Druckschrift 
Summa angelica de casibus conscientiae : Mit Beigabe von Hieronymus Tornieli
Einzelbild herunterladen
 

Iuramentum. iii.CCIII

repulſio facta ſciēter. ar. eoꝝ que no. ff. ad turpil̓. l. i. §. calūniari. ij. q. iij. §. notādū. ⁊ iſtudiuramētū nō tm̄ debet eē de p̄terito: ſed etiā d̓futuro. d. §. qͥ. fa. her. Aliqn̄ ſolū d̓r iudiciale⁊ d̓r iurare ī lite. ex eo ꝙ ꝓpter litē ſiue rē in lite .i. iudicio petitā pſtatur. vn̄ aliqn̄ dat̉ a iudice qn̄ deficiētibus ꝓbationibus hn̄s vnuꝫteſtē vel famā ꝓ aliquo compellit eum iurareſuꝑ quo eſt fama. ⁊ d̓r neceſſariū. qꝛ ꝑs cui defert nō pōt ſine cā recuſare. vt ī. c. fi. de iureiu.ī pͥn. iucta ſuꝑſcpͥtōe. ⁊ in. l. generaliter. C. denō nu. pe. Appellat̉ etiā decilorium. qꝛ preſtatur ad litis deciſionē. vn̄ d̓r ꝙ maioreꝫ habetauctoritate qͣꝫ res iudicata. vt in. l. ij. ff. de iureiur. ⁊ iſtd̓ ꝓducit actōꝫ de iure ciuili. l. actori. C. d̓ iureiur. Aliqn̄ etiā iſtud iudiciale datur a ꝑte ꝑti. ⁊ iſtud bn̄ pōt recuſari. vt ī. d.c. fi. Extraiudiciale ꝟo iuramētū appellat̉ volūtarium. qꝛ volūtate ⁊ ex ꝯuētōe ꝑtiū ſuſcipit̉. ⁊ iſtud aliqn̄ d̓r aſſertoriū. qn̄ aſſerit̉ aliꝗd ſic eē vl̓ nō eſſe. vt ī. c. ſi ꝟo. de iureiur. Aliqn̄ d̓r obligatōis introductoriū vl̓ ꝓmiſſorium. ſicut qn̄ ꝓmitto tibi dare vl̓ facere aliqͥdvt i. c. cū ꝯtingat. de iureiur. Aliqn̄ d̓r confirmatoriū. ſicut cū filia renūciauit bonis paternis. ⁊ iuramentū int̓ponit tali renūciatōi. vtī. c. ij. de pactis. li. vi. ⁊ ī autē. ſacra puberum.C. ſi aduerſus venditionē.Tramentuꝫiij. de his que conſiderāda ſūtin omni iuramento. Unde ſcias ẜm Hoſti. ⁊ Goffre. ꝙ. vij. ſunt attendenda. ⁊ primo. Quis pōt iurare? Et dico ꝙ om̄is qͥ eſt doli capax. vn̄ nec pueri qui nō ſunt doli capaces obligant̉ ex iuramēto. xxij. q. v. c. ꝑuulinec furioſus. xv. q. i. merito. nec etiā admittūtur ad iurādū. d. c. ꝑuuli. Scd̓m cui fiēdū ē iuramētū? ℟. ꝙ ī iudicōiudici ꝯpetēti. extra iudiciū p̄t fieri cuicūqꝫ. Utꝝ clerici poſſint iurare? ℟. ꝙ nō. cuicunqꝫ laico ſuper euāgelia. xxij. q. v. nullus eſt. hͦintellige niſi de licētia prelati ſui. vt ī. c. i. de iura. calum. hoc verum ſi iurat tanqͣꝫ ſuꝑiori. ⁊ſic intellige. d. c. nullus. aliter ſic etiā ſine licētia. vt ī. c. ex reſcpͥto. ⁊. c. ꝑuenit. de iureiū. Itēnō pōt iurare de calūnia niſi de licētia ſui ſuꝑioris niſi ille corā qͦ litigat ſit eiꝰ ſuꝑior. ſꝫ habita licētia pōt etiā ī manu laici iudicis .xxij.q. vij. c. nos. Itē ꝓhibet̉ iurare in actu teſtificadi ſine licētia ſuꝑioris. vt ī. c. qͣꝫqͣꝫ. xiiij. q. ij.

