Uſura. l.
ſine vſura poſſit reciꝑe certū quid. puta octo libras ꝓ centenario qd̓ ſibi annuatiꝫ ip̄a cōmunitas ꝯſtituit? ℟. diuerſi diuerſa ſcripſerūt. ſꝫſaluo meliori iudicio. mihi videt̉ diſtinguendū: ꝙ aut cōmunitas ip̄a habet annuos redditus: aut no. Si habet ſicut eſt ciuitaſ Ianue.⁊ de ip̄is redditibꝰ aſſignat certa parte talia qͦpecunias habuit ẜm ꝓportionē pecunie habite. ita ꝙ tm̄ habeat omī anno de tali redditu.ẜm ꝙ redditꝰ ip̄e bene vel male rn̄det. ſic licitetalis accipit: qꝛ talis cōmunitatas talē pecuniam accepit nō nomine mutui: cū nunqͣꝫ veliteā reddere. ſꝫ ꝓ p̄cio talis partis ſuoꝝ reddituum quos ꝓ ſolutōe pecunie habite vēdit taliciui. Et ſic eſt emptio reddituū ciuitatꝭ q̄ fieripoteſt ſine vſura. vt s. dictū eſt. §. xliiij. Necob. ꝙ p̄fati ciues nō intendebāt emere. qꝛ ſicetnō intenderēt emere. tamē cōmunitas potuiteis dare ꝓ p̄cio talē redditū inſolutum. Et ſicerit emptio ⁊ venditio. ſicut poſſet eis aliquāpoſſeſſionē dare inſolutū ꝯtra eoꝝ voluntatē:ſicut fit ſepe. Et ẜm hanc viā intelligo Ioh̓. deſaxoniā ī ſua ſum. ⁊ Ioh̓. an. ⁊ do. Anto. ⁊ cōmuniter moderniores ī. c. in ciuitate. qͥ dicūtlicite tales illud lucꝝ acciꝑe. Et ẜm hͦ loca Ianue. mons florētie ⁊ inp̄ſtita venetiaꝝ ſunt licita ⁊ ſine vſura. Si vero cōmunitas n̄ habetredditꝰ: vl̓ ſi habet iā exauſit in ꝯtractu ſupradicto vl̓ alio modo. ſic talis ciuis nō p̄t aliqͥdvltra ſortē acciꝑe ſine vſura. qꝛ quicqͥd acciditſorti ī mutuo vſura eſt. niſi affuerit iuſtū ⁊ vere intereſſe qd̓ p̄t extimari etiā ex dubio euc̄tuẜm ꝯditōes ꝑſonaꝝ ⁊ negocioꝝ ẜm Tho. ij.ij. q. lxij. ar. iiij. Un̄ dicit ꝙ dupliciter qͥs da⁊ Primo modo cuꝫ ei aufert̉ id qd̓ actunificat.habebat: ⁊ tale damnū eſt reſtituēdū ẜm recōpenſatōeꝫ equalē Secūdo modo damnificat̉impediēdo ne adipiſcat̉ qd̓ erat in via habēdi.⁊ tale damnū nō oportet recōpenſare ī equali.qꝛ minus eſt habere aliqͥd virtute qͣꝫ hr̄e actuEt ideo qͥ erat in via habēdi aliqͥd habet illudſolū in virtute vel potētia. Et ꝓpterea ſi redderet̉ ei vt haberet actu. nō haberet ſimplū: ſꝫ ml̓tiplicatū qd̓ nō eſt de neceſſitate reſtitutōnis.Tenet̉ tn̄ aliquā recōpenſationē facere ẜm cōditionē ꝑſonaꝝ ⁊ negocioꝝ. hec ille. Et ſic patet qn̄ nō poteſt poni intereſſe certū ꝓ incerto.vt dicit do. Anto. in. c. ſalubriter. de vſur̄. Etſic intellige Alex. lō. ſanctū Bernardinū cū ſimilibꝰ qͥ tenent nō licere ſine vſura aliqͥd accipere. Et hec bene no.¶ Quid de ſponte dantibꝰ cōmunitati vt tale78quid annuatim habeāt? ℟. Lau. de ridol. in
