Liber

totus ager inūdatꝰ fuerit neqꝫ eniꝫagri inundatio fundi ſpeciem commutat: ⁊ ob id ſi receſſerit aqua palam eſt eum funduꝫ eius manerecuius ⁊ fuit. ¶ Cum ex aliena materia ſpecies aliqua factaʰ ſit ab aliquoᵉ: queri ſolet quis eorum naturaliᵇ ratione dominus ſit vtrum isqui feceritᵉ an potius ille qui materie dominus fuerit. Vt ecce ſi quisex aliēis vuis: aut oliuis: aut ſpicisvinum aut oleum aut frumentumfecerit: aut ex alieno auro vel argēto vl̓ ere vas aliquod fecerit: vl̓ exalieno vino ⁊ melle miſcuerit mulſumᵗ: uel ex medicamentis alienisemplaſtrumaūt colliriūᵍ cōpoſuerit: vel ex aliena lana veſtimentumfecerit: vel ex alienis tabulis naueꝫvel armariū vel ſubcelliuꝫ fabricauerit. Et poſtⁿ multā ſabinianoruꝫ⁊ proculianoruꝫ ambiguitatē placuitⁱ mediaᵏ ſnīa exiſtimātium ſi eaſpecies ad rudem materiam reduci poſſit eum uideri dominum eſſequi materie dominus fuerit: ſi nōpoſſit reduci eum potius inelligidn̄m qui feceritˡ. Ut ecce uas conflatuꝫ poteſt ad rudeꝫ materiā erisuel argēti uel auri reduci. uinū autē⁊ oleū aut frumētū ad uuas ul̓ oliuas ul̓ ſpicasᵐ reuerti nō p̄t: at necmulſū qd̓ ad uinū ⁊ mel ſolui pōt.¶ Qd̓ ſi ꝑtim ex ſua materia ꝑtim

ex alienaⁿ ſpecieꝫ aliquā fecerit ꝗs:veluti ex ſuo uino ⁊º alieno mellemulſū miſcuerit: ⁊ ex ſuis ⁊ alienismedicamētis emplaſtrum aut collyriū: aut ex alienaᵖ ⁊ ſua lana ueſtimentum fecerit: dubitandū nō ē hͨcaſu eum eſſe dn̄mª ꝗ fecerit: cū nōſolum operam ſuā d̓derit: ſꝫ partēeiuſdeꝫ materiei preſtitit. ¶ Si tamē alienā purpurāʳ ueſtimēto ſuoꝗs intexuit: lꝫ precioſiorⁱ ſit purpura acceſſionis uice cedit ueſtimēto:⁊ qui dominū fuit purpure aduerſus eum ꝗ ſurripuitᵗ hꝫ furti actionē ⁊ cōdictionēᵛ ſiue furˣ ſit qui ueſtimentum fecit ſiue alius. nam extincteʳ res lꝫ uendicari nō poſſunt cōdici tamen a furibus ⁊ a quibuſdāalijs poſſeſſoribusᶻ poſſunt. ¶ Siduorumª materie ex uoluntate dominorumᵇ confuſeᵉ ſint totum idcorpus qd̓ ex confuſione ſit utriuſqꝫ commune eſt. ueluti ſi qui uinaſua confuderint aūt maſſas argenti uel auri conflauerint. Sꝫ ⁊ ſi diuerſe materie ſint: ⁊ ob id propriaſpēs facta ſit forte ex uino ⁊ mellemulſum: aut ex auro ⁊ argento electrumᵈ idem iurisᵉ eſt. naꝫ ⁊ hoc caſu cōeꝫ eē ſpēm nō dubitat̉. ¶ Qd̓ſi fortuito ⁊ nō uoluntate dn̄orumꝯfuſe fuerint ul̓ diuerſe materie: ul̓que eiuſdem generis ſunt idem iuris eſſe placuitᶠ. ¶ Qd̓ ſi frumen-

a ¶ Manere. fuit ergo dn̄s etiā tūc tꝑis qn̄ aqua inundabat. ſed ꝯͣ. ff. qui. mo.vſuf. amit. l. ſi ager. So. ibi intū ad cōmodū fruendi. vel dic inundauit propterueum ut probatur predicto ti. l. ꝗd tamē.d proprietatem. ſedpoſſeſſio indubitanter tēquirē. poſ. l. iii.§. labeo. ⁊. l. qui vniuerſasij. ⁊. l. pōponius. i. rn̄. tamenaqua recedēte etiā poſſeſſio reſtituenda eſt: ut. ff. de iti. actupri. l. i. §. ſed ⁊ ſi quis.Cum ex aliena. Specificans aliquem ſpeciem ex materia aliena efficitur dominuseius: ſi ipſa ſpecies ad priſtinam materiam non poſſit reduci. hoc dicit. Et hec eſt ſecunda pars principalis a. §. ſingulorum vſqꝫ in finem titulivbi res alteriꝰ efficitur noſtrafacto noſtro per terminationēvel ſpecificationem vel ſimilia. Et diuiditur in quīqꝫ partes. Prīo ponit thema. Secundo qōnem. Tertio per exēpla thema declarat. Quartoponit reſponſionem. Quintoper exempla reſpōſionem declarat. Secūda ibi: queri ſoletTertia ibi: Ut ecce. Quartaibi: ⁊ poſt multā. Quinta ibi:t ecce vas. Are.b ¶ Facta. facta autē ītelligitur etiam cepta lꝫ nō perfecta:ut. ff. de au. ⁊ ar. leg. l. ⁊ ſi nōiit. §. quid ergo.c ¶ Ab aliquo .