RendaciumCCXTV
nus. in glo. Sꝫ tu dic ꝙ aut redijt ex culpa īfirmi. ⁊ ſic nō tenet̉. l. qd̓ qͣs ex culpa. ff. de reg.iur. Si nō ex culpā infirmi: tūc aut ſtatīm redit. ⁊ ſic tenetur. qꝛ non videt̉ eū liberaſſe. autex interuallo: ⁊ ſic non tenet̉. vt. ff. de reg. iur. l.quicquid.Vꝓprie qͥd ſit.CMORIINIVides. Homicidiū. v. §. vi. Et iō ī ſtatutꝭ itaaccipit̉: niſi aliud appareat de mēte ſtatuentis: vt notat Barto. in. l. ij. ff. de publi. iudi.⁊ ẜm Augꝰ.CNCAAE eſt ſalſa vocis ſignificatio: cū intentiōe fallendi. xxij. q. ij. §. ille ergo.¶ Que differētia eſt inter mendaciū ⁊ falſuꝫ?℟. ꝙ mentiri eſt ꝯtra mentē ire. Und̓ ille qͥ dicit ꝙ putat aliud: ſiue illud ſit verum ſiue falſum mentit̉. c. is aūt. ij. q. ij. Falſum ꝟo poteſtqͥs dicere ſine mēdacio cū ſcꝫ credit veꝝ quodtn̄ nō eſt. ⁊ ſi debitā adhibuit diligentia nonpeccat. ꝙ ſi nō: peccat venialiter. vt in. c. hoīes.xxij. q. ij. niſi in caſu in qͦ teneret̉ debitā diligētiam adhibere. puta in actu teſtificādi vbi imminet notabile damnū ꝓximo: vl̓ in iudicio.qꝛ ſic eſſet mortale: vel cū vult iurare. xxij. q. ijc. adnimaduertendū.¶ Quot ſunt genera mendacioꝝ? ℟. ẜm Augꝰ. in. c. pͥmū. xxij. q. ij. ꝙ ſunt octo. Primū indoctrina religiōis chriſtiane. ⁊ ẜm Alex. in ſecūda ſcd̓e. religio hic accipit̉ nedū ꝓ eo ꝙ nosreligat ad eaque ſunt fidei. ſed etiam ꝓut religat ad bonos mores. quia in his duobꝰ cōſiſtit religiōis chriſtiane ſumma. Scd̓m eſt vtaliquē ledat iniuſte in corꝑalibꝰ cū nulliꝰ vtilitate: ſicut falſus teſtꝭ in cācrimīali. Terciuꝫeſt ꝙ alicui nocet: ſed tn̄ alteri prodeſt. vt teſtimoniū in cā pecuniaria. Quartū eſt qd̓ fit ſola mentiēdi vl̓ fallendi libidīe: vt cū delectat̉ īaſtutia mēdacioꝝ cōpoſitiōe nō hn̄s reſpectūnec ad nocendū: nec ad adiuuanduꝫ alicui: ſꝫſolū qꝛ placet ſibi. Quintū eſt qd̓ fit placendicupditate: vt mendaciū adulatōis. Sextū ēqd̓ nulli nocet ⁊ alicui ꝓdeſt .ſ. ne pecunia ſibiauferat̉: indebite vl̓ iniuſte ledat̉. Septimū ēqd̓ ſil̓r alicui eſt vtile ad corpꝰ .ſ. vt morte euadat. Octauū ē qd̓ ſil̓r ꝓdeſt alteri: vt ꝟginitate ſeruet. Sꝫ ẜm Alex. vbi sͣ. ⁊ s. Bona. ī. iij.di. xxxiij. ⁊ Ric. ibidē. Mendaciuꝫ hꝫ ꝓ ſuoformali cōpletiuo intētionē fallēdi: ⁊ iō ẜm intentionē mentiētꝭ diu̓ſuꝫ erit mēdaciū ī ſpecie.
