uramentum .i. et. ii.
Quarto qn̄ iudicat̉ ꝑſona qͣꝫtū ad euentū futuꝝ. qꝛ nemo deſperādus ē. d̓ pe. di. vij. nemoQuinto qn̄ iudicat̉ intētio incerta. Sextoqn̄ iudicat̉ factum occultū. qꝛ de incertis ⁊ occultis temerariū ē iudicare ẜm glo. ſuꝑ illudMat. vij. Nol ite iudicare ⁊c̄. ⁊ i. ad Coꝝ.iiij. ⁊ de regū. iur. c. eſtote. ⁊ in p̄dictis modiscōiter ē pctm̄ mortale. qꝛ ꝯͣ p̄ceptū xp̄i Mat.vij. Nolite iudicare. vide Preceptū. §. vij. ⁊jͣ. Preſumptio .i.Uramentuꝫpͥmo ē aſſertio vl̓ negatio de aliquo licito poſſibili ⁊ honeſto.ſacre rei atteſtatōe firmata ẜm Goff. Hoſti.Archi. ⁊ in autē. de māͣ. pͥn. §. ſed neqꝫ. ⁊ not.xxij. q. i. §. i. vn̄ d̓r iurare. qꝛ quaſi ꝓ iure ītroductu eſt. vt quod ſub inuocatōne diuini teſtimonij d̓r ꝓ vero habeat̉.¶ Quot modis iurat̉? ℟. ꝙ duobꝰ modis. pͥmo ſolo ſermone. ſicut in veteri lege dicebantviuit dn̄s. viuit anīa mea. hoc addat mihidn̄s. i. Reg. xij. xxij. q. i. ⁊ iurabat. In pͥmitiua eccl̓ia. teſtis ē mihi deus. deū inuoco in teſtē. veritatē dico in xp̄o ⁊ nō mētior. teſtis eſtmihi ꝯſcīa .xxij. q. i. ſi pctm̄. ⁊ ſic deus te adiuuet. xxxv. q. vi. de paretela. Itē ꝑ euangeliumxp̄i: ꝑ cruce: ꝑ ordinē ſacꝝ: ꝑ ſanctos. vt not. īc. ſi aliqua. xxij. q. i.¶ Sed vtrū liceat iurare ꝑ creaturas? ℟. ẜms. Bo. in. iij. di. xix. ar. ij. q. ij. ꝙ iurare ꝑ creaturas aliqn̄ fit ꝑ impcatione. vt cum dr̄. Itaviuat filius meus. ⁊ iſto mō nō inuocat̉ creatura ad teſtificādū: ſed oppignorat̉ ipſa creatura creatori. ẜm ꝙ dicit Aug. ⁊ lꝫ iurare ſicqꝛ licet oīs creatura ſit creatoris: tn̄ ſolatiumeius nobis a deo ꝯceſſum ē. ⁊ ideo tāqͣꝫ noſtꝝdeo oppignorare poſſumus. Aliqn̄ iurat̉ percreaturas. ⁊ inuocant̉ ī teſtē ẜm ſe. ⁊ ſic non licet iurare. qꝛ ſic eſſet credere ī eis eē aliqͥd numīs rōe cuiꝰ veritas poſſet dici ⁊ ꝯfirmari. Etſic intelligit̉ iſtud Mat. v. Nolite iurare neqꝫ ꝑ celū ⁊c̄. et iſtud. xxij. q. i. ſi qͥs ꝑ capillū. ⁊c. ꝯſidera. Aliqn̄ inuocat̉ creatura in teſtē inqͣꝫtū relucet ī ea diuine veritatis veſtigiuꝫ. etſic iurare ē iurare ꝑ deū qui relucet ī ea. ⁊ ſic licet iurare. et de hoc hēs ꝑ Hoſt. Gof. ⁊ Ber.ī. c. et ſi xp̄us. de iureiuran.¶ Quid de acceptātibꝰ iuramentū idolatrarum: vel cogētibꝰ eos iurare ꝑ deos ſuos? ℟.ẜm Bona. vbi. sͣ. art. iij. ꝙ ī iuramēto facto ꝑidolū eſt duo ꝯſiderari. aut idoli veneratōeꝫ