ſ. bona fide: utff. ad echi. de eo. §. ſi quis ex. ⁊ſuo noīe: ut. ff. de acꝗ. re. do.adeo. §. cū ꝗs in pͥn. ⁊. l. ꝗcꝗd§. vbi. Item ⁊ tertiū .ſ. ꝙ nonpoſſit redire ad priorē materiāẜm Io. ut in fi.Quidſi duo ſpeiuerunt vnꝰ bona fi. alius mala fi. rn̄. cōmunis eſt domini ⁊ ſpecificantisbona fi. non autē mala fi. vt.ff. qui ad li. proclama. nō li.ſi duo azo. eodem modo quero ⁊ ſoluo ea que ſequuntur.Quid ſi ex diuerſorum materijs ſpeciem fecit in vna habuit bonam fidem ⁊ in alia malā fidem. Quid ſi inmateria vnius partim bonā partim malam fidem habuerit. Item ſi partim ſuonomine ꝑtim noīe domini ſpecificantis.d ¶ Naturali .i. iure gentium.¶ Fecerit .i. dixerit quo ad ſpicas: ut. ff. e. adeo. §. cū ꝗs in fi. ſic. sͣ. de libe. §. i.f ¶ Mulſum .i. nectar ſiue ſtalladiam.g ¶ Collirium .i. vnguentum ad oculos.h ¶ Et poſt ſabinianorum .i. ſabini ⁊ ſuorum fautorum qui dixerunt ſpecieꝫ cedere dn̄o materie. Sed proculus cū ſuis ſequacibus econtra ut ſpecificanti tātūcedat: ut. ff. eo. l. adeo. §. cum quis.i ¶ Placuit .ſ. nobis.k ¶ Media. que nec vni in totū nec alteri concordat uel diſcordat. ſed diſtīguitvt ſequitur: ⁊ no. medium ſeruandum. ſic. sͣ. qui ma. non poſ. §. pe. arg. contra.ff. de neg. geſt. l. nenſenius in fi.i6Fecerit. ſi ⁊ alia duo interueniunt que in prin. huius. §. diximus.m ¶ Uel ſpicas. ⁊ ita apparet ꝙ frumentum cedit ſpecificanti. ſed ꝯtra. ff. e. adeo.§. cum quis in fi. §. Sol. hec poſuit gratia exempli pro pueris ẜm. P. quedaꝫenim gratia docendi dicuntur que al̓s non dicerentur: ut. ff. de ac. ⁊ ob. l. obliganū ſubſtantia. §. fi. uel dic ſecundo ẜm Azo. illam per iſtam corrigi. Item dicẜm Azo. ad hec omnia exempla in quibus iam dicitur ſpeciem ſpecificanti cedere eſt contra regulam que dicit: qd̓ ex re mea eſt: uel naſcitur meum eſt: vt. ff. adexhi. de eo. §. ſi quis in fi. ⁊. ff. de reiuendi. ſolum. §. meum. Sol. illa regula locum habet in quinqꝫ caſibus .ſ. vbi dominus ſpecificauit. Item vbi alius eiꝰ mādato. Item vbi ſine mandato. ſed ratum habet. Iteꝫ ubi alius mala fide: ⁊ ſuonomine. item ſi bona fide: ſed res poteſt ad priorem materiam reduci quorumnullus eſt hic. Item ubi hec vera ſunt ⁊ ſpecificanti cedant. contra eſt regula quedicit neminem cum alterius iactura fieri locupletiorem: vt. ff. de condi. īde. naꝫnatura. Rn̄. lꝫ fiat ſua ſpēs quo ad dn̄ium tamen actione in factum tenetur adeſtimationem: vt. ff. de reiuendi. l. in rem. §. item ſi quacunqꝫ. ⁊. ff. de dona. inter vi. ⁊ uxorem. l. ſi mulier. §. i. ⁊. l. ſeq.¶ Quod ſi partim. Si quis ex materia partim ſua ⁊ partim aliena ſpeciē fecerit aliquam efficitur in totum dominus eius. hoc dicit Areti.

