Ignorantia

¶ Sꝫ q̄ ſunt neceſſaria ad ſalutē ſcire? ℟. ẜmTho. pͥma ſcd̓e. q. lxxvi. ꝙ omēs tenent̉ ſcirecōmuniter ea q̄ ſunt fidei ⁊ vniuerſalia iurisp̄cepta. Singuli aūt ea q̄ ad eoꝝ ſtatū ſeu ofciū ſpectant.¶ Utꝝ ignorātia excuſet aliquē a peccato? ℟.ẜm ſan. Bona. vbi s. q. vlti. ꝙ ſi tāta ſit ꝙ priuet rōeꝫ volūtarij ⁊ rōeꝫ ꝯtemptꝰ excuſet a toto. ſicut eſt ignorātia īuincibilis q̄ priuat ſimpliciter cognitōe iurꝭ. ſicut in furioſo ⁊ ī infante. niſi in talē ignorantiā veniſſet ex culpa ſuaqꝛ tūc nō excuſat a toto: ſꝫ a tanto. de quo dicvt. sͣ. ebrietas. §. iij. Itē dic ẜm Tho. in quol̓.de eo qͥ habet ſufficiēs impedimentū ꝓpter qd̓ſcire nō potuit. puta fuit in carcere vl̓ in terriſad qͣs ꝯſtitutio pape nō ꝑuenit ⁊ hmōi. ꝙ nōpeccat faciēs ꝯtra ꝯſtitutionē. Si vero ignorantia om̄ino nō priuat rationē volūtarij ⁊ ratione ꝯtemptꝰ. ſic diſtinguo ẜm Rich̓. eadeꝫdiſt. ⁊. li. ꝙ aūt eſt ignorātia cōmiſſionis quaqͥs nō vult ſcire. vt liberius peccet: q̄ dicit̉ affectata. Et ſic nec excuſat nec alleuiat peccatuꝫAut eſt rōne omiſſionis. qua qͥs negligit ſcireq̄ tenet̉. q̄ ſatis faciliter potuiſſet ſcire. Et hecdicit̉ craſſa ⁊ ſupina. ⁊ hec excuſat a tāto .ſ. ꝙnō eſt tā graue peccatū. ſꝫ nō excuſat quin ſitmortale. ſi eſt circa ea q̄ ſunt p̄cepti diuini autnature. xxiiij. q. i. ſi qͥs dederit. ⁊. xxxviij. di. c.qͥ ea. Si aūt ſit circa ea q̄ ſunt p̄cepti iuris poſitiui. ſic credo ꝙ aliqn̄ excuſet a mortali ẜmeā diſt. de qua dicā infra in obediētia. Et ẜmp̄dictā ītellige qd̓ dicit̉. vi. q. i. quero. cxxiiij.q. i. c. ſciſma. ⁊. xxxij. q. vij. quēadmodū. xxviijq. i. §. ex his.¶ Ex p̄dictis ⁊ ad euitandū ꝯfuſionē multoꝝq̄ circa ignorātiā ſcribunt̉. aduerte ꝙ ſi ex ignorātia qͥs facit aliqͥd qd̓ nō eſt ꝯtra legeꝫ deinec nature. credēs non fore ꝓhibitū aliqͣ legecū tn̄ ſit ꝓhibitū. ⁊ talis ignorātia nō eſt affectata nec craſſa vl̓ ſupina. puta qꝛ laborat ꝓ viribꝰ ſcire ſibi neceſſaria. puta ſi eſt mulier velruſticꝰ mercator ⁊ hmōi. vadit libēter ad p̄dicationes ⁊ alia loca vbi declarant̉ talia. ⁊ facitqd̓ cōmuniter faciūt alij d̓ ſua qͣlitate ⁊ ꝯuenitfacere. Si eſt religioſus ſtudet libenter interrogat. ⁊ hmōi. ꝙ talis ignorātia excuſat eumab omī pena etiā excōicatōnis in iure poſita qͦad foꝝ aīe etiā ab om̄i culpa. ꝑ tex. claꝝ in. c.fi. qͥ matri. accuſa. poſ. ⁊ ꝑ rationē. c. cognoſcētes. d̓ ꝯſti. Abſurdū em̄ eſſet ad penā obligariignorantē. Facit. l. fi. ff. de decre. ab or. facien.Iura ꝟo q̄ vident̉ innuere cōtrariū fundantſe ſuꝑ p̄ſumptōe. vt euidēter colligit. glo. in. l.

