Druckschrift 
Summa angelica de casibus conscientiae : Mit Beigabe von Hieronymus Tornieli
Einzelbild herunterladen
 

NeophitusCCLV.

mercātia. Secūdo cauſis ſecularibꝰ tractādis. Tercio adminiſtratōe reꝝ ſeculariū. de habes s. Clericꝰ. ix. §. i. Que negocia ſecularia ꝓhibent̉?. ſecularibꝰ ꝓhibent̉ illa ſine mortali fieri pn̄t.Sꝫ clericis religioſis ſunt interdicta ml̓ta.vt patet in. d. c. i. habes s. Clericꝰ. ix. Utꝝ negociatio ꝯſiſtit ī vendēdo emendo. alio vſitatiori dicit̉ mercātia ſit licita?. Alex. in. iij. ꝑte ſūme. tractatu de iudicialibꝰ. ꝯcor. Inno. ī. c. i. ne cle. vl̓ mo. Ioha. an. in. d. rubrica. Pa. in. d. c. i. de ſe noeſt mala nec illicita. Sꝫ p̄t eſſe illicita rationecircūſtantie: cauſe: ꝑſone: modi: tꝑiſ: loci: commercij. Ex circūſtantia cauſe .ſ. qn̄ ꝓpter cupditate vel aliqd̓ aliud malū fit. ſic tale pctm̄eſt qͣlis finis quē fit. Un̄ ille negociandointedit lucꝝ tanqͣꝫ vltimū fine. cupit ſine labore ſollicitudine ex auaricia diuitias ꝯgregare eijciet̉ tēplo paradiſi ẜm Alex. ſic patet efficit̉ mortale peccatū ei. Negociari aūtꝓpter ꝓpriā neceſſitatē vl̓ pietatē .ſ. ad diſpenſandū in pios vſus lucꝝ. vl̓ ꝓpter reipublicevtilitatē: vl̓ ꝓximi eſt legitima: facit vt fitſine peccato. aliter. Circūſtātia ꝑſone facitillicita .ſ. ſi eſt clericꝰ vl̓ religioſus. de. Clericꝰ. ix. Oportet ſit ſecularꝭ negociator debet eſſe. Ex circūſtantia modi fit illicita .ſ. qn̄exercet̉ vl̓ dolo vel mēdacijs vl̓ alijs pactis ſeu ꝑiurijs. Et ſi ſunt peccata mortalia. ſicut mendaciū qd̓ dicit intentōe decipiēdi ꝓxi etiā in magna re ſi poſſet vl̓ ꝑiuriū. ſic negociatio eſt mortale peccatū. Itē ex circūſtantia tꝑis .ſ. feſtiui ab eccl̓ia p̄cepti. de dic vt s.ferie. §. xxi. Iteꝫ ex circūſtantia loci .ſ. diuinocultui deputati: ſicut eſt eccl̓ia vel cimiteriumIn eccl̓ia em̄ non p̄t fieri ſine peccato mortaliniſi magna neceſſitas excuſet. vt patet. c. decet domū dei. de īmu. eccle. li. vi. iucto. c. relinqnolumꝰ. de cu. euchariſtie. Et hoc intellige deactuali ꝯtractōe reꝝ ſine ſtrepitu fieri p̄tSecꝰ eſſet ī venditōe candelaꝝ ſine verbisfit. Aut in ꝯuentōe alicuiꝰ rei emende veldende poſtea. qꝛ eſſet mortale peccatū. Itēex circūſtātia cōmertij: qd̓ quidē eſt danoſuꝫreipublice. ſicut qͥs emit viliꝰ. vt chariꝰdat. dāno reipublice. ſicut ſunt illi totūgranū emūt. vl̓ oēs merces hmōi. vt poſteavendāt modo ſuo. Si ꝟo cōmerciū eſt vtilereipublice. ſicut illud merces portant̉ de terra vbi abundāt ad aliā vbi deficiūt. vl̓ illudde vna re fit alia ſicut faciunt artifices de lanapannū. de cera cādelas. hmōi. vel illud qͥs

ꝯſeruat res quas emit vt vēdat tꝑe debito. eoqꝛ quilibet p̄t ſtatim emere. ſic iſtis licꝫ negociari ſi alie circūſtantie adſunt. Alijs autēē damnatōis. de his loquit̉ Chriẜ. lxxxviij.di. eijciēs. no. Sco. in. iiij. xv. di. q. ij. ar. ij. Utrū ille chariꝰ vēdit qͣꝫ emit in eodē loco licite facere poſſit?. Alex. vbi s. ti. de legibꝰ. ſi id ſe emit poſtea ꝓceſſu tꝑisindiget. licite vēdere p̄t p̄cio occurrēti: qͣꝫuisſit chariꝰ qͣꝫ qn̄ emit. qꝛ ad emit lucruꝫaduenit rōe tꝑis. Si ꝟo emit vt vēderet tꝑe chariꝰ erit ſic ſi fecit vtilitate terre ſue .ſ. nehoīes poſtea indigeret inuenirēt. ip̄e aliqͥd lucraret̉ ſua ſuſtentatōe ſue familie. vl̓ſi a caſu aliqͥd emit bono foro: poſtea inuenit illud vult emere chariori: ꝯcurrāt ea dico s. Emptio. §. vij. alijs circūſtantijſp̄dictis hic. ſic licet laicis ſꝫ clericꝭ. Si aūtfecit ſoluꝫ vt lucraret̉ ſine aliqͣ vtilitate reipublice. īmo potiꝰ dāno: ſic peccat mortaliter.vt patet. d. c. eijciens. de iſtis intellige illd̓c. quicūqꝫ tꝑe. xiiij q. iiij. vbi turpe lucꝝ dicit̉tꝑe vindemīe viliꝰ emere vt chariꝰ vēdat. iſtiſꝯcordat Hu. Lau. xiiij. q. iiij. ſi qͥs. Tho.xxij. q. lxxvij. Pa. in. c. i. ne cle. vel.tn̄ tenet̉ ad reſtitutionē talis turpis lucri neceſſitate. ſꝫ de ꝯſilio ẜm Rodo. Niſi forte fuiſſet cauſa tal̓ excreſcētie. puta qꝛ totum emit vtchariꝰ poſtea poſſet vēdere: qꝛ ſic teneret̉ ad reſtitutione danificatis. ſi tale damnū aliasoccuriſſet. Quid de artificibꝰ faciunt arte eſt niſi ad malū. vides. Ars.dicit̉ noCOPHiCS winide:vel religione. vt. xlviij. di. c. qm̄.. c. ſicut. Utꝝ neophitꝰ ī fide poſſit ordinari?.etiā ad minores ordines. vt patet in. §. i.. d.c. qm̄. ea. diſt.videSgl̓OMATlaiuſraSortilegiū.qͥs diOminatim cicurinterdictꝰ vel excōicatꝰ?. Pa. īc. in lateranēſi. de. vbi agit̉ depena incurrēda ip̄o iure. ſic dicit̉ qͥs nominatim: niſi exprimat̉ eiꝰ ꝓpriū nomē. qꝛ importat ethimologia vocabuli. in iſtis odioſis eſt recedendū a ꝓpria ſignificatōe verboꝝ: niſi de mēte ꝯſtet. vt in. c. ſtatutū de elect̓.li. vi. Niſi circūſtantie ſint ita exp̄ſſe ſtricteO 3