Et intellige ī manu laici. exceptꝭ gͦ tribꝰ caſibus p̄dictis pōt iurare licite etiā ī manu laici ⁊ ſine licētia alia. vt ī. d. c. ex reſcpͥto. ⁊ peruenit. nō. Pa. ī. c. i. de iura. calum. Terciū qͥd pōt iurari .ſ. ꝓ qua re? ℟. ꝙ proom̄ī re licita. iuſta ⁊ honeſta. nā ꝓ re turpi illicita vl̓ iniuſta factū iuramētū nō tenet. ar. c.vl. de pactis. ⁊ clarius. jͣ. patebit. Quartū ꝑ quod pōt iurari dictum ē sͣ. Iuramentum .i. Quintū ad quid ſeu cur .ſ. ꝓ fine bono ⁊ licito. qꝛ cuiꝰ finis bonꝰ ē ip̄m qͦꝫ bonū ē. ar. viij.q. iij. c. artaldus. nā ſi ꝓ cā mala illicitum ē.vt ſunt ꝯiuratiōes. ꝯſpirationes ⁊ hmōi. ar.d. c. vl. de pac. de re iudi. c. i. Utꝝ iuras ſine cā legitima peccet mortal̓r℟. ꝙ ſi iuret quis ſine cā neceſſaria vt iſta neceſſitas ꝯp̄hedat vtilitatē nō ſolū ꝓximi. ſedetiā ꝓpriā. qꝛ aliter nō credit̉ ei. ſic nō peccatmortal̓r. Facit. d. §. al̓s ea demū. ⁊. c. florentinū. lxxxv. di. ī glo. qͣꝫuis ſit ꝑiculoſum. vt pꝫ īc. ita gͦ. .xxij. q. i. in tex. ⁊ in glo. Si ꝟo iuret ꝓcā legitima vel inhoneſta aut illicita. cōiter ēpctm̄ mortale. xxij. q. iiij. §. illicitū. qꝛ aſſumptio ē noīs dei inuanū. ⁊ ꝓbat̉ ī. c. ſicut noſtrꝭde iureiur. ⁊ ibi ſentit glo. ⁊ Inno. et Pa. Facit. c. qui ſacr̄o. xxij. q. iiij. Hoc ītellige qn̄ aduertit. ⁊ de cā illicita ⁊ de iuramento ẜm ꝙ dico ꝑiuriū mortale. jͣ. Periuriū. Sextum quō ſit iurādum? ℟. ꝙ tres debethr̄e cōmiteſ .ſ. veritatē. iudiciū ⁊ iuſticia. Hiere. iiij. de iureiur. ⁊ ſi xp̄s. §. Iacobus. xxij. q.ij. animaduertēduꝫ. Ratio eſt ẜm s. Bona.vbi. sͣ. in lr̄a. qꝛ iuramentū comꝑatur ad triaſcꝫ ad rem de qua fit. ⁊ ſic debetur veritas q̄ ēadequatio rei ad ſermonē ad iurantē. ſecūdocomꝑat̉ a quo ꝓcedit. ⁊ ſic debet̉ iudiciū .ſ. diſcretōis. tercio comꝑatur ad cām ꝓ qͣ fit. ⁊ ſicdebet̉ iuſticia .ſ. vt cā ſit iuſta. Utꝝ ſemꝑ ſit pctm̄ mortale qn̄ p̄dicta deficiūt? ℟. Pa. ī. d. c. ⁊ ſi xp̄s ꝙ nō ſemꝑ ſꝫ aliqn̄veniale ẜm quātitate culpe. vt no. Archi. ī. d.c. animaduertēdū. qd̓ meliꝰ patebit. jͣ. ꝑiuriūī pͥn. cum quinqꝫ. §. ſe. Utrum iurās ſine iudicio diſcretionis peccet mortaliter ſicut faciūt illi qui in quolibetverbo iurāt? ℟. ꝙ cū iuramētū ꝓhibeat̉ nō qꝛſit malū ſꝫ ꝓpter ꝑiculū ꝑiurij. iō ſi tal̓ iuratfalſū nō excuſat̉ a mortali ꝑ ea q̄ dica .jͣ. ꝑiurium. ī pͥn. ⁊ ẜm illā diſtinctōeꝫ. Si ꝟo iuratverū: ſic nō erit mortale pctm̄. Ueꝝ ē ꝙ tenet̄abſtinere ſicut a mortali ꝓpter ꝑiculum. qꝛde tali d̓r Eccleſiaſtici. xxxiij. Uir multum