Si em̄ intēdit ſolū ꝓdeſſe. ſic erit mēdaciū oſficioſuꝫ. Si delectare: ſic ē ocioſū. Si ledere:ſic eꝑnicioſuꝫ Pernicioſū ꝯtīet prīas tres differētias. qͥ aūt ī ſpūalibꝰ: ⁊ ſic ē pͥmū. Aut ī corporalibꝰ: ⁊ ſic ē ſcd̓m. Aut in tꝑalibꝰ: ⁊ ſic ē terciū. Officioſum ꝯtinet tres vltīas ſpēs .ſ. ſi intꝑalibꝰ: ſic eſt ſextū. Si in corꝑalibꝰ: ſic eſt ſeptimū. Si ī ſpūalibꝰ: ſic ē octauū. Ocioſumꝯtinet qͣrta ⁊ qͣntā ſpeciē. qꝛ aut vult delectareſeip̄m. ⁊ ſic eſt qͣrtū. Aut alterū: ſic eſt qͥntum.Primū iſtoꝝ eſt grauiꝰ ⁊ vltimū leuiꝰ.¶ Utrū om̄e mēdaciū ſit pctm̄? ℟. ꝙ ſic. c. ſuꝑeo. de vſuris cū ſil̓ibꝰ: ⁊ etiaꝫ mortale pctm̄ eſtẜm. s. Bo. Ale. ⁊ Ri. vbi sͣ. Prīo rōne ſue ſpeciei: ſiue ꝑ ſe: ⁊ ſic tm̄ tres pͥme ſpēs ſunt pctm̄mortale. vn̄ qͥcūqꝫ mentit̉ ꝯͣ veritatē diuinaꝫea mendacio occultādo vl̓ corrūpendo peccatmortal̓r. Sil̓r circa ea qͦꝝ cognitio ꝑtinet adhoīs bonū. puta ad ꝑfectionē ſcīe ⁊ informationē moꝝ erit mortale. qꝛ ꝯͣ charitatē dei ⁊ ꝓximi. Secꝰ ſi eēt circa aliꝗͥd qd̓ nō refert ad ſalute vtrū ſic vl̓ ſic ꝯgnoſcat̉. qꝛ eēt veniale. Ideꝫdic ꝙ eſt mortale qn̄ eſt ī nocumētū corꝑis ꝓximi: vl̓ reꝝ de aliqͦ alicuiꝰ importatie: etiā ſi alteri ꝓdeſſet. ſecꝰ ſi in danū alicuiᵍ rei minime.qꝛ nō eſſet ꝯtra charitatē: ⁊ iō veniale. Scd̓oeſt pctm̄ mortale ꝑ accidēs. Et hͦ dupliciter.Primo rōne intentiōis. puta: qꝛ ita afficit̉ ꝙnō curaret offendere deū vl̓ ꝓximū notabil̓r.qꝛ p̄ponit mēdaciū charitati dei ⁊ ꝓximi. multomagꝭ ſi intēdit dicēdo mendaciū iniuriaredeū: vl̓ ledere notabil̓r ꝓximū: etiā ſi nō ledatpeccat mortal̓r. Scd̓o rōne ſcandali: vt cumqͥs dicēs mēdaciū ꝓbabiliter ſcandalū ſeqͥ aduertit: tn̄ nō curat ſꝫ dicit mēdacium ⁊ peccatmortal̓r. Et in hͦ ꝯcor. cōiter Theo. in. iij. di.xxxviij. Addit̉ ⁊ terciū ex qͦ fit mortale .ſ. cū d̓rin iudicio Un̄ ẜm Duran. om̄e mēdaciū p̄teriocoſum qd̓ in iudicio d̓r de his q̄ ad iudiciūꝑtinet eſt mortale. qꝛ ſubuertit ꝟitatē iudicij:qd̓ cedit in ꝑniciē vniu̓ſitatꝭ. ⁊ placet qn̄ d̓r deeo de qͦ tenet̉ dicere veritate: al̓s no. ⁊ qn̄ ſit habes s. Cōfeſſio delicti. ⁊s. Furtū. §. xxvij. ⁊. jͣ.teſtis. §. xxvi. Addit̉ ⁊ qͣrtū ex quo efficit̉ mortale ẜm Hoſt .ſ. rōe ꝯtemptꝰ .ſ. cū qͥs ꝓ nihilohabet dicere mēdacia iocoſa ſicut ꝟa. ſicut faciūt ioculatores ⁊ ſil̓es. ar. xxv. di. §. al̓s ea demū. Qd̓ limito verū qn̄ etiā ſi eēt mortale nollet abſtinere: aliter nō: ⁊ ſic incidit cuꝫ primo.Addit̉ ⁊ qͥntū ẜm alios .ſ. rōne ꝑfectōis. ſꝫ iſtꝭnō aſſentio: niſi vl̓ qn̄ ꝑfectio eſt tal̓ ꝙ obligauit ſe voto vl̓ iuramēto in nll̓o caſu mētiri: velrōe ſcandali. vt dictuꝫ eſt. Et ita cōiter tenent