Druckschrift 
Summa angelica de casibus conscientiae : Mit Beigabe von Hieronymus Tornieli
Einzelbild herunterladen
 

PeccatumCCLXXI.

na. Una taxata peccato .ſ. priuatio iuſticie originalis: ⁊ carētia viſionis diuine. Alia eſt pena ꝯcomitas. ⁊ hmōi ſunt īfirmitates. mors⁊ alia mala q̄ ſequunt̉. ſicut ſi iudex ꝓ peccatoimponeret pena eruitōnis oculoꝝ ad qua ſeq̄rent̉ poſtea multa dana. Hec ex Fran. de maio. in. ij. ſentētiaꝝ. Qd̓dā dicit̉ veniale. ⁊ iſtd̓aliqn̄ eſt volūtariū volūtate ꝓpria ⁊ ſimpliciter. ſicut qn̄ ex deliberatōe qͥs dicit mendaciūiocoſuꝫ. xxij. q. ij. c. primū. Aliqn̄ ꝟo partimeſt pena ſicut motꝰ inordinati qͥ oriunt̉ nobisex corruptela p̄uaricatōis ade. Partim ꝟo eſtculpa. qꝛ licet nō ſit a voluntate ꝓpria antecedente orit̉ tn̄ a volūtate ꝯcomitate ⁊ nō ꝓhibēte: vel nō p̄cauēte cū poſſit ꝓhibere: vl̓ p̄caueretales motꝰ inordinatos. de iſtis dicit̉. xxv. di..§. alias. Et ad remiſſionē eiꝰ ꝯcurrūt tria .ſ.pena p̄ſens. gratia ꝯcomitas. ⁊ meritu antecedēs. Qd̓dā dicit̉ mortale qd̓ quidē eſt volūtariū ⁊ ī vniuerſali ⁊ ī ꝑticulari. ⁊ ideo nō p̄t ſinenra actōne dimitti. vt in. d. §. hic ꝟo diximꝰ. Et de iſto intelligit̉ illud Auḡ. lib̓. i. retracta. c. xij. ⁊ li. de ꝟa religione. Peccatū ē adeovlūtariū. vt ſi nō ſit volūtariū nullo modoſit peccatū. ⁊. xv. q. i. §. ſꝫ hͦ nō generaliter.Quo p̄t diſcerni peccatū mortale a veniali?℟. ꝙ p̄cepta diuīe legꝭ naturalis ac humaneindicant qͥd ſit mortale vel veniale. Nā qͥcqͥdeſt ꝯtra ip̄a de ſe habet rationē mortalis peccati: niſi vl̓ ratōne ſurreptōis vl̓ modicitatꝭ: velrationabilis cauſe qͦ ad p̄cepta hūana vel diſpenſatōis ſuperioris excuſet̉. Peccatū ꝟo veniale nō eſt ꝯtra legē aliquā. ſꝫ eſt p̄ter legemqꝛ nō obſeruat modū rōnis quē lex ſancta intendit. Hec ex. ij. ſentētiaꝝ. diſt. xxiij. In qͦ differt culpa peccati a pena? ℟. ꝙ culpa ſeu macula eſt quedā relatio ad actū p̄ſente vel p̄teritū quā diuina volūtas facit illuꝫ q̄fecit reputans indecentē in eſſe morali. Ex qͣindecētia relata ad actū p̄teritū vl̓ p̄ſentē naſcitur obligatio ad penā ex determinatōe voluntatis diuine. Et ideo aliud eſt remittere culpa aliud pena. Quādo em̄ deꝰ nō ꝯcipit hominē ſub iſta indecentia tunc remittit̉ culpa.Qn̄ vero nō ꝯcipit̉ ſub obligatōe ad pena tūcremittit̉ pena. Ex quo patet ꝙ eſſe morale noꝯſiſtit in re extra: ſꝫ in extimatōe. Proptereadicit Ph̓s .i. ethi. ꝙ aliqn̄ filij vident̉ trahereinfelicitate a parentibꝰ. Et ibideꝫ dicit̉ ꝙ honor eſt honorātis. qꝛ honoras agit virtuoſe ⁊bonū in ſe morale. honoratus autē nihil facitSil̓r iniuria q̄ fit imagini dicit̉ fieri imaginato. de hͦ vide Pe. aure. in. iiij. diſt. xiiij. q. iiij. ⁊