i. C. de interdic. matri. approbata ꝑ doc. ibi. ⁊in. l. fi. ff. de ritu nup. ⁊ in. l. qͥ ꝯtra. C. de ince. ⁊inuti. nup. Et magis aꝑte colligit̉ ex his quenotant̉ in. d. c. cognoſcētes. vbi determinat̉ ꝙvolēs ꝓbare ignorātiā ad euitādā penā ſit audiendꝰ. Hec nō intelligo de platis officialibꝰmedicis artificibꝰ ⁊ hmōi. qͥ exercere habēt aliqua officia. ex quibꝰ damnū notabile poſſꝫ inferri ꝓximo ex ignorātia: qꝛ nō debēt officia talia aſſumere: niſi ſint ſufficienter inſtructi adea exercēda. aliter eis imputat̉. Si autē ignorantia ſit affectata nō euitat pena: qꝛ in dolo ēSi ꝟo ſit craſſa vel ſupina. puta qꝛ neſcit qd̓cōmuniter omēs ſue ꝯditōis ſciūt. puta qꝛ p̄dicat̉. ſꝫ ip̄e p̄dicationē nunqͣꝫ vult audire velnō curat intereſſe. vbi talia publice declarant̉cū tn̄ cōmode poſſit. nō euitat pena. vt in. c. vtaīaꝝ. de ꝯſti. li. vi. De iſtis dicit̉. xxxviij. diſt.c. fi. Qui em̄ rebelliter viuit ⁊ diſcere atqꝫ agere bona recuſat. magis diaboli qͣꝫ xp̄i membrūeſſe oſtēdit̉. ⁊ potiꝰ infidelis qͣꝫ fidelis eſſe mōſtrat̉ Si vero id ꝯtra qd̓ facit ex ignorātia eſtꝯtra legē dei. tunc diſtinguo: aut exp̄ſſum eſt⁊ explicitū ī lege dei vl̓ nature. Et ſic ignorantia nō excuſat a mortali peccato. xvi. q. i. ſi cupis. nec etiā ꝯſequēter excuſat a pena iuris diuini nec poſitiui. ẜm Sco. in. iiij. di. vi. Facitqd̓ no. glo. in cle. eos. de ꝯſangui. ⁊ affini. Facit. l. venia. C. de in ius vocā. ⁊. c. ignorantia.i. q. iiij. Qd̓ limita qͦ ad pena iuris poſitiui ẜmꝙ ſupra dixi. Excōmunicatio. vij. caſu vltimo. §. ij. Si aūt nō eſt explicitū ſꝫ reducibilemaxime cū ſubtilitate. ſic credo excuſari a culpa ⁊ a pena illos qͥ nō ſunt ignorātes ignorantia affectata craſſa aut ſupina. Et em̄ duꝝ eſſꝫdicere. ꝙ peccat mortaliter qͥ facit ẜm ſubtilitatem ꝯtractum illicitū. credens licitum ⁊ huiuſmodi. Facit ꝓ hoc. xv. q. i. merito. ⁊. c. fi.xxxvij. diſt.¶ Utꝝ ignorantia iuris tollat bonā fidē qͦ adfaciendū fructꝰ ſuos? ℟. ꝙ nō. tex. eſt in. l. ſed ⁊ſi lege. §. ſcire. ff. de peti. here. Qd̓ limito niſiſit affectata vl̓ craſſa.¶ Que differentia inter ignorantiā neſciētiaꝫ⁊ errorem? ℟. ꝙ ignorantia eſt neſcire qd̓ ſciretenet̉ ⁊ debet. xxxvij. diſt. c. fi. Neſciētia eſt ignorare qd̓ ſcire nō tenet̉. Error eſt vnū ꝓ alioputare. xxij. q. ij. in quibꝰ. ⁊. xxxviij. di. c. qͣꝫuiſSed meliꝰ ẜm Fran. in. ij. Neſcientia ſimplicem negationem ſcientie importat. Ignorantia vero ſcientie priuationē. Un̄ ignorātia nihil aliud ē niſi carere ſciētia quā qͥs natꝰ eſt habere. Hoc em̄ eſt de rōe cuiuſlibet priuatōnis.