁊ lab̓o codicillosfeciſſet iā nemini dubiū erat ꝗn cōdicilli iur̄ optīo admittent̉. ¶ Nōtm̄ āt teſtō fcō p̄t ꝗs codicillos face̓ſed inteſtatus ꝗs decedens fideicōmittere codicillis pōt. Sed cū anteteſtamētū codicilli facti erant. Papinianꝰ ait nō aliter vires hr̄e qͣꝫ ſiſpāli poſtea volūtate cōfirmēt̉ˣ. Sꝫdiui frēs ſeuerus ⁊ antoninꝰ reſcripſerunt ex his codicillis ꝗ teſtamētū p̄cedūt poſſe fideicōmiſſuꝫ peti:ſi appareat eū ꝗ teſtm̄ fecit a volūtate quā in codicillis exp̄ſſerat nō receſſiſſe. ¶ Codicillis autē hereditas neqꝫ dariʸ neqꝫ adimi pōt ne cōfundat̉ᶻ ius teſtamētoꝝ ⁊ codicillorū. ⁊ ideo nec exheredatio ſcribiª p̄t.¶ Directoᵇ āt hereditas codicillisneqꝫ dari neqꝫ adimi pōt. naꝫ ꝑ fideicōmiſſum hereditas codicillis

ſoccto: ſed nouo iure aliter eſt. nam pōt a quolibet qui cōmoduꝫ quocunmō hꝫ legari ⁊ fideitti. vt. C. cō. d̓le. l. i. §. fi. ⁊ hoc ſtatim ſubijcit.LPotert aheredis ſed ēt aliena pn̄t ꝑfideicōmus in plus ꝙͣ honretur. ⁊ qn̄ aliena resxat peltanda eſt. h. d.a ¶ Alterius. refert tn̄an leget rem extranei anheredis. prīo caſu diſtinguitur an ſciuerit alienāuel credit ſuam: ſecundonon vt. sͣ. de le. §. quodaūt. ⁊. ff. d̓ le. ij. l. vnuꝫex familia. §. ſi remb ¶ Ipſius .ſ. legatarij.c ¶ Inutiliter. facit. ff. d̓lega .i. plāe. ij. §. fi. ⁊. l.videndum ⁊. ff. d̓ le. iij..l. i. §. ſciendum. ⁊. l. iij.§. iul. ⁊. l. legatariꝰ. Sꝫcontra in. d. l. plane. §.ſi cui. ſed ibi ſtetit per legatarium quominusmeliorem acceperit. uelmelior videtur eſſe queꝫelegerit lꝫ deteriorem elegerit: vt arg. jͣ. de actꝭ..§. p̄terea. Item ar. cōtra. ff. de le. ij. imperator. §. i. ibi. Enimuero⁊cͣ. Sꝫ hoc quod hic dr̄intellige qn̄ in quātitatelegat̉ alicui ⁊ in quantitate oneratur: ibi autemquando quantitas dat̉⁊ īſpecie grauatur quocaſu tm̄ videt̉ eſtimaſſe ſpeciē ſuā legatariusaccipiendo quantitatevt ex eadem lege colligitur. Item cōtra. ff. ad.l. fal. ſed ⁊ ſi nō ſeruuin prin. ſꝫ ⁊ ibi eodē mōrn̄. qꝛ ꝙͣtitas erat legata ⁊ onus erat poſitunī faciēdo. Sꝫ cū ꝙͣtitaslegat̉ ⁊ in quātitate grauatur ſicut hic loquiturnunquid quartam iurefal. poteſt oneratus retinere ſiue ſit legatariusſiue fideicōmiſſariꝰ ꝗ ſitgrauatus? ꝗdaꝫ dicurꝙ ſic vt. ff. ad. l. falc. penales. §. fi. Nos ꝯͣ vt ineo. titu. l. lex. fal. ſi inte.