IndulgentiaCLXVIII.
p̄fati. c. cū ex eo. in verbo eneruat̉. Septimaopinio tenet ꝙ p̄fate indulgentie valent ẜmfran. de may. in tractatu de poteſtate clauiuꝫprimo quo ad augmentū gratie. Nā ẜm Auguſtinū. Charitas meret̉ augeri: ſꝫ ꝑ oꝑa meritoria facta ab exiſtente in gratiā meret̉ augmentū gratie. ergo ⁊c̄. quia nō dat̉ niſi faciētibꝰ opera de ſui natura meritoria. Secundoquo ad augmentū glorie. quia cū nullꝰ poſſitlucrari indulgentia niſi per fidē: ⁊ fides ſit virtus cui ꝓmittit̉ viſio dei. ergo ⁊c̄. Tercio valent quo ad pena debita in purgatorio. quiaquādo alicui aliqd̓ debitū eſt remiſſum ab eoqui habet poteſtatē perinde eſt acſi ſolutū eſſꝫ.ſed ſicut eccleſia imponēdo penitentiā remittit pena purgatoriā. ergo remittēdo per indulgentia abſoluit ab ea. Quarto valent quo adpenā impoſita a ſacerdote ẜm partē vel totū ꝓut ſonat. ⁊ hec eſt vera opinio quā ſequūturGoffre. Ioh̓. an. Pa. in. d. c. qd̓ aūt. ⁊ cōmuniter alij canoniſte. ⁊ Theo. in. iiij. ſen. di. xx.Ex quo patet ꝙ ille cui impoſuit ſacerdos penitentia ſeptē annoꝝ ieiunandoꝝ accipiendoindulgentiā ſeptē annoꝝ abſolutꝰ eſt. licꝫ melius ſit eam facere. ⁊ hanc ꝓ purgatorio reſeruare ꝓ reſiduo: ſi impoſita nō fuiſſet ꝯdigna.¶ Querit̉ quantū remittit̉ per indulgentiā dep̄fata pena vel debita pena in purgatorio. velin hac vita ꝓ peccatis cōmiſſis? ℟. ꝙ diuerſafuit opinio iter docto. canoniſtas ⁊ theo. Nāquidā dicūt ꝙ valent ẜm interna ſuſcipientiſdeuotionē ⁊ nō plꝰ. ⁊ huiꝰ opinionis videt̉ fuiſſe Ray. Sed hec eſt falſa: quia ſequeret̉ ꝙ ſine exteriori operatōne valeret qd̓ eſt cōtra cōmuniter Theo. in. iiij. diſt. xx. vbi volunt ꝙniſi quis faciat illud ꝓ quo datur indulgētianullo modo ip̄am cōſequat̉ quantūcūqꝫ habeat bona voluntatē: licet cōſequat̉ meritū bone voluntatis. Secūda opinio tenet ꝙ valētẜm deuotōis quātitate ⁊ dati ſeu laboris magnitudine. vnde licet dicat̉ qui porrexerit manus adiutrices tali eccleſie habeat de indulgētia quadraginta dies. tamē ſi vnus dat plꝰ altero: vel de magis longinquo venit ad viſitadū eccleſiā in qua eſt indulgētia ſeptē annoꝝparticipabit magis qͣꝫ ille qui dat minꝰ vl̓ venit de ꝓpe. Sed hec opinio implicat ꝯtradictione eo ꝙ nō eſſet indulgētia ſed cōmutatōaut oportet dicere ꝙ eccleſia p̄dicaret falſumſi nō ambo haberēt quadraginta dies: vl̓ ſeptēannos. Et ideo eſt tercia opinio qͥ tenet ꝙ tantum valet quantū valeret ei penitētia tot dierum vel tot annoꝝ ab eo facta in hac vita. ꝓ
quot dat̉ indulgentia. hoc eſt ꝙ tantū minuſpuniet̉ in purgatorio quantū ſi feciſſet penitētiam ꝑ tot dies vel annos quot ſonat indulgentia. ex quo cōcludunt ꝙ ſicut penitēta facta cū maiori feruore ⁊ auſteritate per annuꝫ.plus valet ceteris paribꝰ qͣꝫ facta cuꝫ minori.ſic illi qui plus dat ⁊ plus laborat correſpondet annꝰ efficatioriſ penitētie qꝫ alij. ⁊ ideo plꝰhabebit de remiſſione quāuis ambo remiſſionem tot annoꝝ habeat. Et hec opinio nō placet mihi. quia videt̉ derogare verbis indulgētie. cū dicat̉ ꝙ dat̉ indulgētia tot annoꝝ. ⁊ debeat intelligi de annis vere ⁊ optime penitētiefiende. quia verba in potiori ſignificato ſuntintelligenda ⁊ latiſſime in beneficio principisde verbo. ſigͣ. c. olim tibi. Quarta opinio tenetꝙ quo ad remiſſionē extēſionis pene tantū valent his qui ⁊ de ꝓpe cū modica elemoſina ſicut his qui d̓ longe ⁊ cū multa elemoſina ẜmqd̓ cōtinet̉ in forma. ſed quo ad remiſſionē pene intenſiue. ⁊ quo ad diſpoſitionē ſui ad recipiendū augmentū gratie ſunt impares. quiaqui plus dat ⁊ magis laborat ceteris paribꝰplus habebit. hec autē opinio niſi velit dicereqd̓ dicit tercia opinio implicat cōtradictionēniſi quo ad illā diſpoſitionē augmenti gratie.quia illud eſt veriſſimū. Ratio. quia ſi nō debeo ferre niſi penitētiā ſeptē annoꝝ. ſi dimittatur mihi exteſiue ſimiliter ⁊ intenſiue remittet̉Quinta opinio eſt ꝙ tantū valent quantū ſonant. ⁊ tantū multū danti quantū paruꝫ. velmodicū laboranti quantū multū. quia indulgētia eſt quedā liberalitas que nō reſpicit merita ſed largītatē ꝯcedentiſ. Et hec quāuis ſitmagꝭ cōmunis opinio non mihi placet. cumvideat̉ irrationabilis. Nec illud Matth̓. xxquo dicitur. An nō licet mihi facere qd̓ voloan oculus tuus nequa eſt cōtra me. quia loquitur ille tex. de dato ex ſuo ꝓprio: nō ex alieno. Sexta opinio eſt ꝙ nō plus remittunt depena: niſi quantū meret̉ ille labor vel illa operatio: etiā ſi talis indulgētia nō eſſet. aliter videretur eccleſia īducere chriſtianos ad dimittendū opera alia ſatiſfactoria ⁊ ſolū intenderehuiuſmodi indulgentijs. qd̓ eſſet abſurdū dicere. ⁊ ideo dicunt ꝙ ſolū quo ad nomen datindulgētia vt chriſtianos potius inducat adtalia faciēda. ⁊ adducūt dictū Innoc̄. qͥ dicitꝙ ꝓpter indulgētias generales nō minus tenet̉ penitentia agere homo in hac vitā. Sedhec opinio eſt falſiſſima: tum qꝛ p̄ſupponit eccleſia p̄dicare falſum. ⁊ facere malū ſub ſpecieboni. qd̓ nullo modo licet etiā pro vita alteriꝰ