n ¶ Ex aliena .ſ. materia.o ¶ Et alieno .ſ. vino.p ¶ Et aliena .ſ. lana hic incipit dicere de acceſſiōe q̄ ſit hūana naͣ oꝑāte.q ¶ Dn̄m. ſed ſi poſſit reduci ad priorē materiā ſit cōis habita rōne materiarū ⁊ non cedat ſpecificanti: ut. ff. e. l. ꝗcꝗd. §. fi. in fi. idem forte erit ⁊quādo mala fide fecit:lꝫ reduci n̄ poſſit: ut. ff.ad exhi. l. d̓ eo. §. ſi ꝗt¶ Si tamen alierAliena purpura interta ueſtimento meo cedit veſtimento: ille autēqui dominꝰ fuit habetactionē contra furem.hoc dicit aretinus.r ¶ Purpurā. ut manicā uel gyronē. ſi autēipſi filii: puta ī tela. tūcalia ratione eſt dn̄s factus purpure .i. iure ſpecificationis: ut. sͣ. prox.§. precedēti. hic. aūt. §.aliꝗd vult adijcere ſupradictis .ſ. de acquiſitione iure acceſſionisne ergo nihil operet̉ adiungit hoc qd̓ nunc diri: ut. ff. de lega. i. l. ſiquando in princi.s ¶ Precioſior. no. pͥcioſius accedere vilioriſic. ff. de ꝯtrahē. emp. ſiin emp. cōtra. ff. de edi.edic. l. iuſtiſſime. ſed ibiſpāle in hoīe. ſed cōtra.jͣ. de fideiuſ. §. fideiuſſores. Sol. ut ibi. Itē loꝗtur hic. §. quādo dictapurpura gratia ordinādi ueſtimenta fuit appoſita. ſinaūt ecōtra utueſtimētū ſeruiret purpure: ut forte eam ſeruaret tūc cedit ueſtimētuꝫpurpure: ut in duabuslegibus cōtrariis: ut. ff.de uſuca. l. reꝝ mixtura. §. quid ergo. ⁊. ff. deaur. ⁊ ar. le. ⁊ ſi nō ſint§. perueniamus. ſi autꝭneutrum cauſa alterius apponatur: tunc neutrum alteri cedit ⁊ vtrunqꝫpoſſidet̉: vt. ff. de vſuca. l. rerū mixtura. §. quid ergo.t ¶ Surripuit. ſcꝫ ſi ſurripuit. al̓s iſtis actionibus famoſis non tenetur.u ¶ Et condictionem .ſ. furtiuam uel ſine cauſa: ut. ff. de condi. ſine cauſa per totum.Siue ipſe .ſ. fur. nam forte erat ſutor.y ¶ Extincte. quantum ad dominium qd̓ perdidit dominus eius ⁊ ideoꝙͣtum ad eum extinctum eſt ꝙͣdiu eſt intexta. ⁊ purpura extincta non poteſt uendicari. ſed agi poteſt ad exhi. ſcilicet ut exhibeatur: ut poſt uendiceur: ut. ff. ad exhi. l. gēma. ⁊. ff. de rei vendi. l. actionem.Poſſeſſoribus. ueluti predonibus. ⁊ a mala fide poſſ. ut iſte fuit: uthic ⁊. jͣ. de actio. §. ſic itaqꝫ. ⁊. ff. uſufr. quēad. ca. l. fi. in fi.¶ Si duorum. Si materie eiuſdem generis uel diuerſi confundantur ex uoluntate dominorum efficiuntur communes inter eos: ⁊ idem ſicaſu fuiſſent confuſe. alias ſecus. hoc dicit. Et diuiditur principaliterin duas partes. Primo quando uoluntate dominorum. Secundoquando caſu ſunt confuſe. Secunda ibi. ſed ſi fortuito. Item primaſubdiuiditur. Primo quando eiuſdem generis materie confundūtur.Secundo quando diuerſi generis. Secunda ibi. ſed ſi diuerſe. hoc dicit. Aretinus.a ¶ Si duorum. acquiritur dn̄ium non ſolum ſpecificatione: ut. sͣ. e. §.cum ex aliena. ⁊. §. qd̓ ſi. ſed acceſſione: ut. sͣ. e. §. ſi tamen. ſed etiā confuſione: ut hic. item immixtione: ut. jͣ. proxi. §. qd̓ ſi frumentum.b ¶ Dominorum. bene dicit dominorum uoluntate. nam ſi vnus dominus fecit inde ſpeciem .i. mulſum uel uas ex argento meo ⁊ tuo ⁊ ſua ēiure ſpecificationis non communis: ut. sͣ. eo. §. cum ex aliena. ⁊. ff. de reivendi. l. ſi frumentum. §. i.E Confuſe .i. ſimul fuſe.¶ Electrum. genus eſt uaſis uel ſpecies metalli. ut hic ⁊. ff. d̓ au. ⁊ ar.ga. pediculis. §. neratius.¶ Idem iuris. ut ſit commune ut ſubiicit.¶ Placuit. ſcilꝫ ut ſit cōe niſi ſeparari poſſit ueluti ex ere meo: uel plū-