Uſura. ii.CCCLXVII.
i. C. de ſa. ſan. eccle. Facit in ar. l. i. §. ij. ff. d̓ leḡ.iij. Ubi legata ad pias cauſaſ relicta facta a filiofa. ⁊ a ſeruo. licet tꝑe teſtamēti inſpecti n̄ valeant: ſi tn̄ emancipatꝰ vl̓ manumiſſus ꝑſeuerat in eadē volūtate valebūt. Itē acciꝑe cautione eſt qn̄cunqꝫ acciꝑe. ſicut ⁊ dare eſt qn̄cūqꝫdare .i. q. i. eos. ⁊ p̄fata regula nō firmat̉ de ſolo tractu tꝑis loquit̉.¶ Octaua pena eſt ꝙ nulla vniuerſitas vl̓ collegiū vl̓ ſingularꝭ ꝑſona. vſurarios nō oriundos de terris ipſoꝝ exercētes vel exercere volētes pecuniā fenebrē permittāt habitare ī terrisipſoꝝ. ſꝫ ꝙ expellāt nunqͣꝫ de cetero admittēdoin. c. vſuraꝝ. de vſu. li. vi. Et incurrūt penā interdicti vniuerſitas vel collegiū. Ep̄i ꝟo ⁊ ſuperiores ſuſpēſionis. Ep̄is inferiores eccl̓iaſtici excōmunicationis ip̄o facto. ſi domos p̄fatis ad exercendū fenꝰ locauerint vel ſub quocunqꝫ alio titulo ꝯceſſerint. etiā venditōis ẜmIoh̓. an̄. quā penā ſi ꝑ mēſem ſuſtinuerint indurato animo terre eoꝝ qͣꝫdiu in ip̄is morant̉ſunt ip̄o facto interdicte. Alij laici debēt ꝑ excōmunicationē ad hͦ idē cōpelli. nō obſtantequocūqꝫ eoꝝ priuilegio. Et de hͦ vides. Excōmunicatio. vij. caſu. xxxij.¶ Sꝫ qͥd dicemus de dn̄is ⁊ cōmunitatibꝰ q̄14ꝯcedūt iudeis vt poſſint exercere vſuras ⁊ locant eis domos ⁊ faciūt ꝯuentōes cū eis ſuꝑvſuris exercēdis ⁊ vt iudices cogāt debitoresẜm ꝯuenta ⁊ hmōi? ℟. do. Andreas barbatiꝰ⁊ Pau. de ca. ꝯſilio. ccclxxvi. ⁊ Pe. de anch. cōſilio. ccxxx. ⁊ quidā alij conati ſunt tenere ꝙ licite facere poterāt. dūmodo autoritas ſeu licētia ab ordinario obtineat̉. Et hͦ qꝛ accedit adbonū cōmune totiꝰ reipublice. Itē qꝛ ſic eſt cōſuetudo de cuiꝰ initij memoria nō exiſtit ꝯtrariū. ⁊ tolerantia romanoꝝ pontificū p̄ſertim īterris tꝑaliter eccl̓ie ſubiectis. ⁊ ideo videt̉ valere. Itē qꝛ iſta ꝯceſſio nō eſt peccati nutritiuaex parte xp̄ianoꝝ. vt in. c. ſuper eo. de vſur̄. Exparte vero iudeoꝝ nihil nobis de his qͥ forisſunt. vnde dicit tex. in. c. qͥ ſincera. xlv. diſt. ſuperuacue rei videt̉ dare operā qͥ arcere nitit̉ iudeos a peccato. vtpote danatos ꝓpter ꝑfidiā.Et ideo tolerant̉ in eoꝝ ritibꝰ. Hec ſunt in ſūma eoꝝ motiua. Sed ſalua eoꝝ reuerentia demonſtrabo ꝙ nedū vere ſꝫ aꝑte erronee ꝯſuluerunt. Un̄ ꝓ clariori ītelligētia no. ẜm Girar.de ſenis. ⁊ refert Ioh̓. an. in mercurialibꝰ. in regula peccatū. lib̓. vi. ꝙ triplex eſt permiſſio cōtra legē. Prima ſimplex indulges penā ſoluꝫ.ſed nō culpā. Et hoc modo permittit eccleſiaꝓſtibula ꝓpter maius malū ſeu peccatū euitā
