Druckschrift 
Summa angelica de casibus conscientiae : Mit Beigabe von Hieronymus Tornieli
Einzelbild herunterladen
 

Inobedientia

do. §. ix. et. x. Auttalis lex nō eſt abrogata neqꝫ per contrariam conſuetudineꝫ: neqꝫ per nōacceptationem. ⁊ tunc fuit diuerſa opinio inter doctores. quidam dicunt. vt Collectarius in. c. i. de conſtitu. ⁊ multi alij ꝙ talis inobedientia non eſt mortale peccatum: niſi fiatex contemptu. ⁊ huiuſmodi opinionis videt̉fuiſſe beatus Bernardꝰ libro. xi. de precepto⁊ diſpen. vbi dicit: non qualiſcunqꝫ mandatipreteritio criminalem inobedientiaꝫ facit. ſedrepugnare ⁊ nolle obedire. Ideꝫ in libro. vii.dicit. ſi verbum loco vel tempore ſilentij perobliuioneꝫ ſurreptum fuerit contra preceptū:veniam facillime impetrabit. quia etiā vix peccatum reputabitur. Idem in libro. xij. ibideꝫdicit. ſi iubente ſeniore mihi ſilentium verbūelabitur reum me eſſe fateor: ſꝫ venialiter. Sivero ex contemptu ſciens ⁊ deliberans ſpontein verba prorumpo preuaricatorem me conſtituo ⁊ criminaliter. Hec ille. Alij tenent ꝙpredicta opinio eſt vera: niſi fiat ex conſuetudine contra legem. quia ſic etiam eſſet mortale. Et huius opinionis videtur Ricardusde media villa in quolibet .i. q. xix. Alij verodicunt conſideranda verba legis. quia ſi precipit per verba communia. vtputa. Statuimus ordinamus ⁊ ſimilia. ſic verum eſt ꝙ nōeſt mortalis inobediētia niſi ſit ex contemptuEt quid ſit contemptus. vide ſupra ꝯtemptꝰSi vero lex loquitur per ꝟba preceptiua ſeuequipollentia: ſic eſt mortalis inobedientia.qͣꝫuis non fiat ex contemptu: dummodo ſcienter ⁊ ſine cauſa rationabili. ⁊ pro hoc facit.c. ij. de maiori. ⁊ obedientia. ⁊. c. quod precipitur. xiiij. q. i. Et huius opiniōis videtur Panormi. in Rubrica de obſerua. ieiu. Alij verotenent vt ſanctꝰ Thomas. in. iiij. diſtinc xv.ar. iij. q. i. ꝙ precepta iuris poſitiui magis obligant ex intentione legiſſatoris qͣꝫ ex ip̄is verbis. ⁊ ideo tranſgreſſor talis magis eſt reputandus qui obuiat intentioni legiſlatoris qͣꝫqui deuiat in aliquo a legis ordinatione. Intentioni autem legiſlatoriſobuiat qui ex contemptū vel ſine aliqua rationabili cauſa preceptum non ſeruat. Secus in caſu in quo ꝓbabiliter credi poteſt: ſi legiſlator adeſſet eumobligare non vellet: talis non eſt reputanduſprecepti trāſgreſſor: nec peccat mortaliter. Ethec videtur coincidere cum opinione Ricardi: que magꝭ videtur mihi equa. ⁊ ideo ſequēda. quam etiam ſequitur Archidia. lxxvi. diſtinc. in cap. vtinam. ⁊ Ge. in cap. generali. de

electio. libro. vi. Facit pro hac opinione gloſain ca. quiſquis. iiij. q. v. ⁊. c. honoratus. lxxiiijdiſtinc. ⁊. lxxxiiij. diſtinc. capi. i. ⁊. x. diſtinct.quis aūt. Et quod notat Panormita. in clementina prima. de etate ⁊ qualitate. Naꝫ durum valde videtur ꝙ prelatus intendat ſemper inijcere laqueum mortalis peccati in ſuis preceptis. Et ideo ſolum credo ſit in contemptoribus: ⁊ illis qui preuaricationeꝫ ⁊ inobedientiam ducunt in conſuetudinem: queeſt quidam cōtemptus interpretatus. ⁊ quiaſic ex toto fruſtrat̉ finis legis. Sed inobedientia que non ex contemptu neqꝫ ex conſuetudine procedit. credo ꝙ ſit veniale peccatum: cuꝫhec non ex toto fruſtret finem legis: nec ſit totaliter contra intentioneꝫ eius. Similiter dicendum de inobedientia prelatorum aut ſuperiorum. Multo magis excuſatur a mortaliqui facit contra ex ignorantia non affectata:craſſa vel ſupina. Si vero inobedientia ſit cōtra conſilia: aut lex conſilij eſt perfectionis. vtMatth̓. xix. Uade ⁊ vende oīa. ⁊ ſic non eſtpeccatum. Et ſic intellige gloſam in dicto. c.generali. de electi. libro. vi. ⁊ iura que allegat.Si autem lex eſt conſilij reuerentie. quod eſtquando ſubditus deberet facere: tamen ſuperior non vult precipere: ſed potius conſulerevt abſtineat. vt notat glo. in. c. ad aures. de tēpori. ordi. ſic peccat venialiter. vt notat Archidia. in. c. teſtamentū. vi. diſtinc. ⁊. xxv. diſt. §.alias ea demū. Utrum inobedientia ſtatuti penalis ſit peccatum? Rn̄det Henri. de gan. in quolibet. iij.q. xxij. ꝙ aliquādo in ſtatuto ſunt duo precepta. puta cum dicitur. Statuimus nequisfaciat tale quid: ⁊ qui fecerit ſoluat talem penam. ⁊ tunc obligat ad culpam ⁊ penam. Etſic intellige gloſam. ⁊ Ge. in ca. vt animarumpericulis. de conſtituti. libro. vi. ⁊ Innocen.in ca. quod ſuper his. de voto. ⁊ Iohan. an.in. c. relatum. ne clerici vel monachi. ⁊ Ge. incap̄. perpetue. de electi. libro. vi. qui dicunt?ſtatutum penale preceptiuum licet contineat aliam penam corporalem obligat ad mortale. Aliquando vero eſt vnum ſolum preceptum. puta cum dicitur. Statuimus ꝙ ſi qͥsfecerit tale quid ſoluat talem penam. ⁊ ſic obligat ſolum ad penam ex forma ſtatuti. Ex intentione vero ſtatuentis obligat ad culpam.ſi paſſim temerarie aut cauſa leui preuaricet̉.Aduerte etiam ꝙ in conſcientia neqꝫ in pͥmocaſu neqꝫ in ſecundo tenet̉ ad penaꝫ: niſi poſt