Uſura. i.
CC CLX
⁊ Lau. de Ridol. in ſuis cōtractibꝰ. oportet ꝙfructꝰ ſubijciant̉ fortune. Unde ẜm eos nō liceret genero reciꝑe cautionē vel ꝓmiſſione cūpacto qd̓ interim ꝙ dos nō ſoluat̉ ꝓ oneribuſdetur ſibi certa quātitas annunatim. Contrariū ſcꝫ ꝙ certa quātitas recipiatur licite tenetPaulus de elea. Io. cal. Pe. de ancha. ⁊ Pa.in dicto. c. ſalubriter. Et eſt veriꝰ cū ſit eademratio .ſ. ꝓpter intereſſe dāni emergētis. Limito tn̄ predicta vera: qn̄ gener ſi doteꝫ haberetponeret eam in poſſeſſionē vel in negociatōeꝫex quibꝰ ꝓbabiliter tantū haberet: al̓s non: cunullū patiat̉ intereſſe.¶ Utrū mutuans ſumma pecunie debita prodote genero p̄fato: ⁊ recipiens ab eodē poſſeſſionem quā ip̄e in pignus habet a ſocero ꝓ dote faciat fructus ſuos ſine vſura: ſicut geuer facit? ℟Bald. in rubrica. C. de vſu. ꝙ non. Ratio. qꝛ mutatione ꝑſone mutat̉ priuilegiū qͦtiens ꝑſona eſt immediata cauſa priuilegij. l. i.C. de impo. lucra. de ſcrip. ⁊. l. locatio. al̓s incipit licitatio. §. fi. ff. de publica. Sed hec noneſt ratio. qꝛ iſtud nō eſt priuilegiū ꝓpter dotēſed ius cōmune ꝓpter intereſſe. Ideo cuꝫ iſtemutuans nō ꝓpter intereſſe: ſed ꝓpter lucruꝫaccipiat fructꝰ ex mutuo erit vſurariꝰ. dicit tn̄Rodo. ꝙ ſi mutuaſſet liberaliter ⁊ gener ſibi ſimiliter liberaliter tranſferret totū iuſ qd̓ habꝫin poſſeſſione p̄fata licite facerꝫ fructꝰ ſuos. qꝛeos nō reciꝑet rōne mutui: ſed rōne liberal̓ donationis.¶ Utruꝫ emens a genero ius prefate poſſeſſionis faciat fructꝰ ſuos? ℟. ꝙ ſic. nec ibi pōt eſſevſura: niſi fingeret emere cū intedat mutuare.Facit ꝓ hoc qd̓ dica infra. §. lxxvi.¶ Utrum heredes mariti ſine vſura ſil̓r faciātfructus ſuos? ℟. ẜm Io. an. ⁊ Panor. in. d. c.ſalubriter ꝙ non. quia ratio eſt diuerſa. Naꝫheredes ſtatim poſſunt ſe expedire reddendoilli pignꝰ qd̓ nō poteſt maritus: de iureiurā.tua nos. el. ij.¶ Utrū relicta cui heredes obligant prefataꝫpoſſeſſionē faciat fructꝰ ſuos? ℟. Inno. ⁊ Hoſti. Bern̄. ⁊ do. Anto. in dicto. c. ſalubriter: tenent ꝙ nō. ſed cōputabunt̉ in ſorteꝫ. Facit. l.ticia. ff. de ſolū. Sit ergo cauta ⁊ faciat poſſeſſionē vendi vl̓ inſolutū ſibi dari. l. a diuo pio.§. ſi ſuꝑ rebꝰ. ff. de re. iudi. Sed ego credo cōtrarium: ſi nō habet aliunde vnde viuat ꝙ facit ſuos fructus licite. Et etiaꝫ teneo ꝙ poteſtrecipere certum quid annuatim ab heredibꝰ:donec ſibi reſtituant dotem. vt s. dixi. Dos..§. xxviij.
