Druckschrift 
Summa angelica de casibus conscientiae : Mit Beigabe von Hieronymus Tornieli
Einzelbild herunterladen
 

Uſura. ii.

multa mala. vt patet vltra experiētiā. ꝑ. c. vſurarū. de vſur. lib̓. vi. Et multo minꝰ permiſſione tercia. vt eſt in ꝓpoſita. q. Nā nullꝰ poteſtpeccatū cōmittere ſeu cooꝑari vt cōmittat̉ proquocūqꝫ bono obtinēdo ſeu malo euitādo abalio. c. ſuper eo. de vſur. Facit. c. i. xxij. q. ij. ⁊. c.forte. xiiij. q. v. ⁊. c. qd̓ ait. xiiij. diſt. in glo. ⁊ īc. nō magno. ne cle. vl̓ mo. Liceret bene alicuiquādo eidē imponeret̉ neceſſitas duoꝝ malorum pene ſed nō culpe. Itē liceret volenti facere vnū de duobꝰ malis culpe ei perſuadere vtminus faciat ⁊ maius dimittat ſed nō terciapermiſſione ſed ſolū prima ⁊ ſecūda. Intelligo quādo aliter nō poſſet cōpeſci quin vnū faciat. alias nō. ⁊ ita loquit̉. c. duo. xiij. diſt. Etideo cū tales nedū cōſentiant īmo cooperant̉vſurarie pͣuitati exercēde. patet ꝙ peccat mortaliter ⁊ etiā ſunt excōmunicati exquo paciſcūtur cū iudeis vt poſſint exigere vſuras. aut ꝙeis iuſticia fiat de vſuris exigēdis. multo magis ſi ad hͦ interponūt decretuꝫ. Talia em̄ pacta vel decreta facta ab illis qui habēt poteſtatem ꝯdendi leges vel ſtatuta dicunt̉ leges vl̓ſtatuta. vt in. l. pe. §. ille. ff. de. dona. inter vi. ⁊vxo. ⁊ in. l. ceſar. ff. de publica. ⁊ vtrobiqꝫ perBar. ⁊ per eundē Bar. in. l. iiij. §. actor. ff. d̓ reiudi. Ratio qꝛ faciētes talia pacta nedū intendunt ſe obligare. īmo principaliter volūt obligare omēs de ciuitate ⁊ diſtrictu. ⁊ obligant̉etiā illi qui nō aſſenſerunt. Ergo ſunt ſtatutacū ex pactis meris nō obligent̉: niſi ꝯſentientes. vt in. l. i. ff. de pac̄. Sed ſtatuētes vel p̄ſumētes iudicare ꝙ vſure ſoluant̉ ſunt excōmunicati. cle. i. de vſur̄. que cū indiſtincte loquat̉habet locū etiā de decretis factis cū iudeis. vttenet Laudunꝰ ibidē cū glo. ⁊ do. Car. ⁊ Io.de imo. Facit qd̓ nō. Gemi. in. c. i. de vſur. lib̓.vi. qui vult ꝙ pene eiuſdē. c. ligāt etiā locātesdomos iudeis. ⁊ idē tenet do Lau. de rido. intractatu de vſur̄. q. cxlvi. Et ꝙ teneant̉ ad reſtitutione patet: qꝛ cauſam efficacē dant damno ꝓximi ⁊ ſine qua non damnificarent̉. ideotenent̉ inſolidū ſi illi nō reſtituent. vt patet s.Reſtitutio .i. in verbo vſurariꝰ. §. viij. Aduerte tamē ẜm Laudunū ⁊ Pau. in cle. i. de vſu.ꝙ ſi ſupradicti ꝓhiberēt ne maiores vſuraſ exigerent dū nō ꝯſentiat d̓ minoribꝰ nō incurrētpenā excōmunicationis. Et ſic tu ſerua qd̓ ſupra dixi. vt etiā cōſuluit. d. Ale. de neno. Uincentinus ⁊ multi p̄clariores docto. in ſciētia ⁊ꝯſcientia qͣꝫs. allegati. qͥ ꝯſuluerūt ꝯtrarium.Nec ob. eoꝝ motiua. Et primo autoritas ep̄i.qꝛ nō poteſt diſpēſare ꝯtra ius cōmune editū