ſic licet peccatū nō ſit in eſſe naturali poſt actūip̄iꝰ: eſt tn̄ ī eſſe morali. ⁊ iō danat̉ ſi nō delet̉. Peccatū quādo dicit̉ in ſpūmſanctū? ℟. ꝙeſt quādo quis cōtendit abijcere vel remouere illud ꝙ electionē peccati poſſet impedire. verbi gratiā. Inſtigat̉ qͥs ad peccatū ⁊ occurrit eidiuina ſeueritas punies illud peccatū. ⁊ talisiſtud abijcit ſtudioſe ꝓmittes ſibi impunitatem vt peccet liberiꝰ. Et iſtud eſt ꝓprie peccatum in ſpūmſanctū. ⁊ dicit̉ etiā malicia ⁊ blaſphemia in ſpirituſanctū ⁊ eſt ſpeciale peccatū⁊ grauiſſimū. Sunt aūt ſex que impediūt peccati electionē que ponunt̉ in. ij. ſentētiaꝝ. diſt.xliij. Duo ex parte diuini iudicij. Duo aliaex parte donoꝝ dei. Et duo vltima ex ꝑte peccati. Et ꝓpterea ſunt ſex ſpecieſ peccati ī ſpūmſanctū. Prime due ſunt p̄ſumptio q̄ ſine meritis de miẜicordia dei p̄ſumunt ⁊ deſperatio qͣdeſperāt de indulgētia peccatoꝝ. cōtra duo prima .ſ. cōtra timorem dei ⁊ ſpem. Secūde dueſunt .ſ. impugnatio veritatꝭ agnite. ⁊ inuidentia fraterne gr̄e. ꝯtra ſecūda duo .ſ. agnitioneꝫveritatꝭ fidei ⁊ auxiliū interioris gr̄e. quā etiāī alijs nollet creſcere. ⁊ dolet ſi videt ī fratres.Tercie due ſunt .ſ. obſtinatio ⁊ impenitentia.ꝯtra tercia duo .ſ. cōſiderationē turpitudinispeccati ⁊ breuitatē ipſiꝰ delectatōnis. Utꝝ actꝰ qͥ ex ſua ſpecie eſt veniale peccatuꝫpoſſit eſſe mortale? ℟. ꝙ ſic tripliciter. Primorōne finis cū ꝯſtituit̉ in eo: vl̓ inqͣꝫtū refert̉ admortale peccatū ſicut ad finē. puta cū qͥs dicitverbū ociōſuꝫ cū tali intentōe ꝙ etiā ſi eſſet ꝓhibitū de p̄cepto nihilominꝰ diceret. vel dicitvt ꝓuocet aliquā mulierē ad fornicādū. ⁊ ſic ītellige illud Auḡ. xxv. di. §. criminis. nulluꝫpeccatū adeo veniale. qͥn fiat crimīale dū placet. glo. ſic. dū placet cōplacētia fruitōis ſeu finis. Scd̓o rōe erroneitatꝭ cū ex ꝯſciētia erronea credit mortale ⁊ illud cōmittit. xxviij. q. i.oēs. Tercio rōne ꝯſenſus ī delectatōeꝫ. de qͦ sͣ.Cogitatio. hec ex ſancto Bona. ī. iiij. di. xvi. Utꝝ omē pctm̄ ſit remiſſibile? ℟. ẜm Alex.de al̓. in. iij. ꝑte ſūme tractatu d̓ incarnatōe deiꝙ aliqͣ pcta dicunt̉ irremiſſibilia negatiue q̄nullo mō remitti poterūt. ſic ſunt peccata ſolūangeloꝝ maloꝝ ⁊ hoīm dānatoꝝ. Alid̓ pctm̄ab iſtꝭ nō eſt irremiſſibile negatiue. Aliqͣ pctaſunt irremiſſibilia pͥuatiue. ⁊ ſic oīa pcta ſuntirremiſſibilia. qꝛ vt dic̄ Hiero. Pro minimopctō n̄ habet vn̄ ſatiſfaciāt ſiml̓ hoīes vniu̓ſi.qꝛ nemo aliqͥd ex ſe habet qͦ remittant̉. Terciodicūt̉ peccata irremiſſibilia ꝯtrarie. eo ꝙ ꝯtrarie diſponūt ad gr̄aꝫ ꝑ qua remitti poſſūt. ⁊ ſic.Q I