¶ Ex prefatis patet ꝙ ratione intereſſe vel lu 30cri ceſſantis vel damni emergentis aliqͥd accipere vltra ſortē non eſt vſura. Sed aduertendū eſt qn̄ intereſſe euenit ratione lucri ceſſantꝭſiue ex abſentia vel deſtructione rei alteriꝰ extimatio non debet deduci in infinitū: ſed vbi respͥncipalis eſt extimatio nō debet excedere duplum rei pͥncipalis: ſed cōmunē extimationēip̄ius rei. Ubi ꝟo res nō habet cōmuneꝫ extimatione. qꝛ alia nō eſt q̄ cōmuniter vendat̉.vel vbi res eſt incerta: vt ꝟbi gratia: capturapiſciū: de qua in. l. ſi iactū. ff. de ac. emp. ⁊ ven.tunc extimatio fiet arbitrio boni viri: licet excedat duplū. adeo tn̄ ꝙ in immēſum non excedat. vt in. l. i. C. de ſen. que ꝓ eo ꝙ inter profer.Quādo vero intereſſe euenit rōne dāni emergentis: ſi hoc euenit rōne omiſſiōis ſolū cōſideratur intereſſe ſolū intrinſecum: vt. ff. de ac.emp. ⁊ ven. l. ſi ſterilis. §. cū ꝑ venditoreꝫ. Exemplū. frumentū non eſt datū emptori in termino: ſolū ꝯſiderabit̉ illud quod plus valuit:qd̓ eſt intereſſe intrinſecū. nō ꝙ animalia mortua ſint: qd̓ eſt extrinſecū intereſſe. ſi aūt intereſſe euenit ratione cōmiſſionis: ſic tenet̉ de extrinſeco damno. Exemplū. ꝓmiſiſti mihi dare frumentū in tali termino: ⁊ ꝓpterea nō ꝓuidi mihi aliter. Et exquo tu nō dediſti non potui ꝓuidere: exquo anīalia mortua ſunt: ſic teneris ꝑ omiſſione ⁊ cōmiſſionē .i. falſam ꝓmiſſionē ſaltem in ꝯſcientia. Qd̓ intelligo qn̄ aliter ſibi ꝓuidiſſet: ſi nō fuiſſet tali promiſſionefraudatus. Aliud exemplū. Dedit qͥs tignuꝫviolatū ſcienter: nec aliqͥd dixit ementi: tenebitur etiā de ruina domꝰ ⁊ de penſione ſoluta: qd̓eſt intereſſe extrinſecū. vt. l. Iulianꝰ. in pͥn. ff.de ac. emp. ⁊ ven. Nō tn̄ in infinitū Unde nōveniet penſio domꝰ ꝑ longū tempꝰ. ſed videt̉ꝙ veniat ſolū pͥma penſio. ar. l. in hoc iudiciū⁊. l. neratiꝰ. ff. de ſeruo corrupto. vbi corruptorſerui tenet̉ nō ſolū de ſeruo: ſed de oībus rebusquas aſportauit tūc fugiens. nō aūt de alijs q̄poſtea ſucceſſiue furatꝰ eſt.¶ Sextus caſus in qͦ licite vltra ſorteꝫ exigit̉eſt qn̄ id qd̓ capit̉ fit rōne pene. Aduerte tamēẜm Sco. in. iiij. di. xv. q. ij. ar. ij. ꝙ ſi creditormallet debitorē potius incurrere pena qͣꝫ ī termino ſibi ſoluere eſſet vſura. Sil̓r p̄ſumiturvſura ſuꝑ pena appoſita mutuo qn̄ excedit intereſſe. de quo dic vt s. Pena. §. xij. Itē preſumitur in fraudē vſurarū qn̄ apponens penaꝫeſt ꝯſuetus fenerari. l. Iulianꝰ. §. idē. ff. de ac.em̄. ⁊ ven. extra de pigno. illo vos. ff. de pigno.ac. l. vel vniuerſoꝝ. Itē qn̄ ꝑ ſingulos mēſesF5 2