et ſic nō licet nec reciꝑe nec exigere. Aut ꝯſiderat̉ verbi ꝯfirmatio ſolum. ⁊ ſic licite exigitmaxime ꝓ bono cōi. ſicut fecit Iacob ad Laban. xxij. q. i. mouet te.¶ Utꝝ ſit iuramētū dicere ī veritate dico vobis? ℟. Pa. ī. d. c. et ſi xp̄s. ꝙ ſic. qꝛ interponitdeū qui e veritas ad ꝯfirmatione actus. hoclimito veꝝ qn̄ hoīes quibꝰ ſit. hn̄t illud proiuramēto. ⁊ ille qͥ iurat ſic intēdit iurare. al̓snō credo. de qͦ dic vt. jͣ. ꝑiuriū. in pͥn.¶ Utꝝ ſit neceſſe dicere iuro? ℟. Pa. ī. d. c. etſi xp̄s. ꝙ nō. ſꝫ ſufficit ꝙ ad ꝯfirmatiōꝫ ꝟitatꝭqͥs interponat deū implicite vl̓ explicite.¶ Utrū oīs fidei p̄ſtatio ſit iuramentū? Rn̄.Pa. in. c. querela. de iureiur. ꝙ ſic. ſed nō ecōtrario. qꝛ nō omne iuramentū ē fidei p̄ſtatioqꝛ tunc d̓r quis p̄ſtare fidē qn̄ ꝓmittit aliqͥdꝑ fidem meā vel ſic deus me adiuuet ⁊ hmōiet ſic fidei p̄ſtatio nō includit niſi iuramētūꝓmiſſoriū et n̄ aſſertoriū. vel ẜm alios differta iuramēto qd̓ fit ꝑ libꝝ vel rē ſacrā. fidei autē p̄ſtatio nō fit cū interuētu rei ſacre. ſed melius dic ꝙ fidei p̄ſtatio ē cū aliqͥd ꝓmittit̉ perfidē ſine verbo iuro. iuramentū ꝟo ē cū dicit.iuro ꝑ deū vel ꝑ aliquid. vn̄ licet qͦ ad pctm̄mortale nō ſit drn̄tia. qꝛ ẜm Archi. in. c. i. deſepul. li. vi. ⁊ Inno. et cōīter doc. ī. c. ⁊ ſi xp̄s.de iureiur. ſicut iuramentū ē dicere. iuro tibiꝑ fidē meā vel euangeliū. ſic etiā iuramentūē dicere. ꝓmitto tibi ꝑ fidē meā ſiue ſub fidemea. veꝝ eſt ꝙ quo ad pena ꝑiurij puta depoſitionis ī clerico. vt in. c. querelā. de iureiurā.nō incidit quis niſi exp̄ſſerit verbū iuro. ⁊ ſicintellige iura que ponūt vt diuerſa iuramentū et fidei p̄ſtationem. vt in. c. ꝑuenit. de fideiuſ. ⁊ in. c. querelā. ne p̄la. vices ſuas. ⁊. c. ij. deſpon. ſimplex ꝟo ꝓmiſſio d̓r q̄ nec iuramentonec fidei p̄ſtatione firmat̉.Scd̓o mō iurat̉ cū interuentu alicuiꝰ ſacrerei: ſicut cū iurat̉ in manu ep̄i vel ſacerdotis.aut ſuꝑ euāgelia vel corpus xp̄i. aut cruce ethmōi. vt. lxiij. di. tibi dn̄o.ATramentuꝫij. qͦttuplex ē? ℟. ꝙ duplex. aliud iudiciale. aliud extraiudiciale. iudiciale ē qꝛ defert̉ ī iudicō ⁊ iſtd̓ aliqn̄d̓r iuramētū d̓ calūnia qͦ qͥs iurat ſe bona fidenō aīo calumniādi cām mouiſſe vel rn̄dere.ſeu aliquid aliud ꝓponere. vt. C. de iur. cal. l.ij. §. i. ff. fa. her. l. inter coheredes. §. qͥ familieher. Et noͣ. ꝙ calūnia ē falſa petito vl̓ iniuſta