PrimusQuibus modis ius pa. po. ſol.

o

ſuntª: qͣles ſunt ſpadonesᵇ adoptare poſſunt. caſtrati eniꝫ nō poſſunt.¶ Femine quoqꝫ adoptarenonpoſſuntᵉ: qꝛ nec naturales liberos īſua poteſtate habentᵇ: ſed ex indulgentiaˣ principum ad ſolaciū liberoruꝫ amiſſoruꝫᶠ adoptare poſſūt.¶ Illud proprium eſt adoptiōisillius: que per ſacruꝫ oraculuꝫᵍ ſit:ꝙ is qui liberos in poteſtate habet ſi ſe ad arrogandū dederit nōſoluꝫ ipſe in poteſtate arrogatorisſubijcitur: ſed etiam liberiᵇ eius ineiuſdem fiunt poteſtate tanqͣꝫ nepotes. ſic etenim diuusˡ Auguſtusnon antea Tiberiū adoptauit qͣꝫis germanicuꝫ adoptauerit vt ꝓtinusˡ adoptione factaᵐ incipiat germanicus Auguſti nepos eſſe.¶ Apud Catōnem bene ſcriptuꝫrefert antiquitas: ſeruos ſi a dominō adoptatiⁿ ſint ex hoc ipſo poſſeliberari. vnde ⁊ nos eruditi in noſtra conſtitutioneª: ⁊ iam eum ſeruum quem dominus actisᵖ interuenientibus filium ſuum nominauerit: liberum eſſe conſtituimus licet hoc ad ius filij accipiendum einon ſufficit.¶ Quibus modisª ius patrie poFteſtatis ſoluitur.Ideamus nunc quibus mo-

dis hi qui alieno iuri ſunt ſubiectieo iure liberantur. Etᶠ quidem quēadmodum liberantur ſerui a poteſtate: ex his intelligere poſſumꝰque de ſeruis manumittendis ſuperius expoſuimꝰ. ¶ Hi v̓o ꝗ inpoteſtateⁱ parētisᵗ ſunt: mortuo eoᵏſui iuris fiūt. Sed hoc diſtīctioneꝫrecipit. Nā mortuo pr̄eᶠ ſane oīmodo filij filieue ſui iuris efficiuntur. mortuo v̓o auo n̄ oīmōᶻ nepotes nepteſue ſui iuris fiūt: ſed itaª ſipoſt mortē aui ī ptātē pr̄is ſui recaſuri n̄ ſunt. Itaqꝫ ſi moriēte auopater eorūᵇ viuit: ⁊ in poteſtate patris ſui eſt: tunc poſt obitū aui ī poteſtateᵉ patris ſui fiunt. Si vero isᵇquo tempore auus morit̉: aut iammortuꝰᵉ eſt: aut ꝑ emancipationeꝫexijt de poteſtate pr̄is: tunc hi quiin poteſtatem eius pr̄is cadere nōpoſſunt ſui iurisᶠ fiunt. ¶ Cumᵍauteꝫ is qui ob aliquod maleficiuꝫin inſulam deportaturᵇ ciuitatemamittit: ſequitur ut qui eo modo exnumero ciuiuꝫ romanoruꝫ tolliturperīde ē ac ſi eoᵗ mortuoᵏ deſinantliberi ī poteſtate eius eē. Pari rōe⁊ ſi isˡ qui in poteſtate parentis ſitin inſulaꝫ deportatus fuerit deſijteē in poteſtate parētis. Sed ſi ex indulgentia pͥncipisª reſtituti fuerint