ꝑ ſacꝝ ꝯciliū. niſi ex cauſa neceſſaria ⁊ veriſil̓rnō p̄cogitata per ſacꝝ ꝯciliū. ita no. Bal. in. l.omēs populi. ff. de iuſti. ⁊ iur̄. ⁊s. dixi diſpēſatio. §. v. q̄ nō eſt hic in ꝓpoſito. ⁊ multo minꝰobſtat ꝯſuetudo. cū ſit corruptela: qm̄ ꝯtinetin ſe peccatu. c. flagicia. xxxij. q. vij. Nec tolerātia ſummoꝝ pontificū Nā papa nō p̄t diſpenſare cū aliquo etiā iudeo vt mutuet ſub vſuriſd. c. ſuꝑ eo. qꝛ vt ꝓbaui vſura eſt malū in ſe ⁊ẜm ſe. Et ideo ꝓ nullo bono p̄t licere. vt in. d.c. ſuꝑ eo. patet. Multo minꝰ p̄t cooꝑari neqꝫauxiliū dare vt vſure exigant̉. qꝛ agētes ⁊ conſentiētes digni ſunt morte. ad Ro. i. Si ergonō poteſt exp̄ſſe nec etiā tacite. Et ideo de talitolerātia dicit̉. qd̓ permittimꝰ nō approbamꝰc. hac ratione. xxxi. q. i. Et ſic dicit̉ etiā multaꝑ patiētiā tolerant̉. q̄ ſi ī iudiciū deduceremuſcaſſarent̉. c. cū iā dudū. de p̄ben. Nō ob. etiā ꝙnil ad nos ꝑtinet de his qͥ foris ſunt. c. multi.ij. q. i. qꝛ hoc veꝝ niſi in duobꝰ caſibꝰ. Primꝰqn̄ illi q̄ ſunt foris ſedūt xp̄ianos. vel iniuriātur eis qꝛ ſic ꝑtinet ad eccleſiā. Ita no. Inno.⁊ docto. in. c. ſuꝑ his. de voto. ⁊ Hoſti. ⁊ Io.an. ⁊ cōmuniter alij in. c. gaudemꝰ. de diuortijs ꝙ ſi infidelis delinqͥt ꝯtra legē nature velꝯtra ius diuinū p̄t puniri a iudice eccl̓iaſticoEt ſic eſt in ꝓpoſito. Et ideo impedit ſe eccl̓iavt patꝫ ī. d. c. poſt miſerabilē. Secūdꝰ caſus īquo nō valet eſt qn̄ cooperamur alicui eoꝝ inpeccato. qꝛ ꝑtinet ad nos. ſicut etiā in ꝓpoſitaq. Intelligit̉ igit̉ ꝓprie nihil ad nos ẜm glo.in. c. iudei. de iudeis .ſ. vt eis penā ſpūalem infligamꝰ. vel vt faciamꝰ eis canones: aut xp̄ianam ꝯuerſationē imponamꝰ eis inuitis. c. deiudeis. xlv. diſt. ꝓpterea fi attēdas totū titulūde vſur̄. tā in decretalibꝰ qͣꝫ in ſexto ⁊ cle. eccl̓ianō tolerat aliqua toleratia vlurarios. nͨ vulttolerent̉ a principibꝰ xp̄ianis. vt patet in dictꝭc. poſt miſerabilem: ⁊. c. vſurariū. īmo ꝙ vſureexigant̉ a xp̄ianis ꝑ iudeos eſt valde ignominioſuꝫ. cū xp̄iani ſint filij. ⁊ augarient̉ a iudeis qͥ ſunt ſerui. c. ⁊ ſi iudeos. de iudeiſ. Nec valet ꝙ xp̄iani efficient̉ vſurarij qd̓ erit maiꝰ malū. qꝛ ⁊ ſi grauiꝰ peccet xp̄ianus in eodē generepeccati qꝫ infidelis vno reſpectu. tn̄ iudei grauius peccat alijs reſpectibꝰ ⁊ in maius nocumentū xp̄ianitatis. qꝛ vltra vſura habēt odiuꝯtra xp̄ianos qͦs ſpoliat. Itē ſepiꝰ qͥ lucrati ſūta xp̄ianis exportat ad partes infideliū. nō ſicxp̄iani qͥ vt ſepiꝰ reſtituūt. Nona pena eſt: ꝙ ſi vſurariꝰ ſoluit alteri vſuras nō poteſt repetere: niſi prius ip̄e reſtituat illas quas extorſit ip̄e vel ille cuiꝰ heres eſt. vt ī