ſuis ꝯtractibꝰ. ꝙ ſi qͥnqꝫ ꝯcurrant: ꝙ licet. Primū ꝙ redditꝰ nō ſit exceſſiuꝰ ſꝫ ꝯueniēs. Secundū ꝙ redditꝰ fiat de bonis ⁊ ſuꝑ bonis cōmunitatis. qꝛ ſi fieret relatio tm̄ ad ꝑſonā cōmunitatis eſſet illicitū. Terciū ꝙ nō det̉ facultas reſoluēdi ꝯtractū ꝓ maiori vel minori precio. ſꝫ ſolū occurrēti. Quartū ꝙ tempꝰ ſit incertū: qꝛ ſi redditꝰ ⁊ tꝑa forent certa. tūc vbi eſſetmaior quātitas percepta ex tēpore qͣꝫ illa q̄ dat̉ciuitati videret̉ cōtractꝰ vſurariꝰ. Quintū ꝙtales ementes nō ſint vſurarij. iſtud eſt veꝝ qͦad p̄ſumptionē ſolū. Et ideo ſi vere emit in foro anime licet. Iſtis aūt nō ꝯcurrentibꝰ nō licet. Nec eſt ſimile de coacte dantibꝰ cōmunitati: qꝛ de rōne vſure eſt vt cōmittat̉ circa mutuū voluntariū nō violentū. Et ꝓpterea in talibꝰ nō eſt ratio formalis vſure. ſꝫ bene ī iſtisvolūtarijs qͥ intendūt mutuare nō emere.¶ Utꝝ ementes iura p̄fatoꝝ ciuiū qui licite acōmunitate certū qͥd annuatiꝫ ex redditibꝰ ciuitatis recipiūt. vt dictuꝫ eſt: ſint vſurarij? ℟.ꝙ nō ẜm do. Anto. ⁊ Ioh̓. de ſaxo. vbi sͣ. Ratio qꝛ emunt redditū in pecunia iā cōſtitutuꝫ:Itē idē redditus creſcit ⁊ decreſcit: nec eſt maior qͣꝫ redditꝰ poſſeſſionis īmobilis. Iteꝫ ſtatpericulo emptoris ⁊ multa alia q̄ vide in Pe.de ancha. in. c. vſuraꝝ. de vſur̄. lib̓. vi. qͥ his cōcordat. Limito tamē p̄dicta vera niſi cōmunitas ip̄a notabiliter lederet̉ ex ip̄is emptōnibus q̄ cū pupillo cōparet̉. vt. l. re publicā. C.de iure rei publice. Ideo eiꝰ adminiſtratoresnō poſſent ea damnificare nec factū eoꝝ valeret in damnū reipublice. vt. l. ordinis. C. d̓ decre. decu. ⁊. l. p̄ſes. C. de trāſac. ⁊. l. ambitioſa.ff. de decre. ab or. fa. Ideo nō valeret talis venditio nec emptio facta ab illis qͥ hͦ ſciunt ſꝫ tenerent̉ reſtituere totū qd̓ receperūt.¶ Utꝝ liceat mutuare cōmuni meo vl̓ alicuidn̄o ꝓ aliquo officio habēdo. ex quo ſpero ꝯſequi magnū honorē ⁊ lucrū? ℟. ẜm Ioh̓. de ſaxo. vbi ſupra. ꝙ nō ſine vſura. qꝛ mutuās ſicrecipit exp̄ſſe ex mutuo vltra ſortē. Ego tn̄ credo ꝙ ſi ex officio nō habeo cōſequi. niſi lucruꝫqd̓ debito modo debet̉ tali exercitio cū nō poſſim illd̓ habere niſi mediāte mutuo ſi ſum aptus ad tale officiū exercendū ꝙ poſſuꝫ mutuūdare vt illud habeaꝫ ſine vſura: qꝛ qd̓ accipiolucri nō reſpicit mutuū ſꝫ exercitiū principaliter. licet ſecūdario poſtea mutuū qd̓ lucrū ſecundario ſperare ex mutuo nō eſt vſura. vt sͣ.dictū eſt. §. i. Si tamē ex ſtatuto vel antiquaꝯſuetudine volens habere tale officiū teneret̉aliquid ſoluere. ⁊ vt talē ſolutionem euitaret