.sͣ. eodem. §. in princia ¶ Non poſſunt. qui omnes eunuchi vocātur. ſed ab hoc genere detrahit caſtratos qui generare nō poſſunt ideſt caſte ſic natos vt nūꝙͣ potuerint generare.b ¶ Spadones. quibus teſticuli vel genitalia abſciſa ſunt cultello vel ſpada poſſunt adoptare. ⁊ ēratio quia fortius impedimentum eſt natute ꝙͣaccidentis vt hic ⁊. ff. deliber. ⁊ poſthu. l. ſed ⁊ q̄ſitum. §. i. ⁊. ij. ⁊ no. ꝙvulgariter ꝓmiſcue appellantur.¶ Femine Feminanō poteſt adoptare niſieidem ꝑꝑ amiſſos liberos ex principis indulgētia concedatur. hoc dicitAreti.c ¶ Femine. nō poſſuntſed ipſe arrogari pn̄t: ut.ff. e. nam femine.d ¶ Habent. nota feminas non habere filios inpoteſtate. ⁊ facit ad hocff. de ſuis ⁊ legi. nulla.⁊. jͣ. de heredum qua.⁊ diſ. §. extranei: ⁊. ff. decōtra ta. l. illud. §. ad teſtamenta.e ¶ Sed ex indulgentia.de nouo concedenda ut.C. e. l. mulierem.ſ ¶ Amiſſorum. in acieprincipis vt hic innuit⁊ jͣ. d̓ excu. tu. §. ſed ⁊ ſiin bello. ⁊. ff. de īoff. te..l. ſi ſuſpecta. §. fin. Sꝫnunquid ⁊ tunc habebitin poteſtate? videtur ꝙſic cum beneficia ſint extendenda. vt in aucͣ. conſti. que d̓ dignita. §. pe.col. vi. ⁊. ff. de cōſti. pͥn..l. fi. ſed tamen contradico. ad inſtar .ſ. naturalium. nam naturā imitatur adoptio: vt. sͣ. e. minorē. ⁊ facit ad hoc. C. e..l. mulierem.Illud proprium Arrogatus ex principis reſcripto tranſit in poteſtatem arrogantis cum omnibus ſuis filijs ⁊ rebꝰ. hoc dicit. Aretinꝰg ¶ Oraculum .i. per principem. ut de eo qui ſui iuris eſt. et ideo tranſitetiam hodie in poteſtatem arrogatoris: vt ſupra eodē in principio. ideoſic dictum quia oramus ſiue deprecamur eum: vt in talibus preſtet auctoritatem.h ¶ Liberi. omnes nati ⁊ naſcituri ⁊ etiam reuerſi ab hoſtibus: vt ff. eo.ſi pater fa. in prin. ⁊. ff. de ope. libe. l. ope.i ¶ Diuus. hic imperator volebat adoptare quendam nomine germanicum: ⁊ hic germanicus noluit conſentire. vnde non poterat procedereadoptio: vt. jͣ. ti. i. ſed ſi pater. ⁊. ff. e. l. ij. in prin. vnde auguſtus callideſuaſit cuidam nomine tiberio vt illum germanicum adoptaret qd̓ fecit.⁊ hunc tiberium poſtea arrogauit princeps: quare ⁊ per conſequens habuit germanicum loco nepotis.k ¶ Qd̓ is. ſcilꝫ tiberius.l ¶ Ut protinus .i. ſtatim.m ¶ Facta. a principe.¶ Apud catōnem. Seruus a domino adoptatus vel in iudicio vtfilius nominatus efficitur liber homo. h. d. Aretinus.n ¶ Adoptati .ſ. a domino: ab extraneo autem non poteſt etiam libertꝰ:vt. ff. eo. ſi pater in fi.o ¶ Conſtitutione. vt. C. de la. li. tol. l. vnica. §. ſimiliqꝫ modo.p ¶ Actis .i. coram iudice dicendo hec verba veni huc fili ẜm Azo. uelvt puto coram iudice agebatur vt filius fieret adoptiuus ⁊ inde fuit factaſcriptura. non tamen res peruenit ad perfectionem vt differat a proxi. caſu ſuperiori. aliud ſi extra iudicium talia fierent vel agerentur: vt. C.de li. cauſa. l. penul. ⁊ ſic collige ex hoc ⁊ ſuperiori reſponſo ꝙ ſi idquod ago non valet vt ago: valet tamen vt valere poteſt. ſic. C. d̓la. li. tol. l. vnica. §. ſimiliqꝫ modo. argumentum contra. ff. de iurecodicil. l. i.q ¶ Quibus modis ius patrie poteſt. ſol Supra viſum eſt quomodo directa poteſtas conſtituatur ⁊ conſtituta tollatur: ſubſequenter viſum eſtſicut patria poteſtas cauſetur: ſequitur de iure videre ſicut diſſoluatur