§. nūqͣ. ⁊ de vul. ſubcoheredi. §. cum fili¶ Libertas. Etialibertas ſeruo per fideicōmiſſuꝫ pōt relinqui: ⁊ nō tm̄ ſeruo proprio: ſed etiam alieno vt quādopoterit emat̉: ⁊ manumittatur. h. d. areti.d ¶ Libertas. extranei. licet etiam crediderit ſuuꝫ. vt. ff. de fideicom. liberta. Paulus. ij. rn̄. ⁊. l. alieno in prīcipio. ſed in pecuniario legato diſtirguitur ſciuerit vel ignorauerit rem alienam. vt. sͣ. de le. §. qd̓ autem ⁊. §.non ſolum. accur.e ¶ Non vendat. vel etiam ſi vendat vltra iuſtū preciū vendere vult: nātūc perinde ē ac ſi non vendat. ut. ff. de le. iij. non dubium. §. fi.f ¶ Si modo. interpoſitio eſt.g ¶ Nihil. ſi .n. aliꝗd ēt modicū relinquitur alicui vt vēdat ⁊ ille legatuꝫaccepit cōpellit̉ vēdere ut hic ⁊. C. de fideicō. liber. l. d̓beri ⁊. l. ſi rem donatam. ⁊. C. ad. l. fal. ſi ea cuius ſeruum. accur.h ¶ Recepit .ſ. dominus iſtius.i ¶ Differt̉. qd̓ differtur nō aufertur ſic. ff. de iudi. cū furioſus. ar. ꝯtra.C. de inoffi. teſta. ſancimus. §. fi. ⁊. ff. de vſufru. ſi vſufru. Itē no. ꝙ inſpicitur qd̓ euenire pōt ſic. ff. de iuriſ. om. iu. ſi idē. §. fi. ⁊. ff. de adimē.le. l. ſeruo cū libertate. ac.¶ Manumittit .i. heredes vel legatarij. uel fideicōmiſſarij.¶ Qui autem. Maumiſſus ꝑ fideicōmiſſū efficit̉ libertꝰ manumittentis ⁊ non teſtatoris: manumiſſus v̓o directo dicit̉ orcinus. ⁊ eſt libertus teſtatoris. Et directo manumiſſus dicitur qui eodem teſtamento ſine aliquo medio ſuſcipit libertatem. h. d. Are.

¶ ¶ Orcimus. ſic dictus ab orco .i. mliſſus ab eo qui tendit ad orcum .i. infernū: uel ab orco quod eſt rectū vn̄ orciis .i. directe manumiſſus: vel ab orco.i. capio. nā ⁊ īde archiortꝰ qꝛ multa capiūt ī teſtamēto ī quo multa fiunt.m ¶ Ex ſuo. nō expectata maē ab alio facienda.n ¶ Teſtamēto. uel etiā codicillis teſtō cōfirmatis vt. ff. de ma. teſta. libertas.o ¶ Cōpetere. q̄ competit hereditate adita etiā ab vno ex pluribus heredibus vt. ff. de ma.teſta. l. teſtamentum. §. teſtamentum.Ucrba. Siue preceptiuisſiue rogatiuis verbis fideicōmiſſum fiat valet. h. d.p ¶ Uerba maxime ideo hocdicit qꝛ ꝗbuſcūqꝫ v̓bis relinqupn̄t. vt. sͣ. de le. in prin. ſiue directis ſiue precarijs vt. C. cō.dele. oē verbū. ⁊ facit. ff. ad trel. l. ſceuola.De codicillis. Ꝙꝛ teſtamēta ⁊ eoruꝫ accidētia dicta ſuntnunc de codicillis .i. de ꝑua vl̓de minima ſcripta voluntatenā iō codicilli dicunt̉ qꝛ in breuiori chartula vel codice ꝙͣ teſtamētum fiebāt ⁊ ſolum in eisq̄dā fideicōmiſſa relinquebant̉⁊ tales ſunt ad teſtm̄ qͣlis ē ſcapha ad nauē. Sꝫ nūꝗd ẜꝫ hocpn̄t fieri ſine ſcriptura: ꝗdā dicūt ꝙ nō ſed tn̄ dico ēt ſine ſcriptura hodie fieri: lꝫ forte olimin ſcriptis tm̄ fierent vt. C. deoperis li. l. fi. in