dum. vt in. c. deniqꝫ. iuncta glo. in v̓bo venia.iiij. diſt. ⁊ in. c. veniēs. iuncta glo. fi. qͥ cle. velvo. Secūda permiſſio eſt tollens impedimētum. ⁊ iſto modo eccl̓ia tolerat ritus iudeorūꝓbibens xp̄ianis ne eos impediāt. d. c. qui ſincera. ⁊. c. ſicut de iudeis. Tercia permiſſio eſt p̄ſtans iuuamē ẜm quē modū eccleſia ꝑmittitclericū occidi a ſeculari iuſte. qꝛ eū degradat ⁊tradit. vt in. c. degradatio. de penis. li. vi. Et d̓hac habes in. c. nouimꝰ. de ꝟ̓bo. ſig. ⁊. i. Choꝝ.v. Prima fit ꝓpter maiꝰ malū euitandū. Secunda ꝓpter bonū ꝙ inde cōſequi ſperat̉. vt .ſ.iudeos tolerādo lucrari poſſit. vt ī. d. c. qͥ ſincera. ⁊ vt nobis veritas in eoꝝ ritibꝰ fiat. no. vtdicit Auḡ. Tercia vero nō poteſt fieri niſi deeo qd̓ licitū eſt Nā licitū eſt ꝙ maleficia nō remaneāt impunita. c. vt fame. de ſen. excō. ⁊ ī. l.ita vulneratꝰ. ff. ad. l. aquil̓. Ideo merito tradit clericū. Franciſcꝰ in. ij. ſenten. dicit ꝙ duoſunt genera maloꝝ. vt dicit glo. ſuꝑ illd̓. Aboccultis meis mūda ⁊c̄. Quedā ſunt noſtraq̄ a nobis oriunt̉. ⁊ his nullo modo cōſentiredebemꝰ nec directe nec indirecte. Quedaꝫ ꝟoſunt aliena q̄ fiūt ab alijs. ⁊ his nunqͣꝫ ꝯſentire debemꝰ directe ꝯſenſu approbatōis. Aliqn̄tamē licet ꝯſentire indirecte ꝯſenſu permiſſionis. ſicut deus permittit aliqua mala ex cauſarationabili. Sine ꝟo cauſa ratōnabili nō licet. Un̄ dicit ꝙ reciꝑe mutuū ſub vſuris ex rationabili cauſa: puta neceſſitatis vel vtilitatꝭlicet. alias nō. hec ille. Ex quibꝰ ego ꝯcludoad queſtionē ꝙ tales peccant mortaliter. ⁊ ſūtexcōmunicati ⁊ tenent̉ ad reſtitutionē omniūvſuraꝝ ex tali cōuentōe ſolutaꝝ ſi iudei nō reſtituēt. Nā licet principes ⁊ cōmunitates poſſint permittere vſurarios prima permiſſione.vt tenet Bal. ⁊ Bar. in. l. cūctos populos. C.de ſum. tri. ꝙ tamē ego nō admitto ſimpliciterqꝛ maius malū eſt vſura q̄ eſt peccatū mortale qͣꝫ qd̓libet damuū tꝑale vel corꝑale qd̓ euitatur ꝓpter vſurā. Et ideo nō poteſt permitti ꝓpter maius malū euitandū. Solū ꝯcederemdictū Bal. ⁊ Bar. quādo maiora peccata ſi n̄permitterent̉ ſimpliciter haberēt ꝯſequi. vtpita homicidia ⁊ hmōi. alias nō credo excuſent̉etiā ſimpliciter permittēdo. ar. c. poſt miſerabilē. eo. ti. vbi p̄cipit̉ eis vt cōpellat iudeos reſtituere vſuras. Ergo a fortiori. ne exigant ꝓuidere tenent̉. Nā faciliꝰ impediunt̉ faciendaqꝫ tolerent̉ iā facta. vt in. c. quēadmodū. de iureiurā. ⁊. l. patre furioſo. ff. de his qui ſunt ſuivl̓ alie. iur̄. Nihilominꝰ permiſſione ſecūda ꝑmittere nō poſſunt cū nullū bonū ſequat̉. īmoG6 3