ẜm Porcum.Ideamus Totus iſte titulus diuiditur in ſex partes. Primo qualiterAdiſſoluatur patria poteſtas morte naturali. Secundo qualiter morte ciuiliex delicto perueniente. Tertio qualiter propter dignitatem a filio acquiſitam.Quarto qualiter propter captiuitatem patris vel filij. Quinto qualiter emancipationē. Sexto qualiter perdationem in adoptionem auopaterno vel materno. Secunibi. cum autem. Tertia ibi. filiuſfami. Quarta ibi ſi ab hoſtibus. Quinta ibi: preterea.Sexta ibi: ſed ⁊ ſi pater. Itemhoc principium ſubdiuiditur inin quattuor: quia Primo ponit de quo eſt tractaturus. Secundo qualiter al̓s. sͣ. dixit deſeruis. Tertio qualiter filij liberentur a patria poteſtate generaliter rn̄dendo. Quarto dictārn̄ſionem diuidit. Secundaibi. Et quidem. Tertia ibi. hivero. Quarta ibi. Ad hoc. Ethoc dicit. Per morteꝫ naturalem patris filius efficitur ſui iuris ⁊ idem in nepote per mortēaui niſi ſuperſit filius in cuiuspoteſtate recidat Areti.r ¶ Et ꝗdem. q. d. quid ſit circa ſeruos de abſolutione poteſtatis eoꝝ diximꝰ. sͣ. de lib. §..i. ⁊. §. multis.s ¶ Poteſtate ſunt. ſubaudidominica.t ¶ Parentis. ſtricte accipe ꝓhis tm̄ qui ſunt ſuperiores ex linea maſculina. nam femine n̄habent in poteſtate filios: vt. sͣti. i. §. femine. generaliter accipitur. sͣ. ti. ij. §. i.u ¶ Eo .ſ. parente. 105x ¶ Diſtinctionem .ſ. ꝙ diximorte ſuperioris inferiores effici ſui iuris.y ¶ Patre .ſ. familias: ſubaudi ſupra quem nullus eſt ratione poteſtatis.3 ¶ Omnimō. generaliter. a ¶ Sed ita. ſcꝫ fiunt ſui iuris.b ¶ Itaqꝫ. eorum .ſ. nepotum.c ¶ In poteſtate. ⁊ non exiuit. nam ſi exiuit ⁊ poſtea redijt quia eſt arrogatus nōrecideret filius in poteſtatē eius: vt. ff. de adop. ſi pater filium. ⁊ eſt rō vt ibi no.d ¶ Is .ſ. filius predictus.e ¶ Mortuus eſt .ſ. filius predictus.ſ ¶ Sui iuris. niſi in caſu. vt qn̄ per dignitatem filius ſui iuris factus fuiſſet vt īauc. conſti. que de dig. §. illud. col. vi.¶ Cum autem Deportatione patris vel filij diſſoluitur vinculum patriepoteſtatis qd̓ ex reſtitutione principis recuperatur. Relegatio autem non tollipatriam poteſtatem. Sed ſeruitus pene ſic. h. d. Et diuiditur in quinqꝫ partes.Primo loquit̉ de deportatione patris. Secundo de deportatione filij. Tertiode indulgentia principis. Quarto de relegatis. Quinto de ſeruis pene. Secunda ibi. pari rōne. Tertia ibi. Sed ex indulgentia. Quarta ibi. Relegati. Quinta ibi. Pene autem. aretinus.3 ¶ Cum autem. dictum eſt. sͣ. qualiter ſoluitur patria poteſtas morte naturali. nunc ponit quando morte ciuili.h ¶ Deportatur. Hic no. ꝙ hec ſnīa deportationis vt ualeat .i. ſtatum ⁊ ciuitatem perdat non poteſt dari niſi a quattuor iudicibus .ſ. ab Imperatore vel abeo qui eius vice iudicat. ⁊ a pre. pͥ. ⁊ prefec. vr̄. ut. ff. de pen̄. l. ij. §. i. ⁊ de leg. iij.l. i. §. a prefectis. ⁊. ff. de inter. ⁊ releg. inter penas. §. i. Idem credo in ſenatoribus qui parem ſnīam .i. parē habent effectum principi vel maiorem ꝙͣ predicti:vt. ff. a quibus ap. non licet. l. i. §. i. ſi autē alius iudex talem ſententiam det n̄valet nec mandatur executioni. niſi princeps approbet eam ⁊ inſulā ſiue locumaſſignet: vt. ff. de leg. iij. l. i. §. ij. ⁊. §. deportatos. ⁊. ff. de iniuſ. ru. teſta. l. ſi ꝗs.§. eius. Que autem ſunt delicta pro quibus in inſulam debeant deportari dicemus. jͣ. de pu. iudi. per totum titulum. ſed relegare poteſt quilibet qui habetmerum imperium: vt. ff. de inter. ⁊ re. l. relegatorum. i. Rn̄. Et no. ꝙ primode media. ſecundo de relegatione. tertio de maxima dicit. prima ⁊ vltima tollunt paternam poteſtatem ſed relegatio non ſic cum ibi ſtatus non eſt mutationec ca. di.i ¶ Eo. i. per iſtam deportationem in inſulam.k ¶ Si mortuo. No. deportatū mortuū .ſ. ciuiliter. ſic. ff. de contra tab. l. i. §. filium. ⁊. ff. pro ſocio. l. verum. §. ſocietas.l ¶ Pari. is. Hic no. ꝙ vbi eſt eadem vel ſimilis ratio idē ius ꝯſtituat̉. ſic. ff. d̓

b ij