principio.A iſte titulus diuidit̉ ī quatē auguſti. Totustuor ꝑtes. Primo qūo fueratītroductus vſus codicillorumSecundo qn̄ codicilli teſtō confirmati valent. Tertio an hereditas directo poſſit dari veladimi ī codicillis. Quarto anquis poſſit facere plures cōdicillos. Secunda ibi. non tm̄.Tertia ibi. cōdicillis. Quartaibi. cōdicillos. Et. h. d. Olimcodicilli non erant in vſu: hodie vero eorum vſus eſt vtilis⁊ neceſſarius. h. d.q ¶ Cōfirmatos. Hic no. ꝙqͣtuor mōīs codicilli conficiuntur: aut .n. ī futurū ꝯfirmāturueluti teſtō prius facto in quodictū ē ꝗcꝗd dixero ī codicillisvalere volo: ⁊ poſtea codicillifacti ſunt: aut in p̄teritū veluticodicilli prius facti teſtō factopoſtea ꝯfirmati ſūt. Ei hi duocaſus ſunt. C. eo. ſine initio.Tertio fiūt cū teſtō veluti cū teſtator qui teſtm̄ īplere nequerit addiderit vt vimcodicillorum hēret. ut. C. e. l. fi. §. illud plane ibi. ut ille ⁊cͣ. Quarto ſine teſtō .ſ.ab inteſtato vt. ff. e. cōficiunt̉. ⁊. jͣ. e. §. nō tm̄. ⁊. C. e. nō iccirco. h̓ aūt fuerunt cōfirmati vel ante vel poſt.¶ Auguſto. cui aliquid relinquebat̉.g ¶ Eius .ſ. auguſti.t ¶ Non debebat. qꝛ legata non debebantur niſi ex teſtamento iure antiquo. ut diximus. sͣ. ti. ij. §. preterea.v ¶ Nō poſſet. ꝑꝑ impotētiā facti vt qꝛ nō hꝫ tot teſtes ꝗ teſtamento conficiendo ſufficiebant: ſecꝰ ſi ꝓpter impotentiā iuris: vt. ff. eo. l. diuus. §. codicillos queeſt contra. ⁊ probatur hec ſolutio. ff. eo. conficiuntur. §. cōdicilli. Acc.Non tātum aut Etiā ab inteſtato codicilli fieri pn̄t. Sꝫ qn̄ an̄ teſtm̄ fiebāt nō al̓r valebant niſi erāt in teſtō ꝯfirmati. hodie v̓o ſꝑ vident̉ ꝯfirmati. are.x ¶ Nō tm̄. ꝯfirmentur .ſ. expreſſim uel etiā ſi quo iudicio retineat̉ prima voluntas. ut. ff. eo. ante teſtamenti tabulas ẜm Io. ſed hodie contra. nam ſiue ante ſiue poſt fiant ſemper vidētur ꝯfirmari vt hic dicitur ſtatim vt. ff. eo. ſi quis cumCōdicillis. In codicilis hereditas directo dari uel adimi non poteſt. Nec§. fi. ⁊. l. abinteſtato.conditio inſtitutioni apponi nec ſubſtitutio fieri ſed per fideicōmiſſum: ſic ⁊ vnuspoteſt plures codicillos facere. h. d. vſqꝫ ad finem.y ¶ Codicill̓. neqꝫ dari .ſ. directo ſꝫ ꝑ fideicōmiſſum ſiue ab eo quē priꝰ fecerat heredē: ſiue a legatarijs bn̄ p̄t relinꝗ vt. ff. e. l. ij. §. fi. ⁊. C. e. hereditatē. ⁊. jͣ. ꝓx. §.z ¶ Cōfundatur .i. ne iſte due volūtates ſic miſceantur vt vna ab altera diſcerninon poſſit. nā ſi idē ſignificarēt quare diuerſa noīa darentur. vt. C. eo. ſi idem.